Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
ZAGADKA NIE DLA NAIWNYCH: ILE ZOSTAŁO TABACZNIKOWI?
Слово Просвіти, №06 за 2011 рік
Mychajło SŁABOSZPYCKI
To nie jest przesada. Dziś tylko leniwy z nacjonalno-patriotycznego obozu nie wygłasza filipik pod adresem ministra oświaty i nauki Ukrainy Dmytra Tabachnyka. Gdyby w nas istniały rankingi mierzące odiozność, to bezsprzecznie pierwsze miejsce — bez żadnej konkurencji — na stałe zajmowałby właśnie Dmytro Tabachnyk. Nawet tak złowieszczo-komiczne postacie, jak Petro Symonenko czy Natalia Witrenko z jej Wołodymyrem Marczenką, nigdy nie zdołałyby dorównać Tabachnykowi. Dmytro Tabachnyk dziś uosabia naszego domowego Goebbelsa, pamiętnego dla ludzi starszego pokolenia Małanczuka oraz ajatollaha Chomeiniego w prosowieckim wydaniu. Jest jednym z tych, którzy, oficjalnie zajmując bynajmniej nie najwyższy szczebel w hierarchii państwowej, określają prorosyjsko-prosowiecką orientację całej polityki humanitarnej Państwa Ukraińskiego. Nie tylko wszystko, co osiągnięto w dziedzinie edukacji narodowej, zostało zniszczone lub jest niszczone przez Tabachnyka wraz z jego klientami. Tabachnyk i tabachnykowie mają decydujący wpływ na kształtowanie oficjalnego systemu wartości we wszystkich sferach życia dzisiejszego ukraińskiego społeczeństwa. Rejestr wszystkich czynów Tabachnyka może być długi. On „со товаріщі” zdążył już cofnąć naszą oświatę do czasów USRR, zaprogramował wyraźne obniżenie narodowego produktu edukacyjnego we wszystkich wymiarach, a także utratę narodowych drogowskazów w szkołach i uczelniach Ukrainy. Tu dochodzi do otwartych kuriozów. Na przykład wysocy urzędnicy państwowi na czele z premierem Mykołą Azarowem składają hołd pamięci bohaterów bitwy pod Krutami na Askoldowej Mogile, na oficjalnej stronie Prezydenta Wiktora Janukowycza napisano, że bitwa pod Krutami to lekcja męstwa, a na mocy zarządzenia ministra oświaty i nauki Tabachnyka wszystkie wzmianki o Krutach usuwa się z podręczników szkolnych. Czy coś podobnego można sobie wyobrazić na przykład we Francji, Włoszech, Grecji, Turcji, a w ogóle w jakimkolwiek pełnowartościowym państwie świata?! I to wcale nie jest sytuacja, w której prawa ręka nie wie, co robi lewa. To nie zwykły kuriozum, za tym stoją, moim zdaniem, znacznie głębsze motywy i symptomatyczne oznaki. Tabachnyk prowadzi swoją (czy kimś — z Kremla? — podyktowaną) linię, którą realizuje w naszej oświacie. Ta linia polega nie tylko na całkowitym wykorzenieniu wszelkich narodowych imperatywów i priorytetów w ukraińskiej edukacji. Nie będę tu zatrzymywać się na szczegółach jego cenzurowania podręczników historii Ukrainy, gdzie wszystko, co miało odcień ukraińskiej flagi, zostało przekreślone, i ten podręcznik bardzo przypomina podręcznik z czasów Ukraińskiej SRR. Ukraińscy publicyści oskarżają Tabachnyka o humanitarną ignorancję. Po części tak jest. Niektóre wypowiedzi ministra oświaty o literaturze ukraińskiej wywołują nie tylko słuszne oburzenie, ale i podejrzenie, że jest on duchowym bratem nieśmiertelnego Chlestakowa z „Biedy od rozumu” Aleksandra Gribojedowa. Jak pamiętamy, Chlestakow wszędzie próbuje wygłaszać swoje bzdury, w których bezapelacyjność i pewność siebie nie mogą zamaskować elementarnego niedouczenia. Najwyraźniej nie odczuwa on ani trochę ryzykowności swoich stwierdzeń w rodzaju: Ukraina, rzekomo, nie ma takich pisarzy jak Dostojewski, Tołstoj itd., bo można mu odpowiedzieć, że Rosja nie ma takich pisarzy jak na przykład Taras Szewczenko, Lesia Ukrainka, Wasyl Stefanyk, Michaił Kociubynski itd. Albo też Rosja ma wielką literaturę, lecz nie ma Dantego, Petrarki, Cervantesa, Mistrala, Whitmana, Marqueza, Faulknera itd. W płaszczyźnie zasadniczej takie stwierdzenia są po prostu niepoprawne i zupełnie nieporównywalne. A człowiek, który stoi na czele Ministerstwa Oświaty, powinien znać te elementarne sprawy, by nie wygłaszać takich werdyktów ku pośmiewisku. Ale Tabachnyk to nie tylko „komiczna figura”. Tabachnyk to konsekwentnie kierowana niszcząca maszyna przyspieszonego działania. To, że błyskawicznie przekształcono rolę języka ukraińskiego w procesie nauczania, to nic innego jak tabachnykowska kontrrewolucja. Ale on na osiągniętym nie poprzestaje. Idzie dalej. Na stronie Ministerstwa Oświaty opublikowano projekt „Koncepcji edukacji językowej Ukrainy”. Tam wśród języków mniejszości narodowych wyjątkową rolę przypisano językowi rosyjskiemu. Na przykład: „Dla znacznej liczby obywateli Ukrainy językiem ojczystym jest język rosyjski, którym swobodnie włada większość mieszkańców naszego kraju. Jest to język międzynarodowej komunikacji, jeden z najpowszechniejszych języków międzynarodowych, blisko spokrewniony z językiem ukraińskim”. A na Ukrainie, i w każdym pełnowartościowym państwie, to właśnie językowi państwowemu przypisuje się rolę tak zwanego języka międzynarodowej komunikacji. Autorzy projektu irlandyzują sytuację językową na Ukrainie. Rzekomo językiem państwowym jest ukraiński, a językiem, którym naprawdę mogą się porozumieć wszyscy, — rosyjski. Właśnie tak, a nie inaczej to jest odbierane.
Zakończenie na str. 2
DIALOGI LINY KOSTENKO
MAGNETYCZNA SIŁA MUZEUM
с. 3 · сторінка оригіналу ↗
Zakończenie. Pocz. na str. 1
A oto szczery nawrót edukacji czasów radzieckiej Ukrainy czasów breżniewizmu: „Wolny wybór języka nauczania jest ważną cechą demokratycznego społeczeństwa oraz koncepcji edukacji językowej na Ukrainie”. Nie trzeba być Kasandrą, by nie przewidzieć: w takich okolicznościach wszystkie wyższe uczelnie Południa i Wschodu Ukrainy — a do tego w warunkach takiego nacisku na wszystko, co ukraińskie — nieuchronnie staną się czysto rosyjskojęzyczne i nie będzie w nich ani jednej ukraińskiej placówki choćby na pokaz. W państwie z tak ciężkim postkolonialnym dziedzictwem, z tak skomplikowaną sytuacją językową, gdzie uderzają wszelkie anomalie i dysproporcje, istnieje realne zagrożenie utraty, zniknięcia języka państwowego, jeśli to państwo nie uruchomi mechanizmów nie tylko jego ochrony, ale i spójnego systemu odpowiednich aktów prawnych, którymi jednoznacznie podkreślono: państwo ukraińskie to język ukraiński. Arcy-dzieło Tabacznyka i spółki, nazwane projektem „Koncepcji edukacji językowej Ukrainy”, zostało druzgocąco skrytykowane przez wybitnych naukowców i pedagogów, którzy podkreślili, że wszystko to jest sprzeczne z normami obowiązującej Ustawy o językach oraz postanowieniami „Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych”. W karcie w szczególności podkreśla się, że języki terytorialne nie powinny przeszkadzać w prowadzeniu nauczania języka (języków) urzędowego państwa. Jak zaznaczyli profesorowie Uniwersytetu Lwowskiego im. I. Franki, koncepcja edukacji językowej Ukrainy, która została opublikowana w tym projekcie, to „próba reanimacji imperialnej polityki językowej, którą system bolszewicki siłą wprowadzał na Ukrainie”. A pisarze, którzy jako jedni z pierwszych zareagowali na pojawienie się tego projektu, wyjaśnili: „Opublikowany dokument faktycznie daje podstawy do tego, aby w sferze edukacji język rosyjski korzystał z nieuzasadnionych przywilejów, znacząco zmniejszając bodźce do nauki państwowego języka ukraińskiego nie tylko przez przedstawicieli innych narodowości mieszkających na Ukrainie, ale i przez samych Ukraińców”. Demagogiczna retoryka o tym, że nieustanne procesy globalizacji zmuszają kierowników oświaty do wrażliwego reagowania na nie właśnie poprzez wzmocnienie roli języka rosyjskiego we wszystkich procesach związanych ze zdobywaniem wykształcenia — ta „zasłona dymna”, pod którą ekipa Tabacznyka próbuje przeforsować konceptualną rusyfikację, może przekonać chyba tylko dzieci z przedszkoli. To charakterystyczny moment działalności Dmytra Tabacznyka, który jeszcze raz potwierdza: uważa on swoich oponentów za głupców. Bliskie temu sformułowania nie raz pojawiały się w jego pismach i wypowiedziach (wspomnijmy choćby wszystkie jego definicje Galicjan, do których żywi po prostu zoologiczną nienawiść). Osobny temat biografii Tabacznyka w kontekście stanowiska ministerialnego to wojna z niezależnymi rektorami oraz z uniwersytetami, którym pragnie obciąć wszelkie oznaki uniwersyteckiego samorządu (dość wyraźnie widać to na przykładzie Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, którą minister zamierza przekształcić w college lub liceum). Akademia Kijowsko-Mohylańska — jeden z autorytatywnych osiągnięć narodowych, wyższa uczelnia na poziomie światowych standardów, nieprzypadkowo stała się obiektem tak bacznej uwagi Dmytra Tabacznyka. Tabacznykowi tutaj nie wyszło. Kontyngent studencki w „Mohylance” jest trochę „nie ten”, bo zdolny dać mu należytą odprawę. Zresztą honorowy prezydent uniwersytetu Wiaczesław Briuchowecki oraz obecnie działający Serhij Kwit należą do tych, którzy nie zegną karku przed ministrem. Oni zorganizowali kampanię obrony uniwersytetu i już wygląda na to, że tutaj ministra czeka porażka. Bardzo oryginalna kolizja. Pierwszy zastępca Szefa Administracji Prezydenta Hanna Herman stanowczo oświadcza, że Prezydent nigdy nie zgodzi się na reformę edukacji Tabacznyka. I zapewnia: na każdego Tabacznyka na Ukrainie jest Prezydent. Mądremu dość: rozumie on, że Prezydent państwa wskaże Tabacznykowi jego miejsce. Ale mija dzień za dniem, a Prezydent mu tego nie wskazuje. Chyba że, może, wskazuje Prezydent Rosji. Bo inaczej sytuacji wyjaśnić się nie da. Tabacznyk otrzymuje pensję na Ukrainie za to, że służy Rosji. A jednak, moim zdaniem, sytuacja nie jest beznadziejna. Nie wszystko dla Tabacznyka to protekcja Kremla. Reformy Tabacznyka już wyprowadzają umiejętnie zaplanowanej przez Stalina i jego zbrodniczy system wrogiej akcji przeciwko Ukraińcom na Ukrainie, ludobójstwem, etnobójstwem, nieuznawaniem walki patriotów Ukrainy w szeregach Strzelców Siczowych, różnych formacjach powstańczych okresu wojny Rosji przeciwko Ukrainie 1917—1922 lat, wojsk OUN i UPA, sprowokowało totalne wypaczenie historii narodowej pod dowództwem wroga Ukraińców, za to ministra edukacji Janukowycza, D. Tabacznyka. Dążenie do wysłużenia się przed kremlowskimi gospodarzami prezydenta Janukowycza widzimy w likwidacji Instytutu Pamięci Narodowej, w prześladowaniach języka ukraińskiego, kultury w ogóle, w zamykaniu ukraińskich szkół, zwłaszcza w bliskich prezydentowi stronach, w niszczeniu ukraińskojęzycznych programów w telewizji, radiu, w braku uwagi dla ukraińskojęzycznej książki, filmu. Pierwszy kanał narodowy Ukrainy już może nazywać siebie pierwszym od końca kanałem narodowym Rosji, a jego niezatapialna kadra w osobie S. Schustera nawet zamyka usta ukraińskojęzycznym uczestnikom audycji, jak to było z A. Illienką na antenie 4 lutego 2011 roku. Uznanie (przez kogo i na jakich podstawach?) w państwie ukraińskim nie języka ukraińskiego za język komunikacji międzyetnicznej, a rosyjskiego, języka jednej z mniejszości narodowych, to jeszcze jeden szczebel „zasług” prezydenta i jego ekipy, ekipy wojowniczej wobec Ukraińców, kolonialistycznej. Taką samą wojowniczo-kolonialistyczną jest cerkiew moskiewska, przygarnięta przez prezydenta. Cerkiew, która nie zajmuje się sprawami duchowymi, a prowadzi otwartą wojnę na Ukrainie przeciwko prawosławnym Ukraińcom niepodlegającym jej. Księża tej konfesji podżegają swoich parafian przeciwko parafianom prawosławnym Patriarchatu Kijowskiego, cerkwi autokefalicznej, grekokatolikom, nielegalnie zajmują pomieszczenia muzeów, świątyń Patriarchatu Kijowskiego. Przekształciwszy ławry Poczajowską i Świętogórską w pchle targi ogólnoukraińskiej skali, moskiewskie duchowieństwo prawosławne zbliża się do zniszczenia i przekształcenia w spekulantkę od wiary także Ławry Peczerskiej w Kijowie. Zająwszy w Perejasławiu cerkiew św. Michała — zabytek architektury o znaczeniu narodowym XVII wieku, który znajduje się pod zarządem Narodowego Historyczno-Etnograficznego Rezerwatu „Perejasław”, ci, za pozwoleniem powiedzieć, księża już zniszczyli jej autentyczność, wymieniając w pomieszczeniu podłogę, dekorując ściany, budując na dachu dodatkowe kopuły. Przy tym niszcząc ekspozycję jedynego na świecie muzeum ukraińskiego stroju narodowego XIX wieku. Na uwagi, prośby zuchwali księża cynicznie odpowiadają, że niszczyć ukraińskie dziedzictwo kulturowo-historyczne pozwalają im Bóg i władyka. Teraz w pełni staje się zrozumiałe agresywnie-natrętne zachowanie patriarchy Gundiajewa, autorytetu naszego prezydenta, na Ukrainie. Niedbale traktując Ukraińców, zwłaszcza nieprorosyjskiego nurtu, inne konfesje na Ukrainie, prezydent skłania do zniszczeń cerkiew moskiewską — cerkiew kolonizatorską, o której jeszcze Taras Szewczenko w poemacie „Kaukaz” (1845 roku) powiedział: My chrześcijanie; świątynie, szkoły, Wszystko dobro, sam Bóg u nas! Nam tylko sakla oczy kole: Czemu ona stoi u was, Nie przez nas dana; czemu my wam Czurek wasz wam nie rzucimy, Jak tej psinie! Czemu wy nam Płacić za słońce nie powinni! …My prawdziwi chrześcijanie… Wspierając wywrotowe wobec państwa działania cerkwi moskiewskiej, ukraińskich komunistów, prorosyjskich szowinistów, z których niemało jest członkami Partii Regionów, prezydent sprzyja pogłębieniu antyukraińskiego natarcia także zewnętrznym wrogom Ukrainy, w szczególności kremlowskim, i ich „piątej” kolumnie na Ukrainie. Obiecane prezydentowi W. Janukowyczowi „łaski” za niszczenie fundamentów naszego państwa, za kontynuowanie zagarniania przez moskiewskich władyków Sewastopola w postaci taniego gazu, obróciły się w podrożenie. Oszukali? Czy swoi miliarderzy, osłonięci pancerzem władzy, rozkradli? Ukrainę niszczą neokoloniści, zjednoczeni w tak zwaną pro-władzową większość: pseudokomuniści-stalinowcy, regionałowie i litwynowcy — to nowa formacja historyczna, która nienawidzi swojego narodu, swojego państwa, tożsamości narodowej, historii, a za „kawałek zgniłej kiełbasy” (T. Szewczenko) służy kolonizatorom.
na ulicy ukraińscy studenci, którzy protestują przeciwko projektowi ustawy „O szkolnictwie wyższym”. Nawet instynkt samozachowawczy nie podpowiada ministrowi: ze studentami żarty są złe. Zrozumieli to i odczuli w wielu krajach świata, gdzie właśnie od takich protestów zaczynały się wstrząsy społeczne. I nie jest wyjątkiem pod tym względem Ukraina, gdzie wciąż dobrze pamiętamy studencką rewolucję na granicie i rolę studentów w pomarańczowej rewolucji. Tabacznyk, jako człowiek pretendujący do miana i roli historyka, powinien o tym pamiętać. Chyba że zagwarantowano mu na wypadek wybuchu sprowokowanej przez niego sytuacji schronienie na Kremlu. Powrócę do niespodziewanego publicznego wystąpienia Hanny Herman przeciwko Tabacznykowi. Herman nie jest osobą prywatną, by pozwalać sobie na wyrzucanie z siebie emocji. Zresztą jest zbyt doświadczonym graczem politycznym, by kusić się na możliwość powiedzenia czegoś „od serca”. Najwyraźniej wie coś, czego ogół jeszcze nie wie. Według wszelkich oznak czas ministra Tabacznyka dobiega końca. Bo prezydentowi Janukowyczowi przyjdzie w końcu „wypuścić parę”. To znaczy dymisją Tabacznyka wyciszyć namiętności wywołane zarówno jego odrażającą osobą, jak i jego działaniami. Tym zaś, którzy z całych sił żądają trzymania swojego wasala w fotelu ukraińskiego ministra, gotowa odpowiedź: konflikt Tabacznyka z ukraińskim społeczeństwem dawno przekroczył krytyczną granicę. Zagraża on prezydentowi Janukowyczowi nieprzewidywalnymi skutkami. Zachowywanie neutralności przez prezydenta państwa staje się po prostu zagrażające. Z uwagi na wiele okoliczności. Zatem, do widzenia, ministrze Tabacznyku? Mam nadzieję, że wkrótce będziemy mieli okazję to powiedzieć. Dodając: „Do nieprędkiego…”
Mychajło SŁABOSZPYCKYJ
Służą wysługując się, bo kiedy moskiewska władza rozpędziła w Rosji ukraińskie organizacje społeczne, niszczy ukraińską bibliotekę, nie pozwala otwierać ukraińskich szkół, nowych towarzystw kulturalno-narodowych, wspólnot religijnych, to nasza — nienasza władza milczy, nie reaguje odpowiednio, a wręcz przeciwnie, jeszcze bardziej niszczy naszą narodową tożsamość, język, kulturę. To ukraiński wariant neokolonializmu, neokolonializmu karierowiczów-sług „Ojczyzny cudzej” (T. Szewczenko). Widać, że już pora prezydentowi z Tabacznykiem zakazać twórczości T. Szewczenki na Ukrainie, wygnać Ukraińców z ich Ojczyzny, zwalniając jej przestrzeń dla swoich kozaczków. Czyż nie tak, panie Prezydencie? A co myślą Ukraińcy z Ukrainy, z tych krajów, gdzie mieszkają, pracują? Z nadzieją na narodową dumę i szacunek do samego siebie Ukraińców:
Mykoła SZYWDENKO, zastępca przewodniczącego Perejasławsko-Chmielnickiej miejskiej organizacji NRU; Anatolij CHMELNYCKYJ, przewodniczący Perejasławsko-Chmielnickiej rejonowej organizacji NRU; Wasyl MUSIJENKO, przewodniczący Perejasławsko-Chmielnickiej miejskiej organizacji Ukraińskiej Partii Republikańskiej „Sobór”; Natalija ZAJIKA, przewodnicząca miejsko-rejonowej organizacji towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki; Mykoła KORPANIUK, przewodniczący Perejasławsko-Chmielnickiego oddziału Kongresu Ukraińskiej Inteligencji; Mykoła STACENKO, przewodniczący Perejasławsko-Chmielnickiego oddziału Ogólnoukraińskiego Komitetu Obrony Praw Człowieka; Hanna TOKMAN, doktor nauk pedagogicznych, profesor; Mykoła TOWKAJŁO, kandydat nauk historycznych; Taras NAHAJKO, kandydat nauk historycznych
6 lutego 2011 roku, m. Perejasław-Chmielnicki
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
