Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗

«POKAZANO JURIJA HORLISA-HORSKIEGO NA WIELKIM EKRANIE»

Слово Просвіти, №11 за 2011 рік

Niedawno w kijowskim Domu Kina odbyła się projekcja filmu dokumentalnego „Jurij Horlis-Horski”. W zeszłym roku, w grudniu, ten dwuodcinkowy film wyemitowano w telewizji kanału „Kultura”. Film o Bohaterze ukraińskiego ruchu wyzwoleńczego i znanym pisarzu stworzyła grupa entuzjastów, wśród których byli Ołeksandr Dombrowski (reżyser), pisarz Roman Kowal (autor filmu), kapłan, zasłużony artysta Ukrainy Petro Bojko (lektor) oraz pisarz Wasyl Szkla. Pokaz wywołał ogromne poruszenie. We wstępnym słowie Wasyl Szkla nazwał Horlisa-Horskiego (Jurija Jurijowycza Horodianyna-Lisowskiego) „ojcem-hetmanem całych pokoleń”, a Romana Kowala z Klubu Historycznego „Chołodnyj Jar” — mężczyzną, „który najbardziej zaorał tę chołodnojarską rolę”. Petro Bojko dodał, że zaorano „tę straszliwą niepamięć” o dziesiątkach lat walk wyzwoleńczych i ich bohaterach. Prawie godzinny dwuodcinkowy film zawiera zdjęcia i dokumenty filmowe o Armii UNR, historii powstania powieści „Chołodnyj Jar”, czasach pracy podziemnej w Kijowie i Winnicy, uwięzieniu oraz pobycie w szpitalu psychiatrycznym (dzięki symulowaniu choroby), ucieczce i dalszej trasie: Lwów—Zakarpacie—Rumunia—Jugosławia—Finlandia—Ukraina (powrócił w 1942 r.)—Austria—Niemcy… O śmierci bohatera powiedziano: wymieniono strony zainteresowane tym oraz osobę, która pozostawiła świadectwa-wspomnienia. To, co zostało sfilmowane, skłania widza do dalszego zapoznawania się z tematem. Na przykład przytoczono wspomnienie jednego z uczestników wydarzeń o idealnym stosunku armii niemieckiej do ludności okupowanej Ukrainy (chociaż bolszewicy też byli okupantami). Osobno zwrócę uwagę na to, że twórcy filmu nawiązali do współczesności: widzimy upamiętnienie pamięci chołodnojarców, opowieści świadków wydarzeń historycznych. Takie pokazy są bardzo potrzebne, a dodatkowo wywołują dyskusje. Musiałem zapytać o zdanie kilku widzów. Zwłaszcza o nieprofesjonalność zabiegu, gdy ktoś mówi lub śpiewa piosenkę na tle obrazu pejzażu. W odpowiedzi usłyszałem: — A pan jest operatorem? Nie, to czemu pan mówi, proszę wziąć kamerę do rąk i kręcić… Coś za dużo kagiebistów się namnożyło na drugim piętrze (prawdopodobnie aluzja do Domu Kina). Tak właśnie porozmawiano. Choć przed pokazem Wasyl Szkljar, autor powieści „Zaliszeniec”, ostrzegł: — Jeśli są jakieś niedoskonałości, nie oceniajcie surowo. Bo to wynik naszych ukraińskich biednych budżetów. Może to jeszcze „nie wieczór”? Przecież ludzie interesują się filmem. Wśród widzów było sporo inteligencji. I nie tylko twórczej. To cieszy i daje nadzieję. Czy razem pokonamy tę straszliwą niepamięć?

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин