Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗
PODRÓŻ NA WSPOMNIENIE
Слово Просвіти, №07 за 2005 рік
15 października ubiegłego roku minęło 95 lat od dnia urodzin piewcy „wielkiej harmonii” — Bohdana-Ihora Antonycza. Grupa lwowian (pisarzy, dziennikarzy, artystów) odwiedziła grób poety na Cmentarzu Janowskim w mieście Lwów. Panichidę obywatelską otworzył poeta Roman Łubkiwski. Ze słowami miłości do B.-I. Antonycza zwrócili się poeta Ihor Kałyneć, zastępca przewodniczącego Lwowskiej organizacji Towarzystwa Ochrony Zabytków Historii i Kultury Hryhorij Kataran oraz przewodniczący Lwowskiej organizacji NSPU Łewko Riznyk. Swoje wiersze, poświęcone Bohdanowi-Ihorowi Antonyczowi, przeczytali Liliana Kosanowśka, Roman Kaczuriwśkyj. Rozmowę kontynuowano tego samego dnia w domu związkowym. Mówiono o przygotowaniu wydań utworów poety w językach białoruskim, czeskim, angielskim, upamiętnieniu miejsc związanych z poetą na Lwowszczyźnie, stworzeniu pełnowartościowych muzeów w jego stronach rodzinnych (m. Gorlice, wś Nowica) w Polsce, wydaniu akademickiego zbioru utworów Bohdana-Ihora Antonycza. A wcześniej, we wrześniu, proświcianie podróżowali szlakami Antonycza, Łepkiego, Werbyckiego. 11 września 2004 roku, wreszcie, obok Baszty Prochowej pojawił się autobus „Lvivtrans” i jedziemy do Polski. My — to Galicyjskie zjednoczenie Lwowskiego Towarzystwa „Proświta” — chcemy odwiedzić miejscowości w Polsce, gdzie do 1945 roku mieszkali Ukraińcy. Z nami jedzie honorowy przewodniczący „Proświty”, były Ambasador Ukrainy w Czechosłowacji, później w Republice Czeskiej, poeta Roman Łubkiwski z żoną. Przejście graniczne Korczowa-Krakowiec, i kilometr dalej — sławna wieś Młyny. Śpiewamy hymn „Szcze ne wmerła Ukrajina” w panteonie księdza Mychajła Werbyckiego — twórcy muzyki. Nasz potężny śpiew słyszą krakowscy konserwatorzy, którzy odnawiają dawną ukraińską cerkiew drewnianą. Mijamy książęcy Przemyśl, Rzeszów i skręcamy na południe w malownicze łemkowskie góry Beskidy. W muzeum bitwy gorlickiej 1915 roku kłaniamy się pamięci sławnego ukraińskiego poety Bohdana-Ihora Antonycza (1909—1937), urodzonego w sąsiedniej Nowicy. Pokój-muzeum zorganizowano staraniem Dmytra Pawłyczki, Romana Łubkiwskiego oraz Wasyla Pyłypjuka. Przewodniczący miejscowego towarzystwa „Łemkiwszczyna” Stepan Hładjak opowiedział nam o życiu Łemków w Polsce, częstując kawą w niewielkiej restauracji. Przekazaliśmy Łemkom książki oraz datek charytatywny (300 złotych) na utrzymanie ukraińskiej szkoły podstawowej w Nowicy. I znowu droga-serpentyna. Mijając wielkie sztuczne jeziora w górach, docieramy o 22-ej do królewskiego miasta Krakowa. Spotkanie z przewodniczącym towarzystwa Ukraińców w Krakowie Romanem Lubineckim. I — do hotelu studenckiego „Żaczek”. 12 września, niedziela. Rano msza święta w greckokatolickiej cerkwi Podwyższenia Krzyża Świętego, gdzie w 1940 roku brał ślub Stepan Bandera. Potem — długa dyskusja w podziemiach cerkwi z ukraińską społecznością Krakowa, w szczególności z państwem Praetoriusami. Darowanie książek, datek charytatywny (500 złotych) na potrzeby ukraińskiej społeczności. Wycieczka pod przewodnictwem prawnika Romana Lubineckiego na Wawelu, po komnatach królewskich, katedrze świętego Stanisława. Jedziemy na cmentarz Rakowicki. Kłaniamy się kurhanowi sławy poległych żołnierzy ZURL i URL w polskim obozie koncentracyjnym nr 1 w Dąbiu w latach 1919—1923. Składamy wieniec ze Lwowa, prowadzimy wiec, śpiewamy hymn. Podchodzimy do grobu sławnego pisarza i profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego Bohdana Łepkiego. Składamy wieniec, przywieziony z Ukrainy, śpiewamy „Wydysz, brate mij”. Pani Julia Smentyha wykonuje cudowną pieśń-wspomnienie Łepkiego o Bożym Narodzeniu. Śpiewamy razem. Jedziemy dalej. Zatrzymujemy się przy tablicy pamiątkowej ku czci Wasyla Stefanyka (8 lat nauki na wydziale medycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego). Przy tablicy pamiątkowej o pobycie Andreja Szeptyckiego wita nas Konsul Generalny Ukrainy w Krakowie pan Ołeksandr Medownikow z grupą lwowskich prośwician na grobie Bohdana Łepkiego w Krakowie. W m. Gorlice (Polska) działa pokój literacko-pamięciowy B.-I. Antonycza. Zdjęcie O. Semeniuk. WARTOŚCI. Sytuacja osiąga poziom krytyczny. Działa codziennie narzucana przez telewizję duchowa pustka wykonawców estradowych w rodzaju Wierki Serdiuczki, skomercjalizowana swoboda młodej generacji pisarzy i literaturoznawców w rodzaju Olesia Buzyny. Dwudziestoletnim wandalom zabrakło rozumu, by nie wyrzucać książek, a przekazać je do położonej 20 metrów od śmietnika filii centralnej biblioteki miejskiej, której pracownicy, w warunkach zbyt ubogiego finansowania na zakup nowej literatury, szczerze podziękowaliby za taką dobroczynność. Kończę „obserwacje” nie na minorowej nucie. Po chwili pierwsi przypadkowi przechodnie roznieśli książki do domów. Byli to ludzie zarówno w poważnym, jak i całkiem młodym wieku. I to pociesza. Ale dzwon zadzwonił, zwiastując już istniejące niebezpieczeństwo, i wzywa nas wszystkich, byśmy pozostali ludźmi. Ludźmi — we wszystkich trudnych okolicznościach teraźniejszości. Hryhorij ZASŁAWEC
Продовження статті з попередньої сторінки — фрагмент сторінки
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
