Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

SZEWCZENKIANA NA ARBACIE, 9

Слово Просвіти, №13 за 2011 рік

Assol OWSJANNIKOWA-MELENTIEWA, m. Moskwa. Zdjęcie autorki. W Narodowym Centrum Kultury Ukrainy w Moskwie odbył się uroczysty wieczór poświęcony 197. rocznicy urodzin Tarasa Hryhorowycza Szewczenki. Radca-poseł Ukrainy w Federacji Rosyjskiej Wiaczesław Jaciuk odczytał pozdrowienia w imieniu Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Ambasadora w Federacji Rosyjskiej Wołodymyra Jelczenki. Dyrektor generalny Centrum Kultury, doktor nauk historycznych, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki Wołodymyr Melnyczenko wystąpił z referatem „Uwiecznienie pamięci Tarasa Szewczenki w Moskwie do 200-lecia urodzin”. Prelegent przypomniał, że w 1961 roku, na 100-lecie śmierci poety, ulica Dorohomiłowska na prawym brzegu rzeki Moskwy została przemianowana na nabrzeże Tarasa Szewczenki, a na 150-lecie jego urodzin w 1964 roku na tym nabrzeżu przed hotelem „Ukraina” odsłonięto okazały pomnik. Jednak nie ma to żadnego związku z rzeczywistymi historycznymi miejscami pobytu poety w mieście. Nadszedł czas, aby zagłębić się w ten ważny problem i wreszcie zaznaczyć na mapie Moskwy naukowo uzasadnione miejsca pamięci, bezpośrednio związane z Tarasem Szewczenką. Na 200-lecie poety przede wszystkim należy wzniesć w Moskwie pomnik Tarasowi Szewczence i Mychajłowi Szczepkinowi, który był najbliższym przyjacielem poety. O ich przyjaźni poeta pisał: „Oto to, co nazywa się przyjacielem. I jestem nieskończenie szczęśliwy, mając tak szczerego przyjaciela”. Właśnie Szczepkin przygarnął poetę w marcu 1858 roku, który mieszkał u aktora przez dwa tygodnie. Można na przykład uwiecznić moment, który 19 marca 1858 roku odnotował w swoim dzienniku Taras Hryhorowycz: „Wyszliśmy my z Mychajłem Semenowyczem z domu…” Albo odlać w brązie zaznaczoną przez Szewczenkę inną chwilę z jego ostatniego dnia w Moskwie, 26 marca: „O 9-tej godzinie rano rozstałem się z Mychajłem Semenowyczem Szczepkinem…” Wпрочем, to już praca artystów i rzeźbiarzy. Gdzie mógłby stać pomnik? Na rogu zaułków Worotnikowskiego i Staropimienowskiego przy współczesnym budynku nr 12/6, na miejscu dawnej posiadłości Szczepotiewej. Wydaje się, że sam Pan Bóg zostawił przed tym budynkiem przytulny zielony kawałek ziemi, który nie wychodzi poza czerwoną linię zaułków. Przez wiele dziesięcioleci mieszkaniem Szczepkina uważano tak zwany dom Pawła Naszczokina w zaułku Worotnikowskim: zachował się on i w ten sposób utożsamiano go z materialnym śladem przyjaźni dwóch geniuszy — artysty i poety. Jednak w rzeczywistości Szczepkin mieszkał w innym budynku, który się nie zachował, i naprawienie przykrego błędu tylko na papierze nie wystarczy, celowo jest doprowadzić to do logicznego zakończenia — wzniesieniem pomnika wielkim przyjaciołom, którzy obaj są drodzy Moskwie i Kijowowi, rosyjskiemu i ukraińskiemu narodom. To po pierwsze. Taras Szewczenko. Portret Mychajła Szczepkina. Po drugie, należy ustanowić pierwszą w rosyjskiej stolicy tablicę pamiątkową na budynku Rosyjskiej Akademii Malarstwa, Rzeźby i Architektury przy ulicy Miasnickiej 21, gdzie poeta dwukrotnie bywał w marcu 1858 r. u swojego znajomego Apolona Mokryckiego. Po trzecie, Ukraina powinna poruszyć kwestię ustanowienia znaku pamięci ku czci zburzonej cerkwi Świętego Tichona Amafunckiego na placu Arbackim, na którym należy zaznaczyć, że półtora wieku temu, w kwietniu 1861 roku, w drodze z Petersburga na Ukrainę znajdowała się w niej trumna z prochami wielkiego Ukraińca. Wołodymyr Melnyczenko poinformował, że będzie stawiał pytanie o nadanie Narodowemu Centrum Kultury Ukrainy w Moskwie imienia Tarasa Szewczenki. * * * W ubiegłym roku w Centrum zapoczątkowano tradycję zapraszania na szewczenkowskie święta świeżo wyróżnionych laureatów Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki. W zeszłym roku na scenie Centrum Kultury aktor Narodowego Akademickiego Ukraińskiego Teatru Dramatycznego im. M. Zańkowieckiej, ludowy artysta Ukrainy Bohdan Kozak pokazał kompozycję według utworów Kobziarza, wyróżnioną najwyższą na Ukrainie nagrodą za twórczy wkład w rozwój kultury i sztuki. W tym roku moskiewscy Ukraińcy radośnie powitali solistkę Narodowej Opery Ukrainy im. Tarasa Szewczenki, ludową artystkę Ukrainy Lidię Zabylastą, która kilka dni wcześniej otrzymała Narodową Nagrodę Ukrainy. Lidia Leonidiwna wykonała pieśni do słów Tarasa Szewczenki, romanse P. Czajkowskiego, arie z oper G. Pucciniego i inne. Sala była po prostu zachwycona kunsztem śpiewaczki. Jej poruszający i głęboki, potężny i pełen duszy głos wywoływał zachwyt u widzów, zmieniał ich w wielbicieli talentu artystki. I po raz kolejny przekonaliśmy się, że państwową nagrodę takiego formatu otrzymują naprawdę najlepsi. Nie obyło się też bez miłego zaskoczenia. Zazwyczaj śpiewacy przyjeżdżają z własnymi akompaniatorami, ale Lidię Zabylastą akompaniowała profesor Konserwatorium Moskiewskiego im. P. Czajkowskiego, kierownik katedry sztuki akompaniatorskiej, zasłużona artystka Rosji Natalia Bogelawa. Okazało się, że łączą je dawne twórcze relacje. Poznawszy się w 1979 roku w Tallinnie na konkursie M. Glinki, w 1982 roku na Wszechzwiązkowym konkursie im. P. Czajkowskiego w Moskwie już wychodziły na scenę razem. I w tym, że wtedy Lidia Zabylasta została srebrnym laureatem (złoto tego roku nie znalazło swojego bohatera), jest wkład także akompaniatora. Od tego czasu, kiedy Lidia Leonidiwna występuje w Moskwie, zawsze akompaniuje jej Natalia Wołodymyriwna. Ostatni raz było to wiele lat temu. Dzięki zaproszeniu Centrum Kultury znów miały szczęście razem wyjść na scenę. „To było spotkanie, naprawdę poruszające do łez” — powiedziała śpiewaczka. Po koncercie Lidia Leonidiwna rozdawała autografy, fotografowała się, odpowiedziała na pytania wielbicieli jej talentu. Porozmawialiśmy ze śpiewaczką i my. — Jakie wrażenia pozostały po tym przyjeździe do Moskwy? — Podoba mi się Centrum Kultury, bardzo! Atmosfera, ludzie, którzy tu pracują, jego rytm życia. Centrum przypomina mi Watykan w Rzymie — państwo w państwie, które żyje według własnych, ogólnokulturowych, duchowych praw. Tutaj nawet powietrze jest szczególne! Trafiając w te ściany, nie wierzy się, że znajdujesz się w centrum rosyjskiej stolicy. Po oklaskach poczułam, że w Moskwie jest ten prawdziwy słuchacz, dla którego wychodzisz na scenę. Przyjmuję to ze szczególną radością. Dlatego nasze spotkanie było bardzo przyjemne. Mam nadzieję, że wzajemnie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин