Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗
«PROWESIN»: ZWYCIĘŻAJĄ TALENTY
Слово Просвіти, №19 за 2004 рік
OD PIERWSZOKLASISTY DO LAUREATA MIĘDZYNARODOWYCH KONKURSÓW Właściwie jest to jedyny na Ukrainie festiwal-konkurs, podczas którego mogą pokazać swój kunszt wykonawcy na instrumentach ludowych. Tym razem rywalizowali bajaniści, akordeoniści, banduriści (instrumentalni i wokalni), domryści, bałałajkarze, gitarzyści, cymbaliści. Wszystkich, którzy grają na którymś z tych instrumentów, podzielono na cztery kategorie wiekowe: uczniowie szkół muzycznych do 12 i do 15 lat, studenci szkół muzycznych pierwszego-drugiego roku oraz trzeciego-czwartego. Zwycięzców wyłania się w każdej kategorii. Większość uczestników podkreśla obiektywność jury, nie dotkniętego, jak na niektórych innych konkursach muzycznych, drobną małomiasteczkową ambicją — tutaj chodzi wyłącznie o poziom wykonania. Występy uczniów w dniach festiwalowych trwały niemal po dwanaście godzin na dobę, gdyż w tym roku na „Prowesiń” przyjechało 235 uczestników. To tylko uczniowie i studenci. Dodajcie do tego jeszcze wykładowców, rodziców. Wszystkich tych ludzi trzeba gdzieś zakwaterować, zapewnić przynajmniej minimalne warunki do mieszkania, przygotowania do występów. Ale najwyraźniej te trudności organizacyjne nie przestraszyły organizatorów festiwalu, bo „Prowesiń” z roku na rok pojawia się w Kirowohradzie nieuchronnie, jak nadejście wiosny. Od czego wszystko się zaczęło? W 1994 roku przy obwodowym oddziale Związku Muzycznego, któremu na Kirowohradczyźnie od wielu lat niezmiennie przewodniczy pasjonat swojej pracy Wołodymyr Worona, pojawiły się stowarzyszenia według kierunków instrumentalnych. Na przewodniczącą stowarzyszenia instrumentów ludowych wybrano Wałentynę Rewenko (obecnie dyrektor Kirowohradzkiej Szkoły Muzycznej nr 2), osobę inicjatywną, profesjonalistkę w swoim fachu, która nie jest przyzwyczajona do chowania się za cudzymi plecami. Wałentyna Hryhoriwna rozumowała logicznie: jeśli jest stowarzyszenie i jego przewodnicząca, to znaczy, że musi być też jakaś konkretna praca. Więc, wiedząc, że na Ukrainie nie ma czegoś podobnego, zaproponowała projekt festiwalu-konkursu. Kierownictwo początkowo (jak to bywa zawsze) nie bardzo ucieszyło się nowym pomysłem, a co za tym idzie, nowym kłopotem. Ale ówczesny kierownik miejskiego wydziału kultury Ołeksandr Polaczok poparł Wałentynę Hryhoriwną i sprawa ruszyła z miejsca. Pierwsza „Prowesiń” odbyła się w 1996 roku. Wtedy rywalizował 41 wykonawca. Jury przewodniczył artysta ludowy Ukrainy Serhij Hrynczenko, którego zaprosiło małżeństwo Holiusowych. Ta wspaniała, wysoko wykształcona para (Jurij Petrowycz — przewodniczący stowarzyszenia bajanistów-akordeonistów, Łarysa Iwaniwna — zastępca dyrektora Kirowohradzkiej Szkoły Muzycznej) od razu przyjęła ideę „Proweseni” i stała się wraz z Wałentyną Rewenko jej sercem. Do nich można jeszcze dodać dyrektora szkoły muzycznej Jurija Lubowycza. Stopniowo uformowało się także autorytatywne jury, któremu już od kilku lat z rzędu przewodniczy doktor nauk o sztuce, profesor Narodowej Akademii Muzycznej imienia Czajkowskiego Mykoła Dawydow. W skład jury wchodzą: artysta ludowy Ukrainy, profesor Serhij Basztan, profesor Mykoła Biłokoniew, laureat międzynarodowych konkursów Witalij Zajec. Tym razem dołączyli do nich przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Sztuki Ołeh Mamczenko oraz Ołeksandr Połusmiak. Otwierając IX festiwal-konkurs, Mykoła Dawydow zaznaczył, że „Prowesiń” to ogólnoukraińska szkoła akademickiej ludowej sztuki instrumentalnej. Nie można powiedzieć, że taki poziom osiągnięto od razu. Ale już po pierwszym konkursie wykrystalizowała się idea połączenia wszystkich ogniw edukacji muzycznej: uczniów szkół muzycznych, szkół wyższego stopnia, wykładowców, artystów ludowych oraz laureatów międzynarodowych konkursów. Wszyscy oni spotykają się na „Proweseni”. Przecież uczniowie i studenci, którzy trafiają na festiwal-konkurs, przechodzą kursy kwalifikacyjne w swoich placówkach edukacyjnych. Większość z nich kontynuuje naukę w Narodowej Akademii Muzycznej (festiwal to wspaniała szansa, by profesura akademii cię zauważyła). Zatem „Prowesiń” to miejsce spotkania obecnej akademickiej elity ludowo-instrumentalnej oraz elity przyszłej. Takie kontakty pozwalają utrzymywać wysoką szkołę kunsztu wykonawczego, wzbogacają uczestników. Należy zaznaczyć, że podczas festiwalu prowadzona jest także duża praca metodyczna: ileż przeprowadzono konferencji naukowo-praktycznych, mistrzowskich kursów, wykładów, spotkań twórczych. W tym roku, na przykład, doświadczeniem z kolegami dzielili się wykładowcy Ł. Brydko z Czerkas, T. Tkacz z Łucka, P. Syrotiuk z Czerniowiec, a uczestnicy przyjechali z dwudziestu miast Ukrainy. A MUZYKA BRZMI… „Prowesiń” ma nie tylko kierunki edukacyjne i metodyczne, ale także koncertowe. W Kirowohradzie do dziś pamiętają występy Serhija Hrynczenki i kwartetu bajanistów Narodowej Filharmonii pod jego kierownictwem, bandurzystów, laureatów międzynarodowych konkursów Łarysy Dediuch, Romana Hrynkiwa, Oksany Zajec, zasłużonego artysty Ukrainy bajanisty Pawła Feniuka, duetu laureatów międzynarodowych konkursów — domrzystki Natalii Kostenko i bajanisty Serhija Newierwa, zasłużonego artysty Ukrainy, kobziarza-lirnika Wasyla Neczepy, zasłużonego artysty Ukrainy, laureata międzynarodowych konkursów Wołodymyra Murzy, zdobywcy Pucharu Świata Wołodymyra Zubyckiego. To tylko niewielka cząstka. Oprócz tego w pierwszych festiwalach brały udział orkiestry instrumentów ludowych dziecięcych szkół muzycznych i szkół wyższego stopnia, zespoły bandurzystów, gitarzystów, znane kolektywy z Połtawy, Doniecka, Charkowa. Ale część orkiestrowa „Proweseni” jest najwyraźniej zbyt skomplikowana z przyczyn organizacyjnych, więc na razie trzeba było z niej zrezygnować. A jakże wzbogaciłaby życie muzyczne naszego miasta! W ostatnim czasie perłą „Proweseni” stały się koncerty Kirowohradzkiego Miejskiego Chóru Kameralnego pod kierownictwem zasłużonego działacza sztuki Jurija Lubowycza. Tegoroczny koncert muzyki duchowej w kościele Świętego Ducha, gdzie połączył się wysoki kunszt kolektywu ze wspaniałym rezonansowym brzmieniem, zachwycił wielu. Jeszcze jeden moment „Proweseni” trudno pominąć: tutaj można kupić nuty. Egzemplarze autorskie, wydane w różnych miastach, przywożą sami uczestnicy, a tarnopolskie wydawnictwo „Bohdan” uruchomiło wydawanie tej literatury i cieszy się ona na „Proweseni” szalonym popytem. Najwyraźniej Ministerstwo Kultury i Sztuki Ukrainy zauważyło sukcesy organizatorów „Proweseni” i, w odróżnieniu od obwodowego wydziału kultury, wsparło festiwal zarówno finansowo, jak i metodycznie. Ale Wałentyna Rewenko zaznacza, że dla niej bardzo ważne jest, aby nie zbiurokratyzować festiwalu, zachować ducha twórczej rywalizacji, obiektywności ocen, oddania muzyce. Do Kirowohradu „Prowesiń” przychodzi obowiązkowo — jak wiosna. Switłana OREŁ, m. Kirowohrad
się przyjezdnym i obcokrajowcom. Jarosław Maksymiw pochodzi z obwodu lwowskiego. Tutaj, w Kijowie, zarabia na życie jak może. A zarobiwszy grosz, bierze do ręki aparat fotograficzny i jedzie fotografować Wały Żmijowe na Kijowszczyźnie albo wyrusza w podróż po Podolu szlakami Tarasa Szewczenki — z notatnikiem i ołówkiem, aby naszkicować miejsca związane z pobytem poety w Krzemieńcu, Poczajowie, Beresteczku… Do dziś artysta nie miał okazji wystawić swoich prac czy nawet pokazać ich przyjaciołom. Nie będziemy wdawać się w skrupulatną analizę artystyczną — to nie jest nasz cel. Chcemy powiedzieć, że w czasie totalnej dewaluacji wszystkiego, co naprawdę narodowe i ludzkie, kiedy na Andrijiwskim Uzwozie sprzedaje się wszystko: „matrioszki”, kompilacje pod klasykę, liczne stylizacje i podróbki, jawny brak smaku — miło jest przekonać się, że wciąż żyje prawdziwa sztuka. Osobiste spojrzenie artysty, jego szczerość, bezpośredniość, pierwszy impuls udzielają się widzowi. Jarosław jest badaczem, nie przestaje dziwić się otaczającemu światu i dziwić nas. Nie jest wcale próżnym artystą, a ukraińskim chłopakiem, który przekazał nam swoje wrażenia ze sławnego miasta Wilna. Nadija NAUMOWA, kierownik naukowy oddziału Narodowego Muzeum Tarasa Szewczenki „Chata na Priorce”. Narodowo-instrumentalna elita przyszłości: Kirowohradzki zespół „Eksampej”. W Kirowohradzie zakończył się IX Ogólnoukraiński festiwal-konkurs wykonawców na instrumentach ludowych. Pięć dni przesłuchań konkursowych i koncertów, emocji i napięcia organizacyjnego, wyłaniania i nagradzania zwycięzców. Z każdym rokiem liczba chętnych do wzięcia udziału w festiwalu-konkursie rośnie. Choć nie wyróżnia się on ani pompatycznością, ani szykownym blaskiem programów i broszur, ani bogactwem czy przepychem przyjmowania gości. Raczej przeciwnie — wszystko jest skrajnie skromne. Ale prawdziwie twórczej i rywalizacyjnej atmosferze „Proweseni” to nie szkodzi.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
