Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

WIECZNA PAMIĘĆ TOBIE, OJCOWIE!

Слово Просвіти, №14 за 2005 рік

język bez przeszkód wypełnił lingwistyczną przestrzeń Ukrainy. Pozostaje on do dziś dominujący nie tylko na Krymie, w obwodzie donieckim czy ługańskim, gdzie ledwo wegetują nieliczne ukraińskie szkoły, prawie nie pojawia się prasa w języku ukraińskim, a ukraińskie słowo często wywołuje agresywną reakcję itd. Jednocześnie, żeby nie szukać daleko przykładów, warto zajrzeć do pierwszego lepszego kiosku w Kijowie, Czernihowie, Żytomierzu czy Chmielnickim, aby przekonać się, ile jest tam prasy w języku ukraińskim — jednostki. W czternastym roku niepodległości ledwo wegetuje książka w języku ukraińskim, brak jest narodowej kinematografii; radiofonia, w której bez przeszkód rozbrzmiewają prymitywne rosyjskie pseudosansony, nadal usuwa ukraińską piosenkę ze swojego formatu itd. Nawet nowe, przeważnie miejskie pokolenie dzieci, które wyrosło w czasach niepodległości, prawie nie porozumiewa się w języku ukraińskim. Przyszły dekret, w razie jego podpisania, raczej nie zadowoli lingwistycznych żądań regionów, gdzie sytuacja językowa była tworzona sztucznie, przeżywając totalną rusyfikację, przeciwko czemu protestowali W. Stus i J. Łytwyn, ale ich odważnego głosu nikt nie usłyszał, poza organami karnymi byłego ZSRR. W jaki więc sposób wyłonić miejscowości zwartego zamieszkania tego czy innego językowego etnosu? Czy nie stanie się tak, że, powiedzmy, w Kijowie mieszkańcy pewnego budynku ogłoszą się rosyjskojęzycznymi i będą żądać od administracji budynku uznania swoich praw na podstawie całkiem prawdopodobnego dekretu prezydenckiego, który raczej nie stłumi wymyślonego i niebezpiecznego podziału Ukrainy, sprowokowanego przez rosyjskich polittechnologów i antynarodowe siły, które zbierały się w Siewierodoniecku i dzisiaj mają nadzieję na rewanż, ale do tej pory nie dano im odpowiedniej oceny prawnej. Po co więc pobłażać prowokacyjnym siłom, zaspokajać ich żądania, wiedząc, jak Moskwa opiekuje się rosyjskojęzyczną ludnością na terytorium byłego ZSRR, w odróżnieniu od Kijowa, który nie zrobił prawie żadnego konstruktywnego kroku dla zapewnienia istotnych potrzeb nawet etnicznych Ukraińców, którym przychodzi żyć pod jurysdykcją innych państw? Czy nie czas rozliczyć się z bolesnym problemem co do istoty, a nie rozgrywać karty językowej w następnej kampanii wyborczej? Przyszły dekret, w razie jego podpisania, nada przywileje właśnie językowi rosyjskiemu, a nie gagauskiemu, greckiemu czy polskiemu, które tak i pozostaną w swoich lokalnych granicach funkcjonowania. Przecież wydaje się nierealny fakt przygotowania „różnojęzycznych” urzędników, którzy opanowaliby języki wielu narodowości, odpowiadaliby po asyryjsku czy po niemiecku. Zakończenie na s. 4 W te dni wszystkie narody chylą głowy, oddając głęboki szacunek i wdzięczność Wielkiemu Człowiekowi, Wielkiemu Chrześcijaninowi, któremu dane było zostać uznanym za świętego jeszcze za życia — Najświętszemu Ojcu Janowi Pawłowi II, który myślą, słowem, czynami i własnym przykładem życia uczynił ten świat lepszym, odnowił go duchem wiary, napełnił nową nadzieją i pełną poświęcenia miłością. Karol Wojtyła z polskiego miasteczka Wadowice, który w dzieciństwie stracił rodziców, jako nastolatek pracował w kamieniołomie, jako młodzieniec rozpoczął naukę w podziemnym seminarium duchownym i patrzył na niebo jak na Niebo, odszedł do Wieczności tak samo spokojnie, jak żył i jak nauczał nas — w miłości do bliźniego, harmonii duszy i jedności ze Świętym Duchem. „Nieście ciężary swoje nawzajem i bądźcie solidarni!” — wzywał papież Jan Paweł II niewidziane dotąd setki tysięcy Polaków, zebranych na placu w Gdańsku — i powstała „Solidarność”, która rozerwała komunistyczne pęta w Europie. „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi ziemię!” — tak przed milionowym zgromadzeniem wiernych na Jasnej Górze w Częstochowie zwrócił się papież Jan Paweł II do Ojca Niebieskiego. I przyszła duchowa, a za nią i społeczna odnowa Polski, której naród w szybkim tempie wypracował sobie autorytet i zaszczytne miejsce wśród narodów Europy. „Chrystus — droga, prawda i życie!” — pod takim hasłem Święty Ojciec Jan Paweł II odbył pielgrzymkę po Ukrainie, pozostawiając w sercach Ukraińców ziarno Prawdy, które potem pomarańczowo wyrosło na Majdanie Niepodległości. Wielki Nauczyciel ludzkości papież Jan Paweł II, ten sam Karol Wojtyła z Wadowic, przez kilka dni odchodził do wieczności na oczach całego świata, swoją śmiercią ucząc nas i przekonując o wielkiej sile wiary, trwałości nadziei i oczywistości Bożej Miłości. 7 kwietnia Rada Najwyższa, zgodnie z tygodniowym planem pracy, będzie rozpatrywać siedem ustaw o językach, których autorami są: a) P. Mowczan, K. Sytnyk; b) W. Horbaczow, S. Matwijenkow; c) I. Juchnowski; d) O. Carow, J. Suchyj; e) M. Szulha, N. Szufrycz; f) L. Czernowecki, H. Daszutin; g) O. Moroz. Większość z nich (oprócz ustaw przygotowanych przez P. Mowczana, K. Sytnyka, I. Juchnowskiego) ma charakter antykonstytucyjny. Na tym tle szczególny niepokój wywołuje projekt Dekretu Prezydenta „O ochronie praw obywateli do używania języka rosyjskiego oraz języków innych narodowości Ukrainy”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин