Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 10сторінка оригіналу ↗

ZNOWU MROZY CHOŁODEM WIJUTŁ

Слово Просвіти, №08 за 2005 рік

Ledwie odważnie i szczerze powiedzieliśmy „Tak!” nowej ukraińskiej władzy, a tym samym Ukrainie, której nie można wyobrazić sobie bez ojczystego języka, — a na powierzchnię już wypłynął zarejestrowany w Radzie Najwyższej „mroźny” projekt ustawy (wniósł go socjalista Mороз), od którego rzeczywiście wieje chłodem. Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie zmian do obowiązującej obecnie ustawy „O językach w Ukraińskiej SRR”, nadanie statusu języków urzędowych językowi ukraińskiemu i rosyjskiemu oraz wprowadzenie innych językowych „nowinek”, ukierunkowanych, bez cienia wątpliwości, na to, by uzakonić kolonialne dziedzictwo Ukrainy — rusyfikację, konsekwentnie prowadzoną w epoce caratu i w czasach komunistyczno-radzieckiego totalitaryzmu. Według świadectw historyków i językoznawców, w ciągu długiego okresu naszego poniewierania przeprowadzono blisko 240 zakazowych „salw” wymierzonych w język ukraiński, sankcjonowanych przez okupacyjne reżimy. Lecz on, jako najdroższy skarb, jako podstawę duchowości, tradycji, sztuki i samego życia, strzegł naród. Dlatego nie tylko przetrwał, ale też się rozwinął i stał się jednym z najdoskonalszych języków świata. Nasz język i dziś jest najważniejszym czynnikiem konsolidacji społeczeństwa. Uważa go za ojczysty prawie 70 procent obywateli. Obywatele innych narodowości nie doznają w naszym państwie żadnych upokorzeń na tle językowym. Niestety, wielu z nich przez dziesięciolecia zamieszkiwania w Ukrainie tak i nie zdołało nauczyć się nawet mówić po ukraińsku. Czy zatem trzeba nam swoimi ustawami dostosowywać się do ich lekceważenia nas i wyniosłości, a w końcu do czyjegoś ciemnoty? A projekt O. Mороза, najwyraźniej, właśnie taki cel ma. Dziś, gdy świat patrzy w rozjaśnione oczy Ukrainy, warto przypomnieć, że inne państwa na wszelkie sposoby bronią swojej suwerenności językowej przed tzw. procesami globalizacyjnymi. Każdy naród bowiem wie: istnieje tak długo, jak żyje jego język. Kto nie wie, na przykład, jaki konglomerat etnosów i języków charakteryzuje USA? Tymczasem w ustawie amerykańskiego Senatu powiedziano, że jedyny język urzędowy (państwowy) „skupia naród”. Biorąc pod uwagę znaczenie ojczystego języka dla państwa i kształtowania narodu, państwowość którego zapisana jest w Konstytucji Ukrainy, proponujemy i domagamy się zwrócenia O. Mорозowi jego projektu ustawy, którego główna treść jest absolutnie nie do przyjęcia dla przeważającej większości obywateli kraju: nadania statusu urzędowego, a więc państwowego, jeszcze jednemu językowi oprócz ukraińskiego. Co zaś do udoskonalenia ustawodawstwa językowego, uważamy za konieczne opracowanie i uchwalenie nowej ustawy o językach, która nie tylko regulowałaby używanie języków w różnych sferach życia państwa, ale przede wszystkim utwierdzała państwowość języka ukraińskiego — języka narodu tytularnego, języka wielkiego europejskiego narodu. Wasyl Hej, przewodniczący Wołyńskiej Organizacji Narodowej Spilki Pisarzy Ukrainy, Wasyl Woron, zastępca przewodniczącego obwodowej organizacji Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, Oksana Kuczynko, przewodnicząca „Proświty”, m. Łuck

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин