Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Ukraińcy bronią swojego prawa do życia w państwie narodowym

Слово Просвіти, №12 за 2012 рік

Irina MAHRYCKA Mieszkaniec Łysyczańska Witalij Szwedow wniósł do sądu pozew z żądaniem odwołania Mykoły Azarowa ze stanowiska premiera w związku z niezgodnością z normami prawa w zakresie władania przez niego językiem państwowym. Żądanie Szwedowa jest całkowicie zgodne z prawem z punktu widzenia naruszenia przez Azarowa jego obywatelskiego prawa do życia w państwie narodowym Ukrainie i do słyszenia od najwyższych osób w państwie ukraińskiego języka, który jest głównym atrybutem państwa ukraińskiego. Niewielu wie, że Ukraina jest państwem NARODOWYM, i ten jej status jest zapisany w wciąż obowiązującym dokumencie — Deklaracji o państwowej suwerenności Ukrainy (uchwalonej 16.06.1990 r.). W tej deklaracji stwierdzono: „Ukraińska SRR jako suwerenne państwo narodowe rozwija się w istniejących granicach na podstawie realizacji przez naród ukraiński swojego niezbywalnego prawa do samostanowienia”. Językiem państwowym, który zobowiązani są znać wszyscy urzędnicy państwowi, zgodnie z Konstytucją, jest język ukraiński. Azarow jako jedna z pierwszych osób w państwie ma reprezentować państwo, jego prawa i Konstytucję, zarówno wewnątrz kraju, jak i poza jego granicami. Czy tak robi — pytanie retoryczne. Zatem żądania powoda są zgodne z prawem i konstytucyjne. A do sądu powód zwraca się dlatego, że nie ma trybuny, z której mógłby wezwać wyższych urzędników do budowania narodowego, europejskiego państwa. Jego czyn jest swoistym demarszem politycznym mającym na celu zwrócenie uwagi społeczeństwa na ten problem. Dopóki się nie zorganizujemy i nie stworzymy Ukraińskiego państwa narodowego, nie będzie komfortowo nie tylko Ukraińcom, lecz także przedstawicielom mniejszości narodowych. Ciągle słyszymy: „Tak historycznie się złożyło…”. W innych krajach także „tak” się złożyło, ale nigdzie na świecie nie ma takiego stanu, by mniejszości narodowe poniżały naród, który w tym kraju stanowi większość (według standardów europejskich Ukraina, w której 78 % stanowią Ukraińcy, jest państwem monoetnicznym). I to, że Ukraińcy stale słyszą z ust najwyższych dostojników język innego państwa, poniża ich jako większość. Ale, biorąc pod uwagę nasz system sprawiedliwości (nacisk władz na sędziów, uzurpację władzy przez jedną siłę polityczną), jestem w 99 % pewna, że roszczenia W. Szwedowa nie zostaną rozpatrzone. Jednak i to nie jest złe — odmowa w ukraińskim sądzie będzie podstawą do dalszego odwołania się do Europejskiego Trybunału. Ten mężczyzna w ten sposób protestuje przeciwko unicestwianiu Ukraińców jako narodu — przypomnijmy choćby wprowadzenie nowych paszportów, w których brakuje rubryki „narodowość”. A tymczasem w amerykańskich paszportach Ukraińcom wpisuje się, że są Ukraińcami, tak jak Francuzom — że są Francuzami, Grekom — że są Grekami. Co do języka Azarowa z punktu widzenia filologii. Nie da się go w ogóle sklasyfikować. Nie należy on ani do dialektu terytorialnego, ani społecznego. Nie jest ani poprawną rosyjszczyzną, ani ukraińszczyzną, ani surżykiem. Język Azarowa to fenomen filologiczny. Pod względem fonetyki orfoepicznej jest to rosyjski — jego aparat artykulacyjny nie jest nastawiony na język ukraiński. Ale nie ulega żadnej wątpliwości, że wysokiej rangi ukraiński urzędnik jest zobowiązany władać normatywnym językiem ukraińskim. Panu Azarowowi warto byłoby poważnie popracować nad prawidłową wymową. Kiedyś postanowiłam zaproponować mu swoje usługi filologa, aby nauczyć go poprawnie wymawiać ukraińskie słowa, i napisałam do niego list na Facebooku, ale nie otrzymałam odpowiedzi… jak choćby Żwaniecki w oryginalnym języku: „И в этом наша прелесть”. Na tle okropnego surżyku tych pisarek język ukraiński jeszcze jednego gościa studia — politologa Artema Bidenka — był po prostu arcydziełem. Nie czytałam utworów tych pisarek i chciałabym zapytać tych, którzy je czytali: czy ich książki są równie szpetnie napisane? Wtedy to nie jest literatura, lecz (językiem samych Czerniniek) — CIEMNOTA! * * * Zamieściłam to pytanie na Facebooku, na stronie sióstr Czerniniok. Usunęły je, a Olena napisała do mnie wiadomość: „Jest Pani nadto konfliktową i stronniczą osobą. Dlatego właśnie usunęłyśmy. Miłej niedzielnej pory i uśmiechów… O. Cz.”. Na to odpowiedziałam: „Dziewczyny, czy choć trochę wstyd wam za swój niezgrabny język? Przecież rzekomo jesteście pisarkami i powinnyście być nosicielkami poprawnego, literackiego języka! To, że wam obiektywnie wskazuje się na wasze błędy (jestem kandydatką nauk filologicznych, więc znam się na tym nieźle), nazywacie konfliktowością i stronniczością? Radzę wam samym więcej czytać i słuchać nie tylko Żwanieckiego. Życzę powodzenia!”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин