Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗
Szewczenkiana Wołodymyra Hnatiuka
Слово Просвіти, №12 за 2014 рік
Ostap ČEREMŠYNSKYJ, założyciel i dyrektor Etnograficzno-memoriałowego Muzeum Wołodymyra Hnatiuka, zasłużony pracownik kultury Ukrainy, członek NSKU; Roma ČEREMŠYNSKA, współzałożycielka i starszy pracownik naukowy Wielesniwskiego Etnograficzno-Memoriałowego Muzeum Wołodymyra Hnatiuka, członkini NSKU, NSŻU
Geniusz Tarasa Szewczenki towarzyszył Wołodymyrowi Hnatiukowi przez całe życie. Już jako mały chłopiec dowiedział się o naszym wielkim śpiewaku Ukrainy i uciśnionego narodu, bo ojciec był człowiekiem świadomym, jedyny we Wielesniewie prenumerował gazetę, czytał książki, a mały Wołodymyr wszystko uważnie słuchał i zapamiętywał.
Najwspanialsza książka Tarasa Szewczenki „Kobzar” dotarła do Galicji jeszcze za życia jej autora. Studiując na uniwersytecie we Lwowie, Wołodymyr Hnatiuk czytał w bibliotece Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki „Кобзарь” Tarasa Szewczenki (С.-Петербургъ, 1840. — 114 s. Тип. Е. Фишера) oraz ostatnie za życia autora wydanie „Кобзарь” Tarasa Szewczenki (С. Петербургъ, 1860. — 245 s.; 1 il. (portr. T. Szewczenki) rys. M. Mikeszyna). — Druk P. Kulisza; nakładem P. Semenenki).
Od lat 20. XX wieku autograf rękopisu poematu „Heretyk” (Jan Hus), dedykowanego Pawłowi Józefowi Szafarzykowi, który przechowywany był w prywatnym archiwum Wołodymyra Hnatiuka, a od 1964 roku — w Literacko-memoriałowym Muzeum Iwana Franki we Lwowie, którego fotokopia jest eksponowana w ekspozycji pierwszego pokoju domu uczonego. W 1863 roku przysłał go do Lwowa przyjaciel poety, Wasyl Biłozerski. W prywatnym księgozbiorze uczonego zachowało się kilka numerów rocznika „Prawda” z publikacjami utworów Szewczenki i o nim. W osobistym archiwum Wołodymyra Hnatiuka przechowywano oryginały dwóch fotografii Tarasa Szewczenki z 1859 roku oraz z 1860 lub 1861 roku.
Prawie 40 lat grób Kobzarza wieńczył wysoki biały żeliwny krzyż. Przypominał wszystkim o niezniszczalności miłości i wysokiego ducha ludzkiego. Ten krzyż został ustawiony na mogile Tarasa Szewczenki w 1884 roku z okazji 70. rocznicy jego urodzin. Taka fotografia mogiły Tarasa Szewczenki z tym białym żeliwnym krzyżem, a także fotografia z widokiem mogiły poety i wnętrzami pierwszego muzeum Tarasa Szewczenki na Czernieczej Górze, stuletnia pocztówka z autoportretem młodego Tarasa Szewczenki, wydana we Lwowie w 1914 roku z okazji 100. rocznicy jego urodzin, którą rozprowadzano, a dochód z niej przeznaczano na pomnik, który miano odsłonić na początku XX wieku, a odsłonięto pod koniec wieku, znajdowały się w archiwum uczonego.
Również „Mały Kobzar: Uczcie się, bracia moi!..” (Kremieniec, 1922. — 32 s.; 1 k. portr. — Wyd. Powiatowego Związku Kooperatorów na Wołyniu), „Маленький Кобзар” (Kijów: „Widrodżennia”, 1918. — 32 s.) oraz „Mały Kobzar: Wybór dla dzieci z obrazkami” (Lwów: „Świat dziecka”, 1923. — 63 s.) znajdowały się w prywatnym księgozbiorze naszego rodaka.
Wszystkie te unikalne eksponaty od 45 lat znajdują się w ekspozycji pierwszego pokoju domu uczonego, w jej dziale „Taras Szewczenko i Ziemia Tarnopolska”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
