Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 15сторінка оригіналу ↗

Muzeum, które przejechało pół świata

Слово Просвіти, №05 за 2012 рік

Ulana WOLIROWSKA Kolekcja Narodowego Muzeum Ukraińskiej Sztuki Ludowej Dekoracyjnej ma bogatą historię: w 1899 roku wchodziła w skład zbiorów Miejskiego Muzeum Starożytności i Sztuki. Muzeum wielokrotnie zmieniało swoją nazwę. Znane jest jako Kijowskie Muzeum Artystyczno-Przemysłowe i Naukowe, przemianowane w 1904 roku. W 1906 roku odbyła się Pierwsza Południoworuska Wystawa Rzemieślnicza, na której zgromadzono ogromną liczbę dzieł sztuki ludowej i przedsiębiorstw rzemieślniczych. Po jej zakończeniu wiele eksponatów pozostało w muzeum. To właśnie stało się podstawą kolekcji. W późniejszym czasie muzeum zmieniało nazwy, a kolekcja powiększała się dzięki licznym ekspedycjom na całym terytorium Ukrainy. Wybitni zbieracze rzadkich eksponatów — pierwszy dyrektor muzeum Mykoła Bilaszewski i naukowiec-etnograf Danyło Szczerbakiwski — przywozili unikatowe przykłady sztuki ludowej, przedmioty cerkiewne oraz inne obiekty o charakterze historyczno-użytkowym. Od 1964 roku muzeum istnieje jako samodzielna jednostka. Dziś kolekcja muzeum to ponad 78 tysięcy eksponatów, począwszy od XV wieku, a kończąc na pracach z początku XXI wieku. — Na Ukrainie nie ma więcej takich muzeów — opowiada zastępczyni dyrektora generalnego ds. naukowych Ludmyła Biłous. — Kolekcje o profilu etnograficznym sztuki ludowej znajdują się w wielu muzeach Ukrainy, w szczególności krajoznawczych, historycznych, etnograficznych, ale my jesteśmy muzeum artystycznym. W naszej kolekcji znajdują się nie tylko przedmioty codziennego użytku, z których korzystali ludzie, ale przede wszystkim te rzeczy, które mają wartość artystyczną. Każdy eksponat jest nośnikiem tej czy innej kultury, tradycji. Jaskrawym przykładem jest kostium, który łączy wiele rodzajów ukraińskiej sztuki ludowej: krój, aplikację, haft, tkactwo. Kolekcję muzeum eksponowano w wielu krajach świata. Braliśmy udział w wystawach światowych „EXPO”. Nasze eksponaty zachwycały zagranicznych gości, na przykład Chińczykom bardzo spodobał się ukraiński haft. Z zachwytem obcokrajowcy oglądają prace Marii Prymaczenko. Za granicę nie wywoziliśmy tylko dzieł artystki Kateryny Biłokur. Perełką muzeum są unikatowe zabytki sztuki sakralnej: Krzyż Łariona Iwanickiego, który wykonano na zamówienie dla cerkwi Zwiastowania we wsi Iwanyczi w guberni wołyńskiej. Jest to cyprysowy krzyż z 1756 roku, z bardzo delikatnym rzeźbieniem, na którym wygrawerowano inskrypcję donatorską o fundatorach tego krzyża dla cerkwi Zwiastowania. W kolekcji muzeum jest to najwcześniejszy datowany zabytek. Na szczególną uwagę zasługują wyroby hutnicze z XV—XVI i XVIII wieku. Ciekawa jest kolekcja Wołokytyńskiej Fabryki Porcelany, która istniała zaledwie dwadzieścia lat. Bardzo cennym eksponatem jest szklany puchar księcia Michała Serwacego Korybuta-Wiśniowieckiego, wykonany w pierwszej połowie XVII wieku na Białorusi. Puchar udekorowany jest grawerowanym ornamentem i ma bardzo duże rozmiary — 67 cm. W kolekcji znajduje się dywan z grobu hetmana Danyła Apostoła, unikatowy obrus, wyhaftowany przez mistrzów-chłopów pańszczyźnianych na cześć przyjazdu do miasta Głuchowa hetmana Kyryła Rozumowskiego, ponad 1000 wyhaftowanych ręczników z różnych regionów, a także pisanki z unikatowymi wzorami (niektóre z nich mają już ponad 100 lat). — Naszych zwiedzających zawsze przyciąga odzież ludowa. Znany współczesny projektant Jean Paul Gaultier nie mógł oderwać wzroku od ukraińskich kostiumów — opowiada pani Ludmyła. — Stworzył kolekcję, którą nazwał „Ukraina”, gdzie wcielił to, co zobaczył w naszym muzeum. Teraz odnośnie problemów: obecnie potrzebujemy nowego pomieszczenia, obiecywano nam je przyznać w Mysteckim Arsenale na drugim piętrze. Ale niestety nic się nie zmieniło. Przed dwoma laty, kiedy próbowano nas eksmitować, nie pozwoliliśmy zapakować do skrzyń ogromnej kolekcji. Wsparła nas również opinia publiczna, telewizja, media — wspomina Ludmyła Semeniwna. U nas odbywają się warsztaty z różnych rodzajów sztuki ludowej, w szczególności garncarstwa, pisankarstwa, malarstwa petrykiwskiego itp. Popularnym wśród dzieci i ich rodziców jest również Dzień urodzin muzeum. Co roku w muzeum odbywa się od 20 do 30 wystaw. Mimo wszystkich problemów i trudności, aktywnie przygotowujemy się do spotkania z obcokrajowcami, planujemy wydać album w trzech językach. Zdjęcia do materiałów Ołesia DMYTRENKI. Ciąg dalszy nastąpi.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин