Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗

IMIĘ ICH — REGION, SIŁA ICH — W NASZEJ SŁABOŚCI

Слово Просвіти, №07 за 2011 рік

Kateryna MOTRYCZ ...Większość z nich — z nazwiskami, niemal codziennie pojawiają się na ekranach telewizorów — z zewnątrz niby pewni siebie, ale to tylko powłoka lśni połyskiem. W ich twarzach coś pękło, strach i odstępstwo wyryły tam nowe linie, a w napiętych spojrzeniach odbija się lęk: „Wykryją — nie wykryją? Wsadzą — nie wsadzą?”. Ale nie wsadzą! Bo wy jesteście tymi ćwiekami, którymi podkuwa się ordyńskie konie. Wy jesteście tymi wygodnymi siodłami, na których mościły się ordyńskie pośladki. Wy jesteście tym kąkolem w owsie, który wyrzucą z siebie niestrawionym ordyńskie konie. Tak, znów weszliśmy w tę samą wodę, w którą wchodziliśmy nie raz w swoim historycznym żywocie. Takie coś nikomu się nie udawało, a my zdołaliśmy nawet wodę, która dawno spłynęła i wyparowała, zawrócić tylko po to, by wejść w nią znowu. My, upodleni — po raz kolejny! — dzieci ziemi rodzinnej. Mówimy o losie Ukrainy już niby szeptem — nie ze strachu, a z utrudzenia. W większości mimikrujemy i machamy zrezygnowani prawicą. Ale kto dziś nie mówi o nim, tym mitycznym, mistycznym, tajemnicą okrytym losie Ukrainy! Chyba tylko ten, kto w ogóle nie mówi. I leksyka jest polarna. Kiedy patrzysz na obecnych władców z ekranów telewizorów, których twarze aż błyszczą od dobrego jedzenia, samouwielbienia, cynizmu i jakiejś zoologicznej nienawiści do całego ukraińskiego świata, to dlaczegoś przypominasz sobie klasyka, który uważał, że właśnie takich „trzeba bić świecznikami po mordach”. Na wielu z nich wyraźnie odmalowały się złoczyństwa, grzechy i upadki. Babilon, Sodoma i Gomora rozkładu, w którym i piratom, i sodomitom żyje się słodko na pro-władnych szczeblach piramidy. I kiedy porównujesz ich z szarymi, niedożywionymi, wycieńczonymi, zdegradowanymi i cicho rozgoryczonymi — z tymi, którzy ciągają „krawczuszki”, „kuczmowozy”, noszą „juszki” (tak naród nazwał „transport” imionami trzech prezydentów) w pociągach podmiejskich, w przepełnionych autobusach, to leksyka nagle się zmienia i ty po raz kolejny pytasz sam siebie: „Jakże to się stało i dlaczego? Dlaczego walka długich i tragicznych stuleci spełzła na niczym? A do słowa „sława” przylgnęła cząstka „nie”. I to wszystko stało się na naszej ziemi, gęsto polanej krwią, wyśpiewanej-prześpiewanej, bronionej, przesiewanej palcami rolników-oraczy wszystkich pokoleń, zroszonej ukraińskim potem i łzami miliony razy. Sto razy ranionej, głodomorami zabijanej. Ale znów żywej i gotowej rodzić życie. W imię czego i kogo ona przeszła wszystkie kręgi piekła? Wariacko-wrogie zgromadzenie panuje na niej, zapewniając, że nas już nie ma, że oni są tym tworem, w imię którego trwały kozackie wojny wyzwoleńcze, wszystkie męki i cierpienia kraju naszego. Oni budują nowy kraj! Oczywiście, że nie dla nas i bez nas! Nam wyznaczono tragiczną rolę w tragikomedii z naturalnymi jękami i okrutnymi drapieżnikami — nas rzucono im na pożarcie. Widz w tym amfiteatrze — to świat, który nie ingeruje, a jedynie obserwuje. On, zapewne, również wyczerpał zasób wiary w nas. On w nas zwątpił, tak jak i my. Paradoks! Bo my jesteśmy wiecznymi bojownikami i wiecznymi przegranymi. My ciężko wywalczamy i bardzo łatwo oddajemy swoje zwycięstwa. U nas po zwycięstwie następuje upojenie, a potem zaczyna się ciężki kac, „gra w buławę”, ciąganie się nawzajem za czuby, bicie pałką po głowie. Póki w niej huczy, zapominamy, o co walczyliśmy i na co liczyliśmy. Czyż nie książęce waśnie, rozszarpywanie Rusi Kijowskiej na księstwa, dzielnice, o które toczyły się krwawe rzezie, często z pomocą cudzoziemców, stały się praojcem niezgody, i właśnie one wezwały „rozjemcę” Batyja? Książęta kraju, przeżywszy i pokonawszy przerażenie, ruszyli do ordyńca po „jarlyk”. Cena zdrady mierzona była tymi samymi „30 srebrnikami”. Zdradzano Wiarę, tracono wewnętrzną wolność. W zamian za lepsze nadziały i jarzmo niewoli. To samo powtarza się i na innym historycznym zakręcie, podyktowanym już przez sprytniejszego napastnika. Ale zło każdego zniewolenia nie tylko w jego wszechzniszczącym panowaniu, a w tym, że płodzi ono pokolenia tych, którzy rodzą się w niewoli i których uczą sprzedawać się, strasząc, kupując, schlebiając, przypinając „etykiety”. Zniewoliciel płodzi swoją „elitę”, plebs i po prostu śmierdów ducha. Bo w czasach hetmana Mazepy już nie ktoś inny brzęczy tymi „30 srebrnikami”, a sam sędzia generalny Wasyl Koczubej razem z „doborowym towarzystwem”. To on zdradza i donosi carowi na hetmana, przyjaciela, kuma, współmyśliciela Iwana Mazepę. Mniejsza o to, że biją go carscy satrapowie jak „Sidorową kozę” i oddają Mazepie. Hetman nakazuje ściąć mu głowę. Ścięli i Ukrainie… Bo zdradliwość i niezgoda weszły w punkt kulminacyjny. To nie ktoś z obozu Moskali dogania wojsko Mienszykowa, które ustępowało, już daleko za Sejmem. Wycieńczone, głodne, wyziębione, rozjuszone dwutygodniowym staniem wokół wałów Baturyna. To kozacki pułkownik Nis w nocy, kiedy wymordowani kozacy i baturynianie zasnęli błogim snem zwycięzców, dogania wroga i prowadzi tajnym wejściem od rzeki. Rękami północnej ordy topili hetmańską stolicę we krwi. To już nie „30 srebrników”. To handel krwią, która zamieniła wody Sejmu w krwawe. Palij z czterdziestoma tysiącami kozaków razem z carskim wojskiem walczy pod Połtawą przeciwko Mazepie, przeciwko Ukrainie, czyli przeciwko sobie. To handel ukraińskim losem, historią, samym życiem narodu. Cena zdrady — ponadtrzystuletnie panowanie sąsiada, okupacja i niewola ze wszystkimi grozami i tragediami, które przyniosła. To czegoż się dziwimy, że Republika Ludowa również skonała, ledwo się narodziła! I co nam z tego, że dominowała polityczna ignorancja, państwowa niedojrzałość, krótkowzroczność i po prostu intelektualna anemia oraz naiwność przywódców, którzy uwierzyli w moskiewskich socjalistów, „którzy nigdy nie wyrządzą zła braciom-Ukraińcom”. Wyrządzili, i to tak szybko, że tamci nie zdążyli nawet mrugnąć oczami. Oddziały bolszewika Murawjowa rozstrzeliwały na ulicach Kijowa każdego, kto rozmawiał po ukraińsku i był w wyszywance. W ciągu dziesięciu dni rozstrzelano pięć(!!!) tysięcy Ukraińców. Bo rosyjski szowinizm nie ma klasowego zabarwienia — on ze swojej natury jest koczowniczy. Jego „genetyka” wrasta w najazdy, wojowniczy duch i tętent ordyńskich koni po cudzych ziemiach. Rosja od stuleci przebywa w stanie wojennym. Odebrać wolność każdemu narodowi dla niej to całkowicie normalne zjawisko. Bo są u niej Iwanuszki-Alonuszki, pokojowe „koźlątka”, i są wieczni żołnierze-zdobywcy, wychowani w przekonaniu, że oni są wiecznymi „wyzwolicielami” na ziemi, na którą wstąpił Rosjanin swoim butem, żyją bandyci, więc trzeba ich uspokajać rosyjskim duchem. Bo rosyjscy szowiniści wszystkich stuleci żyją „według pojęć”, że „mateczka-Rosja” — to wielka niedźwiedzica ussuryjska, a narody, ziemie wokół niej — to jej pożywienie, bez którego nie może prosperować. To imperialny syndrom koczowniczy, który będzie mijał powoli: niedźwiedzica ussuryjska będzie chudła i przekształci się w niewielką myszkę. Rozmiary „bestii” określą i rozmiary rosyjskiego szowinizmu. Może on również odrodzi się w zdrowy nacjonalizm. Nasza z wami historia — Niepodległa Ukraina. Widzieliśmy ją, trzymaliśmy ją w rękach jak ptaka o złotych piórach. A ona czy to wyfrunęła nam z rąk, czy to skonała na naszych oczach. W dłoniach zostało tylko kilka piórek. Myślimy-zgadujemy: była czy nie była. Zaczęła się od Ruchu. I wszystko przypominało piękną bajkę, w której romantyczny bohater ruszył na siedmiogłowego smoka i pokonał go. Lecz pojawił się główny bohater wszystkich naszych bajek, legend, historii. Książę i hetman, ataman i ojciec-pradziad złego bytu. „Według paszportu” on to Rozbrat Swarydłowycz Rozjednenko. Roku jego urodzenia, a nawet stulecia, a może i tysiąclecia, nikt nie zna. Z narodowości jest scyto-antem-rusiczem-Ukraińcem. Tak bywa. Przynajmniej u nas. A zatem o Ruchu. Wspominam jego pierwszy zjazd. Niezapomniane. Poruszające. Ściskające za serce aż do jego zamierania i bezgranicznie drogie. Świątecznie przystrojona sala symboliką, herbami. Zadziwiający ludzie! Wielu z nich po prostu uwielbiałam za Patriotyzm, Odwagę, Prawdziwość, jakąś świętą obsesję. Ale z jakiegoś powodu zapamiętałam dwie wyraziste postacie, dwie osobowości. Pominę ich imiona, ale wy je rozpoznacie. Ona — mądra, wykształcona, utalentowana, inspiratorka symboliki, która zdobiła ściany świątecznej sali. Władczyni idei, mówczyni i po prostu wyrazista osobowość. On — przystojny, elegancki, wykształcony, profesjonalny, patriotyczny i po prostu Europejczyk-dandy. Jego aksamitny głos unosi się ponad wielotysięczną salą. On cały, jak struna, czuła membrana, prostuje się przy zagrzewających dźwiękach „Zaporoskiej pochodnej”. I cóż? Ów, który włada na naszej ziemi jeszcze, być może, od czasów scytyjskich, również ich upodobał i położył na nich, elitarnych, wybranych, swoje oko. Mówią, że właśnie z ich swarów powstała rysa w Ruchu, która urosła do rozmiarów rowu. A dalej — sprawa techniki „chłopców”, którzy potrafią wklinić się we wszystkie zamysły i wszystko, i wszystkich niszczyć tą samą sprawdzoną metodą — poróżnić wczorajszych współmyślicieli. Bo wiadomo przecież, że „podzielone królestwa upadną”. Nie upadły, ale zmalały, zdrobniały i misję budowania państwa w Niepodległej Ukrainie utraciły. Bo miały tylko wielki potencjał emocji, ambicji, „filologicznej” walki, ale nie wiedziały, jak iść dalej, jak tworzyć Państwo — gospodarkę, politykę, cały jego ustrój. Ruch poruszył tylko patriotyczną warstwę ukraińskiego bytu, ale nie podniósł dziewiczej ziemi świadomości i zaufania milionów. Znowu wybrzmiało to, co mówili i nasi przodkowie, wzywając Waregów: „Idźcie, rządźcie nami”. Przyszli i rządzą. Odstępstwo ma swoją preludię, kulminację i rozwiązanie. Preludia — zdrada. Kulminacja — szok i potępienie ogółu. Rozwiązanie towarzyszy krachowi osobowości, utracie wymiarów moralnych i nagrodzie w postaci „30 srebrników”. Bo „kupcowi” również potrzebna jest właśnie elitarna krew i musi on zobaczyć zrujnowanego ducha i duszę kupionego. Tego, który stał po tamtej stronie barykad, a znalazł się u „kupca” pod piętą. Boli. Bo oboje przecież są elitarni. I oboje zdejmowali Ukrainę z krzyża, ciągnęli ją wraz z wieloma z Golgoty na Tabor. Ale z jakiegoś powodu znaleźli się na „polu krwi”, dokąd też spłynęło 30 judaszowych srebrników. („Pole krwi” nazwano w Judei cmentarz, gdzie chowano podróżnych. Judaszowymi srebrnikami pogardzono, mówiąc, że tych pieniędzy nie warto brać, bo to „zapłata za krew” i kupiono ziemię, by chować bezdomnych). Płacze Ukraina, bo wręczyła im srebro-złoto swojej duszy, które oni wymienili zaledwie na „30 srebrników”. Przez dwadzieścia lat „pole” rozrosło się. Nie ominęli go i pierwsi trzej przywódcy. A my wciąż wybieramy, rozczarowujemy się i czekamy na takiego, który wszystko naprawi i wyprowadzi na Boży ład. Że już za chwilę i my „Od przyszłego roku będziemy żyć w państwie dla ludzi”. Ale ono na razie jest dla korupcjonerów i mafii. Pojawienie się tego czy innego sternika — to prawidłowość, bo on jest nieodłączną częścią ogółu, i jest to zjawisko całkowicie umotywowane i harmonijne. Więc spróbujmy zaprzeczyć temu lub obalić to. W kraju, gdzie panują imperialno-komunistyczne ideały i moralność, do władzy dochodzi ten, który ucieleśniał te same ideały i odpowiadał za ideologię. Komunistyczną. On nie zdołał stworzyć kraju szczęśliwego bytu dla wszystkich. Wyszło tylko dla jakiegoś znikomego procenta najszczęśliwszych. Chciał, ale nie zdołał. Bo jako lider nowo powstałego państwa — jest przeciętny. A potrzebny był, jak miecz obosieczny. Nawet czteroostrzowy. Żeby wzniósł go przeciwko północnej, chorej na gigantomanię dyktatorce. Tutaj ważne jest, by się nie przestraszyć, nie ugiąć i nie sprzedać za żadne błyskotki. Żeby ciął nim w stronę domowych czerwonych dinozaurów, bo ich idea jest niekompatybilna z istotą Ukrainy, jej książęco-kozackimi korzeniami, jej kułacką umiejętnością pracy i pielęgnowania ziemi jeszcze od czasów orjów-rolników. Bo komunistyczny bałagan z jego warzeniem — porcyjną polewką z żelaznych misek tego samego rozmiaru — mógł przyjąć się tylko na ziemiach, gdzie osiedlił się koczowniczy duch. Jego bardzo długo odrzuca-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин