Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Czy wracamy wstecz?

Слово Просвіти, №07 за 2012 рік

Antonina MATWIJENKO, Kijów Wydawałoby się, że Ukraina po dwudziestu latach niepodległości powinna stać się demokratycznym, ekonomicznie potężnym, ukraińskojęzycznym państwem. Stało się inaczej: państwo znajduje się pod presją niszczycielskich sił. W szczególności znów zaczyna się walka na froncie językowym — o wprowadzenie drugiego języka państwowego. Jednym z przywódców tej walki jest deputowany z Partii Regionów W. Kolesniczenko. Ten zajadły ukrainofob bije się w piersi, próbując udowodnić, że Ukraina jest państwem polietnicznym, tutaj nie może być ani narodu tytularnego, ani języka tytularnego, wspólnym dla wszystkich ma być język rosyjski. Przypomnę, że obecnie w cywilizowanym świecie nie ma państw monoetnicznych. Tylko półdzikie plemiona Afryki i Nowej Gwinei są monoetniczne. A w każdym państwie unitarnym żyje pewna liczba dawnych lub późniejszych przesiedleńców. Prawie połowa ludności Francji to przybysze z afrykańskich kolonii, jedna trzeci obywateli Niemiec to Turcy. Różnonarodowe są Anglia, Szwajcaria i inne państwa. W porównaniu z nimi Ukrainę można uważać za mononarodową, ponieważ żyje w niej 80% etnicznych Ukraińców. A jeśli wielu z nich, przede wszystkim w dużych miastach, porozumiewa się w języku rosyjskim, to przez nawyki wyrobione przez warunki. Ludzie tak samo swobodnie władają też ukraińskim, ale do tego nikt ich siłą nie zmusza. W każdym państwie władza dba o zachowanie i pełnowartościowe funkcjonowanie języka tytularnego. W Anglii, na przykład, stworzono Ligę Angielską dla ochrony etnokulturowej istoty przed „tymi agresywnymi migrantami, którzy nie chcą asymilować się z rdzenną ludnością i pragną narzucić jej swoje porządki” (gazeta „Szliach peremohy”, 27.07.2011). W Japonii dla zapewnienia rozwoju i funkcjonowania języka japońskiego stworzono szereg instytucji, choć wydawałoby się, co może zagrażać językowi japońskiemu? A rosyjscy władcy nie tylko dbają o swój język, ale i kontrolują wolność ruskojęzyczności w sąsiednich państwach, gotowi zawsze wystąpić w obronie swoich obywateli i ich języka. W naszym kraju też jest rozpowszechniona sieć instytucji proświtańskich, jednak funkcjonują one raczej jako amatorskie, niezdolne rozwiązać kwestię językową — ochronić kraj przed zruszczeniem. Bez wsparcia państwa jest to niemożliwe. We Francji od 1994 roku za ignorowanie języka francuskiego na terytorium kraju ustanowiono surowe sankcje. Uzyskanie obywatelstwa jest tam możliwe pod trzema warunkami: znajomości języka państwowego, francuskiej historii i kultury. Te czynniki jednoczą Francuzów w jeden naród. Nie tylko we Francji — w każdym kraju obraza państwa, narodu, języka narodowego pociąga za sobą odpowiedzialność karną. U nas zaś pod tym względem panuje pełna swoboda. O otwartym antyukraińskim zniesławianiu D. Tabacznyka pisano już niejednokrotnie. Jego prace są swobodnie wydawane i sprzedawane. Oto i teraz minister wysunął warunek, aby wszyscy urzędnicy znali język rosyjski i ukraiński. Minister sam wie, że wśród wszystkich deputowanych i członków rządu nie znajdzie się ani jeden, który nie znałby języka rosyjskiego, w którym tylko mówi. A oto tacy, od których przez cały czas nie usłyszano ani jednego ukraińskiego słowa, tacy są. Bardziej celowe byłoby poruszenie kwestii nauki języka ukraińskiego (kto potrzebuje) i angielskiego. Przecież zbieramy się do Unii Europejskiej. Wspomniane żądanie ministra może doprowadzić do zmian także w szkolnictwie: liczba rosyjskich szkół i przedszkoli zostanie zwiększona, a ukraińskie klasy podzielą się na rosyjską i ukraińską grupę. A co najważniejsze — rodzice sami będą wybierać szkołę lub grupę dla dziecka. Dokładnie tak, jak było w Radzieckiej Ukrainie. Ale jeszcze w latach 90., z początkiem niepodległej Ukrainy, państwo wzięło sprawę w swoje ręce. I oto wracamy wstecz. Inicjatywny W. Kolesniczenko już podmawia lwowskich uczniów, aby pisali i składali wnioski z prośbą o sformowanie... daną miłością do Ukrainy uświetnili oni swoje imiona. Ich heroiczne życiorysy mogą być błogosławionym materiałem dla twórczości artystycznej, dla porywających „bestsellerów”, do których tak ciągnie młodzież, ale których nikt nie tworzy na naszym heroicznym materiale. Nawet Ołhę Basarab i Ołenę Telihę, którym w lutym jesteśmy zobowiązani złożyć szczególny hołd za ich ofiarę na ołtarzu naszej wolności, jeszcze tak mało wspominamy. A to taki nieprzeciętny wzór sprawczości i ofiarności, męstwa i wytrwałości! Sławiąc bohaterki walki, nie powinniśmy zapominać o ukraińskich matkach, które w warunkach niesprawiedliwego, obłudnego, bezbożnego systemu zdołały wychować porządne dzieci, religijne i narodowo świadome. Właśnie w nich teraz pokłada nadzieje Ukraina, właśnie one powinny zbudować Państwo Ukraińskie takim, o jakie walczyli nasi bohaterowie. A to też walka i wymaga ona męstwa, poświęcenia. Właśnie takie cechy charakteru można wychowywać, obchodząc Święto Bohaterek. Do kalendarza historycznego lutego: 2 lutego 1986 r. zginęła znana ukraińska patriotka Ołena Antoniw; 9 lutego 1893 r. urodziła się legendarna siczołiczka Handzia Dmyterko; 9 lutego 1942 r. rozstrzelana przez Niemców Natalia Wynnykiw; 9 lutego 2002 r. zmarła Maria Ławriw, długoletnia więźniarka polityczna oraz aktywna działaczka społeczna na Doniecczyźnie; 12 lutego 1924 r. zamordowana przez Polaków Ołha Basarab; 21 lutego 1942 r. Niemcy rozstrzelali w Babim Jarze Ołenę Szowheniw-Telihę; 24 lutego 1944 r. zginęła uczestniczka grup pochodowych OUN na Ukrainę Wschodnią Hala Zajaczkiwska; 24 lutego 1989 r. zmarła na emigracji Daria Hnatkiwska-Łebed; 25 lutego 1871 r. urodziła się Łesia Ukrainka; 28 lutego 2002 r. zmarła Natalia Szuchewycz, żona Romana Szuchewycza.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин