Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗
GDZIE SĄ PŁYTY Z ARCYDZIEŁAMI DOWŻENKI?
Слово Просвіти, №11 за 2011 рік
Ołeksandra Dowżenkę — obok Serhija Ejzenstejna — uważa się za klasyka światowej kinematografii, ogląda się go w szkołach filmowych, klubach, na festiwalach. Dlatego pokaz dziewięciu odrestaurowanych dzieł reżysera — w lutym, w kinie „Kijów” — miał stać się świętem dla stołecznej publiczności. Musiałem (na własny koszt) obejrzeć wszystkie zaprezentowane obrazy w małej sali „Cinematheque” (na sto miejsc). Oprócz filmu dokumentalnego „Ołeksandr Dowżenko. Rozmyślania po życiu” (1992 r., 20 min). Odniosłem wrażenie, że nawet dla doświadczonego widza poziom twórczości Klasyka pozostaje tajemnicą. Po słowach wdzięczności dla Ministerstwa Kultury Ukrainy — zleceniodawcy renowacji tych filmów — oraz organizatorów, firm IBS i „Illenko Film” — chce się zapytać: czy będą takie same pokazy w innych miastach Ukrainy? Przecież obrazy filmowe zostały zdigitalizowane, a cyfrowe kopie kosztują nie więcej niż taśma filmowa. Następne pytanie: gdzie są płyty ze spuścizną Dowżenki? Przecież nie trafiły one do wolnej sprzedaży (poszczęściło się tylko przedstawicielstwom dyplomatycznym i niektórym placówkom naukowym). Jedyne wyjście — „pobrać” kopie tych płyt z sieci Internet? A teraz kilka słów o każdym filmie retrospektywy oraz atmosferze na sali i w kinie. „Jagódka miłości” (1926 r.) — czarująca komedia, łańcuszek śmiesznych sytuacji, chociaż mowa w niej o próbie pozbycia się nieślubnego niemowlęcia. Publiczność śmiała się i nawet kilka razy wspomniała Charliego Chaplina. „Torba kuriera dyplomatycznego” (1927 r.) jest ciekawa także aktorskim udziałem samego reżysera w roli palacza. Tutaj Dowżenko spiera się z inspektorem-szpiegiem. „Zwenigora” (1927 r.) stworzona przy udziale scenarzystów „bolszewicka”? Mimo wszystko jest tu spojrzenie reżysera-humanisty. Spójrzcie chociaż na Amwrosija Buczmę w roli niemieckiego żołnierza. Podczas seansu zdarzyło się „szczególne wydarzenie”: kobieta w wieku około sześćdziesięciu lat spóźniła się jakieś dwadzieścia minut i od razu… wyszła z sali wyjaśniać, gdzie jest dźwięk tego filmu. Niemego filmu. Następnego dnia ten jej rozmówca, pracownik kina, opowiedział mi: kobieta uważała, że przyszła właśnie na „wersję dźwiękową” filmu. Dodam, że spóźnienia widzów — nawet o piętnaście minut — były czymś zwyczajnym podczas Tygodnia Kina Dowżenki. Seanse w dni powszednie zaczynały się o 17 (lub 17:30) i 19 godzinie. „Ziemia” (1930 r.) wyświetlana była nawet kilka razy. Byłem na drugim planowym pokazie w małej sali (wolnych miejsc prawie nie było). Film, którego poetyckie kadry zapisują się w pamięci. Wśród jego widzów w sobotę był także poeta Iwan Dracz. Kilka krzeseł przed poetą siedział młodzieniec, który za każdym razem na dramatyczny moment reagował głośnym „Ha-ha-ha!”. Na przykład na frazę „Umierasz, Semenie!”. Sala oburzyła się i żartowniś sobie poszedł… Zaobserwowałem: oburzenie widzów też przeszkadza w oglądaniu, a głupkowaty śmiech młodzieńca — to informacja do zrozumienia współczesnej młodzieży. Wreszcie „Iwan” (1932 r.) — pierwszy dźwiękowy film Dowżenki. Wśród jego kompozytorów — Borys Latoszynski. Obraz odrestaurowany niezwykle niechlujnie: nawet z pierwszego rzędu niemożliwe było rozróżnienie słów ludowej pieśni, kiedy część chłopów poszła polem w proletariusze, oddzieliwszy się od gromady, a
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
