Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Język jednoczy i chroni

Слово Просвіти, №11 за 2012 рік

Zakończenie. Początek na str. 2, 3. Jesteśmy pewni, że istnieją. Nasza przyszłość to cywilizacja serca i to właśnie Ukraina jest powołana do jej tworzenia, ponieważ posiada największe doświadczenie i największe słabości, które w przyszłości staną się siłą. Siły Zbrojne Ukrainy i język ukraiński Wiaczesław BIŁOUS: — Wszyscy kierownicy wyszli ze Związku Radzieckiego, ale Związek Radziecki nie wyszedł z nich. Dlatego istnieją problemy z szacunkiem dla języka ukraińskiego w wojsku, ale problemy wojska to lustrzane odbicie ogólnych problemów społeczeństwa w kwestii językowej. Art. 17 Konstytucji: Siły Zbrojne Ukrainy zapewniają ochronę integralności terytorialnej i bezpieczeństwa Ukrainy. Art. 2 Ustawy Ukrainy „O obowiązku wojskowym i służbie wojskowej” określa, że służba wojskowa jest służbą państwową o szczególnym charakterze. Art. 10 Konstytucji Ukrainy określa, że językiem państwowym jest ukraiński. Ustawa Ukrainy „O ochronie socjalnej i prawnej żołnierzy oraz członków ich rodzin” zabrania działalności partyjnej w SZU oraz innych formacjach wojskowych. Baza prawna jasno reguluje stosowanie języka w sferze wojskowej. Polityka obronna (sektora bezpieczeństwa) to składowa ogólnonarodowej polityki każdego kraju, w tym Ukrainy, a nie partyjnej, którą wyznaczają liderzy partii, tymczasowo posiadający obecnie uprawnienia władcze. Partyjni deputowani ludowi reprezentują zaledwie 2% obywateli Ukrainy. Spośród 450 partyjnych deputowanych w Kijowie mieszka ponad 300. To nie jest demokracja przedstawicielska, w której powinni być deputowani z różnych warstw ludności ze wsi, miast, rejonów Ukrainy, a obecni wybrańcy reprezentują w większości kosmopolityczne, zuchwałe, bezideowe ugrupowania kryminalno-finansowe, które służą nie Bogu i ludziom, a mamonie. 23 lutego, 8 marca, 1 maja — pomniki bolszewickich okupantów. Występy artystów, deputowanych, ministrów nie w języku ukraińskim to hańba Ukrainy, poniżenie języka państwowego, upadek cnót ludzkich, poniżenie Ukrainy na poziomie międzynarodowym — to wszystko wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego. I kto jest w to zamieszany? Ludzie, których głównym obowiązkiem jest uczciwie służyć Ukrainie, kulturze, językowi. Związek Oficerów Ukrainy (ZOU) w ramach swoich możliwości maksymalnie wspiera utrwalanie języka ukraińskiego w SZU i innych formacjach wojskowych. — Członkowie ZOU porozumiewają się wyłącznie w języku ukraińskim. — W 1997 r. wydali podręcznik dla SZU „Topografia wojskowa”. — W 2009 r. wydali „Wojskowo-polityczny słownik encyklopedyczny” w 2 tomach (autor, kapitan 1 rangi, członek ZOU — A. Hryszczuk). — W 1996 r. wydali książkę „Druga wojna światowa” 1939—1945 (autor, świętej pamięci pułkownik W. Rojenko). — Przewodniczący ZOU obwodu dniepropetrowskiego pułkownik W. Taratuszka wygrał w Dnieprze proces przeciwko funkcjonariuszom drogówki, którzy rozmawiali z nim w innym języku, i zmusił ich do przeprosin. Przede wszystkim będę mówił o priorytecie prawa. W szczególności o art. 8 Konstytucji Ukrainy. Na Ukrainie mieszkają inne mniejszości narodowe poza rosyjską, dlatego właśnie nadanie szczególnego statusu językowi rosyjskiemu w przestrzeni informacyjnej to dyskryminacja innych mniejszości narodowych, co jest naruszeniem tego samego art. 10 Konstytucji oraz Europejskiej Karty. Przyczyny Ukraińcy F. Prokopowycz, B. Chmielnicki i inni hetmani, sekretarze KC KPZR uważali, że zdołają oświecić plemię moskiewskie i zbudować jedyne państwo słowiańskie z wyznaniem greckim; niezrozumiałe dla historii małorosyjskość (zamiast twórczego zarządzania — uciskanie i płaszczenie się przed wyższymi); koczubejowszczyzna (krew chamska przeważa nad Jafetową). Propozycje Zwrócić się od uczestników okrągłego stołu do Prezydenta, Premiera, kierownictwa frakcji Rady Najwyższej Ukrainy w sprawie natychmiastowego zwolnienia ministra oświaty D. Tabacznyka, dyrektora generalnego Narodowej Kompanii Telewizyjnej Ukrainy Je. Benkendorfa, a także postawić pytanie o celowość pozostawania na stanowiskach Przewodniczącego Rady Najwyższej Krymu W. Konstantinowa oraz mera Odessy O. Kostusiewa, którzy zasadniczo nie porozumiewają się w języku ukraińskim, jako podmiotów tworzących źródła wyzwań i zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego. Towarzystwo „Proświta” powinno co miesiąc analizować używanie języka ukraińskiego w sferze administracji państwowej. Analizę i propozycje przesyłać Prezydentowi Ukrainy, Gabinetowi Ministrów, organom ścigania, publikować w prasie. Zwracamy się do P. M. Mowczana z prośbą o zainicjowanie wniesienia zmian do Ustaw Ukrainy „O służbie państwowej”, „O obywatelstwie Ukrainy” w sprawie obowiązkowego pisemnego egzaminu z języka ukraińskiego. A wszystkie wydarzenia z udziałem „Proświty” rozpoczynać od pisemnego dyktanda z języka ukraińskiego. Będzie to przykład dla innych organizacji społecznych, partii, instytucji państwowych. Zwrócić się do Prezydenta Ukrainy, Gabinetu Ministrów w sprawie wprowadzenia do struktury administracji państwowej Komitetu ds. funkcjonowania języka ukraińskiego oraz stanowiska ministra ds. języka ukraińskiego. Zapoczątkować akcję bojkotu towarów przedsiębiorstw, które nie używają języka ukraińskiego. Reformowanie współczesnej oświaty — zagrożenie dla państwowości Ukrainy Wasyl KŁICZAK: — Temat mojego wystąpienia może wydawać się wyolbrzymiony. Ale fakty to rzecz uparta. Sięgnijmy do przyjętych na szczeblu państwowym dokumentów i spróbujmy się w nich rozeznać. Rok temu na stronie Ministerstwa Oświaty pojawił się „Projekt Koncepcji nowego Państwowego standardu podstawowego i pełnego ogólnego wykształcenia średniego, zaproponowany do dyskusji publicznej przez Ministerstwo Oświaty i Nauki Ukrainy”. Nie będę oceniał, na ile uwzględniono uwagi i propozycje społeczeństwa, ale mamy dziś to, co mamy: 23 listopada 2011 roku przyjęto uchwałę Gabinetu Ministrów Ukrainy nr 1392 „O zatwierdzeniu Państwowego standardu podstawowego i pełnego ogólnego wykształcenia średniego”, którą podpisał Premier M. Azarow. Początkowo może odnieść się wrażenie, że ten Państwowy standard dba o edukację narodową i wychowanie narodowe, do takich przemyśleń skłania stwierdzenie: „Decydującym dla systemu krajowej ogólnej edukacji średniej jest ukrainoznawczy kierunek wszystkich dziedzin edukacyjnych”. Czy tak jest? Rozważmy dziedziny edukacyjne, które proponuje się w Państwowym standardzie, i jaki jest cel każdej z nich. Zatem celem dziedziny edukacyjnej „Języki i literatury” jest „rozwój osobowości ucznia, kształtowanie u niego kultury językowej i czytelniczej, kompetencji komunikacyjnej i literackiej, światopoglądu humanistycznego, świadomości narodowej, wysokiej moralności, aktywnej postawy obywatelskiej, gustów estetycznych oraz orientacji wartościowych”. Dobrze, że wskazano „świadomość narodową”, „aktywną postawę obywatelską”, ale brak takich pojęć jak „patriotyzm”, „tożsamość narodowa”. Czy ten dokument ma na celu wychowanie patriotów, którzy wyznają narodowe wartości ukraińskie? Nigdzie w nim, poza wyżej wymienionym, tych pojęć nie znajdziemy. Co jest na przykład celem tak ważnej dziedziny edukacyjnej jak „Wiedza o społeczeństwie”? Czytamy: „Zapewnienie rozwoju ucznia jako osobowości, która kieruje się normami i wartościami humanistycznymi, uświadamia sobie bycie obywatelem Ukrainy i z powodzeniem samorealizuje się we współczesnym społeczeństwie ukraińskim”. Zatem najważniejsze dla ucznia to uświadomić sobie bycie obywatelem i z powodzeniem samorealizować się w życiu. Czy koniecznie trzeba go wychowywać na patriotę Ukrainy, ziemi, na której rośnie, czy powinien on w razie potrzeby bronić jej? W tym celu zajrzyjmy do takiej dziedziny edukacyjnej jak „Zdrowie i kultura fizyczna”, której główny cel określono tak: „…rozwój kultury fizycznej osobowości oraz gotowości do działań w warunkach sytuacji nadzwyczajnych i obrony Ojczyzny”. Oto tak — nie Ukrainy, a „Ojczyzny”, czyjej, czy nie tej, o której wspominają 23 lutego? Jednym z zadań tej dziedziny jest: „Przygotowanie młodzieży do zapewnienia własnego bezpieczeństwa i bezpieczeństwa innych ludzi w sytuacjach nadzwyczajnych czasu pokoju i wojny, do służby w Siłach Zbrojnych i innych formacjach wojskowych”. Nawet tutaj autorzy dokumentu wstydzą się takiego geopolitycznego pojęcia jak Ukraina, jest służba w Siłach Zbrojnych, a czyich — Ukrainy, Rosji, Holandii? — nie wskazano. Jak chcesz, tak rozumiej. Całkowicie brak „ukrainoznawczego kierunku” w takich dziedzinach edukacyjnych jak „Matematyka” (dlaczego by nie wspomnieć o wybitnych ukraińskich matematykach), „Technologie”, „Przyrodoznawstwo”, którego celem jest „…kształtowanie kompetencji przyrodniczo-naukowych <…> jako obowiązkowego składnika ogólnej kultury osobowości i rozwoju jej potencjału twórczego”. Jednym słowem, wychowujmy konsumenta ukraińskiej ziemi, przyrody, niech wykorzystuje wszystkie jej dobra i nie dba o jej ochronę oraz przyszłość. Szczególnie niepokoi taka dziedzina edukacyjna jak „Sztuka”. Wydawałoby się, to nie „Matematyka” i nie „Technologie”, choć tutaj można by nadać „ukrainoznawczy kierunek”? A figa! Główny kierunek — wychowanie kosmopolity, obywatela Wszechświata. „Głównym celem dziedziny edukacyjnej „Sztuka” jest kształtowanie u uczniów w procesie postrzegania, interpretacji, oceniania przez nich dzieł sztuki oraz prowadzenia działalności praktycznej systemu kluczowych, międzyprzedmiotowych kompetencji estetycznych i przedmiotowych kompetencji artystycznych jako całościowej jednolitej podstawy światopoglądu, a także zdolności do artystyczno-twórczej samorealizacji i ekspresji kulturowej”. Nigdzie w tej dziedzinie nie spotyka się pojęcia „ukraiński”, nie kładzie się nacisku na wkład w kulturę światową właśnie kultury ukraińskiej. Po co więc nauczać w średniej ukraińskiej (!) szkole tę ważną dla kształtowania narodowo świadomego ucznia dziedzinę? Tutaj stosownie jest powołać się na myśl Iwana Franki: „Wszystko, co wykracza poza ramy narodu, to albo faryzeizm ludzi, którzy ideałami międzynarodowymi chcieliby przykryć swoje dążenia do panowania jednego narodu nad drugim, albo chorobliwy sentymentalizm fantastów, którzy chcieliby szerokimi „wszeludzkimi frazami” pokryć swoje duchowe wyobcowanie od rodzimego narodu”. Uważam, że przyjęty uchwałą Gabinetu Ministrów z 23 listopada 2011 r. nr 1392 „Państwowy standard podstawowego i pełnego ogólnego wykształcenia średniego” jest sprzeczny z Konstytucją Ukrainy, Ustawą Ukrainy „O ogólnym wykształceniu średnim”, wymaganiami edukacyjnymi współczesnej szkoły i stanowi zagrożenie dla państwowości Ukrainy. Skoncentrować się na konkretnych sprawach Wołodymyr KMETYK: — Zadanie, które stoi przed ukraińską elitą polityczną i intelektualną, polega na gwałtownym przejściu od „płaczu Jarosławny” do stylu konkretnych działań. Czyżbyśmy zbierali się tylko po to, żeby popłakać sobie nawzajem, zmarnować czas? Część czasu nam kradną, część zabierają siłą, ale najbardziej haniebną stratą czasu jest własne niedbalstwo. Przed Ukraińcami stoi bardzo wielkie wyzwanie — wyzwanie nowej kolonizacji — ekonomiczno-informacyjnej. Jej celem jest zniszczenie Ukraińców jako etnosu, narodu. Dlatego wszystkie nasze myśli należy przenieść na płaszczyznę praktyczną. Uważam, że państwo ukraińskie wypracowało pewną liczbę ustaw, które pozwalają społeczeństwu się bronić. Odkąd w ukraińską antenę telewizyjną wszczepiono kanał „Inter”, rozpoczęła się jego „interyzacja”, czyli rusyfikacja, która obecnie osiągnęła apogeum. Jedyną formą ochrony przed tym dzisiaj jest stworzenie grupy roboczej, można i w ramach „Proświty”, która codziennie zajmowałaby się monitoringiem przestrzeni informacyjnej pod kątem obecności wystąpień antyukraińskich. Jeśli tej grupy nie stworzymy i w jej imieniu nie będziemy składać zapytań poselskich, listów do Prezydenta, do Narodowej rady ds. telewizji i radiofonii, to,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин