Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗

«ŻYJEMY W CIEKAWYCH CZASACH»

Слово Просвіти, №16 за 2005 рік

Zdjęcie Hanny Oborskiej — Jaka była Pana droga do „Proświty”? — Wychowałem się w zwykłej chłopskiej rodzinie, w której unosił się duch wszystkiego, co ukraińskie. Mama śpiewała ukraińskie pieśni, a my we czwórkę wtórowaliśmy. Z czasem zacząłem pisać wiersze. W Kijowskim Instytucie Medycznym byłem w kapeli bandurzystów, zajmowałem się amatorskim ruchem artystycznym. Przyszło też szczere zainteresowanie ukraińską historią i literaturą, zwłaszcza tą, która u nas nie była drukowana, a przywożono ją z zagranicy. Gdzieś do początku lat 90., kiedy byłem już dojrzałym lekarzem, miałem swoich ludzi o podobnych poglądach, krąg przyjaciół, pojawiło się pragnienie, by jakoś się samorealizować, komunikować. Zgrupowaliśmy się wokół idei proświtańskiej. Zebrania zaczęły się w muzeum Mychajła Kociubynskiego za sprawą jego wnuka — Jurija Kociubynskiego. Tak powstała czernihowska „Proświta”, w której czerpałem prawdziwą przyjemność z komunikacji z ludźmi o podobnych poglądach, z walki z tymi, którzy myśleli inaczej. I tak się złożyło, że jestem już 15 lat proświtańcem. I teraz, kiedy jestem już na emeryturze, ta sprawa mnie ratuje, dodaje sił. Żyjemy w ciekawych czasach. Myślę, że ci, którzy przyjdą po nas, będą nam zazdrościć. — Trudno było łączyć pracę proświtańską z praktyką lekarską? — Nie, nie trudno. Kiedy pracujesz w swojej głównej pracy, otaczają cię ludzie i możesz prowadzić pracę proświtańską z ludźmi, którzy myślą tak jak my, uważają się za Ukraińców z dziada pradziada, ale ukrywają swoje uczucia. Pracowałem 30 lat jako lekarz naczelny i miałem wpływ na swój zespół. My, lekarze Czernihowa, byliśmy chyba pierwszymi, którzy przeszli na język ukraiński w kancelarii i w komunikacji. Był nawet kuriozalny przypadek: na drzwiach wywiesiłem tabliczkę „Liczymy na komunikację w języku ukraińskim. Dziękujemy”. I dziwne zjawisko — ci, którzy rozmawiali po rosyjsku, zaczęli chętnie komunikować się po ukraińsku. A kiedy odszedłem z pracy, napis zniknął. Szkoda. — Rodzina wspiera Pana pracę proświtańską? — Tak. Moi synowie — lekarz i prawnik — rozmawiają po ukraińsku, rozumieją moje uczucia narodowe. Bardzo się cieszę, że mój 15-letni wnuk, który teraz dorasta w Użhorodzie, z przyjemnością ze mną rozmawia. A kiedy w szkole musieli pisać wypracowanie na temat „Mój najlepszy przyjaciel”, napisał, że jego najlepszym przyjacielem jest dziadek. — Kontynuuje Pan pisanie wierszy? — Cały czas piszę. Tomików, prawda, jeszcze nie wydałem. Piszę też opowiadania jeszcze od czasów studenckich. Jedno z moich pierwszych opowiadań wydrukowała gazeta medyczna, a potem „Mołoda Hwardija”. Było mi miło, gdy redakcja otrzymywała opinie. Napisałem kilka pieśni, które śpiewają na Czernihowszczyźnie. Ale ani na poetę, ani na kompozytora się nie pcham — życie poświęciłem medycynie. Pierwszym przewodniczącym „Proświty” w Czernihowie, która została stworzona tutaj prawie sto lat temu, w styczniu 1907 roku, został Mychajło Kociubynskyj, który w jednym ze swoich wystąpień deklarował: „Aby przyszło na ziemię oczekiwane szczęście, potrzeba wielkiej pracy. Trzeba zapomnieć o swoich korzyściach, swoich drobnych interesach, trzeba zahartować w sobie wolę — uczynić ręce swoje silnymi, głowę jasną, serce gorącym”. Znamienne, że także odnowienie czernihowskiej „Proświty” w styczniu 1989 roku (wtedy jeszcze pod nazwą Towarzystwo Języka Ukraińskiego imienia Tarasa Szewczenki), gdy tylko nastały bardziej sprzyjające warunki polityczne, odbyło się właśnie w muzeum Mychajła Kociubynskiego. W tej samej sali zebrali się proświtańcy Czernihowszczyzny i tym razem, 16 kwietnia, na swojej kolejnej konferencji sprawozdawczo-wyborczej. Jak prawie sto lat temu, tak samo muszą pracować na czystym entuzjazmie, zapomniawszy o swoich korzyściach, o swoich drobnych interesach. I ta praca daje zauważalne skutki. „Proświta” na Czernihowszczyźnie — konstatował w sprawozdaniu przewodniczący obwodowego zjednoczenia Towarzystwa Wasyl Czepurnyj — jest najbardziej wpływową, prawdziwie społeczną organizacją… Nasza praca nie była daremna. Zwycięstwo Wiktora Juszczenki wlewa nadzieję, że z ukraińskim państwem wszystko będzie dobrze.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин