Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗

Sacrum i profanum. Młodzi, piękni, utalentowani!

Слово Просвіти, №13 за 2012 рік

Tak francuscy widzowie wypowiadali się o artystach po obejrzeniu spektaklu gościnnego „Giselle” Odeskiego Akademickiego Teatru Opery i Baletu i dodawali: „Oto prawdziwa trupa baletowa!”. A poza tym z zachwytu tak głośno tupali nogami, że ten zwyczaj Francuzów początkowo szokował naszych artystów. Ulana WOLYKOWSKA Zdjęcie Ołesia DMYTRENKI Kalejdoskop kultury ludowej i życia składa się z splotu religii, codzienności, prastarych wierzeń. A sztuka wiejska jaskrawo odzwierciedla proces przenikania się tego, co duchowe, w to, co obyczajowe i odwrotnie, co w ludzie jest niemal niezauważalne. Jeszcze od czasów radzieckich przyjęło się, że sztuka ludowa jest wtórna, „nikomu niepotrzebna”, której w żaden sposób nie można porównywać z dziełami akademickimi i która często postrzegana jest na poziomie ironii. Ale czy tak jest naprawdę? Nowy projekt „Sacrum/Profanum” przekonująco zaprzecza tej opinii. Po raz pierwszy w krajowej praktyce wystawienniczej porusza on temat wzajemnych wpływów tego, co duchowe i obyczajowe, sakralne i profaniczne (uproszczono-prymitywne), święte i codzienne, którymi wypełnione są dzieła sztuki ludowej. Podstawę ekspozycji projektu wystawienniczego stanowią ikony i obrazy ludowe ze zbiorów Narodowego Centrum Kultury Ludowej „Muzeum Iwana Honczara”, zapoczątkowanych na przełomie lat 50. i 60. XX wieku, dzieła ze zbiorów Narodowego Muzeum Ukraińskiej Ludowej Sztuki Dekoracyjnej oraz Narodowego Muzeum Architektury Ludowej i Życia Ukrainy. – Nazwaliśmy wystawę łacińskimi terminami „Sacrum/Profanum”, ponieważ są to bardzo ważne i aktualne pojęcia filozofii europejskiej, które dotyczą tego, co sakralne i codzienne w kulturze i religii. Nieprzypadkowo ta wystawa jest hołdem dla zbieraczy dzieł sztuki ludowej oraz miejsca, w którym się znajdujemy. Podnosimy ukraińską kulturę ludową, ukraińskie malarstwo ludowe na poziom europejski – opowiedział kurator projektu Wałerij Sacharuk. Przed oczami – prawdziwa różnorodność tematów, wątków, obrazów. Wystawiono ikony i portrety ludzi, wiejskie pejzaże głównie z końca XIX i początku XX wieku. Dzieła Panasa Jarmołenki, Jurija Biriukowa, Iwana Łysenki i innych. To sacrum i profanum połączone jest w dziełach w zdumiewający sposób. Tak, w obliczach z ikon ludowych („Bogurodzica Peczerska”, „Bogurodzica z Dzieciątkiem”, „Bogurodzica Przewodniczka”, „Bogurodzica z Dzieckiem”) można zobaczyć zwykłych ludzi – matkę z dzieckiem, a w portretach prostych wieśniaków, w szczególności na obrazach „Rodzina wiejska”, „Matka i córka” Panasa Jarmołenki – świętych. Ciekawe jest również to, że ta ekspozycja została zbudowana według zasad eksponowania obrazów profesjonalnych. Zazwyczaj jesteśmy przyzwyczajeni do obrazów we wnętrzu. A na tej wystawie można po raz pierwszy kontemplować naiwne malarstwo ludowe jako rzecz absolutnie samowystarczalną, bez żadnych dekoracji. Obrazy są wysokiej klasy artystycznej, ale sama udoskonalona forma ich prezentacji wychowuje miłośników sztuki. Odnosi się wrażenie, jakby przebywało się w prawdziwej galerii, gdzie spotkały się duch starożytności i współczesności. Według słów dyrektora NCKL „Muzeum Iwana Honczara” Petra Honczara, kolejne wystawy będą dowodzić aktualności sztuki ludowej i kultury ludowej: „To wysoka sztuka, która znajduje się na granicy »wczoraj–jutro«. W malarstwie ludowym jest więcej cech formalnych niż w akademickim i dopiero profesjonalni artyści, studiując sztukę ludową, zaczęli odnajdywać swoje formy. Co roku znajduję coraz to nowe przejawy tej kultury. W pracach jest duchowa czystość, wysoka kultura, miłość do życia, szczerość przekazu… Przejęliśmy się i wzbogaciliśmy subtelnymi aspektami tych dzieł”. Serhij HORYCWIT, Odessa Trasa koncertowa trwała prawie dwa miesiące. W tym czasie ukraińscy tancerze w trzydziestu francuskich miastach dali czterdzieści sześć spektakli „Giselle” Adolphe’a Adama. Razem z młodymi odeskimi solistami występowało czworo kijowian z Narodowego Teatru Opery i Baletu im. T. Szewczenki. Partię Myrty wykonywały Alina Hyłko i Tetiana Afaniutina, a partię Hansa odesita Dmytro Szaraj. Podsumowując występy, główny baletmistrz teatru, zasłużony artysta Federacji Rosyjskiej Jurij Wasiuczenko zaznaczył, że zagraniczna publiczność przyjmowała zespół z wielkim zachwytem. Na jeden z pierwszych spektakli zaproszono ekspertów od baletu, aby ocenili kunszt naszych tancerzy. Zarówno paryżanom, jak i przedstawicielom londyńskiego Królewskiego Teatru Operowego „Covent Garden” bardzo podobała się inscenizacja oraz sposób wykonania ukraińskiego baletu z Odessy. Ogólnie rzecz biorąc, nasz balet jest bardzo popularny wśród Francuzów. Istnieje więc nadzieja, że w przyszłym roku ukraińscy tancerze znów będą cieszyć Francuzów. Zdaniem Jurija Wasiuczenki, Teatr Odeski powinien odnowić spektakle, które obowiązkowo muszą być w repertuarze. Są to „Jezioro łabędzie”, „Śpiąca królewna”, „Bajadera”, „Korsarz”, „Don Kichot”, a dopiero potem należy brać się za nowe inscenizacje. Jednocześnie należy zadbać o wysoki poziom twórczy i techniczny artystów baletu. Teatr zamierza zaangażować do inscenizacji tak znanych baletmistrzów, jak Mai Murdmaa z Estonii, Heorhij Kowtun z Sankt Petersburga, Radu Poklitaru, który stworzył teatr „Kijów Modern-Balet”. Obecnie Opera Odeska prowadzi negocjacje w sprawie występów w Chinach, które mają odbyć się w grudniu–styczniu. Pokażą tam „Jezioro łabędzie” i „Dziadka do orzechów”. A w najbliższych dniach na rodzimej scenie odbędzie się gala-koncert „Feeria baletu”, stworzona siłami młodych solistów i choreografów teatru. To swoisty „carte blanche” dla teatralnej młodzieży, gdzie każdy ma szansę w pełni pokazać, na co go stać.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин