Сторінка · с. 8сторінка оригіналу ↗
«…Nieprywatna sprawa Zahorija czy Słaboszpyckiego»
Слово Просвіти, №19 за 2012 рік
Zakończenie. Początek na str. 1. — Kiedy ten turniej zaczął nosić imię Jacyka? — 1 listopada 2001 roku Petro Jacyk zmarł. Dziewięć dni przed rozpoczęciem drugiego konkursu. Z propozycji prezydenta Ligi Ukraińskich Mecenasów Wołodymyra Zahorija postanowiono, że turniej językowy będzie dalej nosił imię swojego inicjatora i pierwszego prezydenta Ligi, Petra Jacyka. Kierownictwo Ministerstwa Oświaty nie sprzeciwiało się. Wtedy z Ministerstwem mieliśmy całkowite porozumienie. Wasyl Kremiń dwukrotnie jeździł otwierać konkursy. A kiedy coś stawało na przeszkodzie, on niechybnie wysyłał na uroczystości z okazji rozpoczęcia kolejnego turnieju kogoś ze swoich zastępców. Udział w naszym maratonie, według oficjalnych statystyk Ministerstwa Oświaty, brały już miliony. Stał się on popularny i prestiżowy. Czas pracował na naszą ideę. — To zasadniczo ważne, że za każdym razem w Dniu Ukraińskiego Piśmiennictwa konkurs otwiera się w innym obwodzie. — Tak. Jeszcze kiedy z Markiem Stechem układaliśmy koncepcję projektu, postanowiliśmy — i wszyscy chętnie to przyjęli — za każdym razem rozpoczynać konkurs w innym, historycznie ważnym miejscu Ukrainy. Powiedzmy, pierwszy turniej rozpoczynaliśmy na ojczyźnie Tarasa Szewczenki — na Czerkaszczyźnie. Drugi — w kraju Łesi — na Wołyniu. Trzeci — w Wierchnim Synowydnym — na ojczyźnie Petra Jacyka. Dalej były Czernihowszczyzna, Kirowohradszczyzna, Zaporoże, Krym, Bukowina, Dniepropietrowszczyzna, Zakarpacie (w zeszłym roku). W każdym z tych obwodów urodzili się wybitni Ukraińcy. I podczas konkursowych uroczystości brzmiały ich imiona. Uczniowie i studenci mówili o swoich wybitnych rodakach, o swoim niepowtarzalnym kraju. Nie ma w tym żadnej przesady, kiedy dziennikarze piszą, że konkurs imienia Petra Jacyka — to nie tylko testowanie z języka państwowego, ale i wychowanie patriotyzmu. Miałem przyjemność widzieć zwycięzców i laureatów turnieju w różnych obwodach, a także co roku w teatrze imienia Iwana Franki, gdzie tradycyjnie zamykamy konkurs. I za każdym razem łapałem się na odczuciu, że te mądre, uduchowione twarze młodych, te szczere patriotyczne słowa — to przyszłość Ukrainy. — Konkurs z tak poważnymi nagrodami dla zwycięzców — to droga przyjemność. Skąd środki na jego przeprowadzenie? — Budżet konkursu — środki Ligi Ukraińskich Mecenasów oraz darowizny charytatywne. Jeśli pierwszy turniej językowy był finansowany głównie przez Fundację Oświatową Petra Jacyka oraz firmę farmaceutyczną „Darnycia” przy udziale pojedynczych darczyńców, to drugi, głównie, to wkład finansowy w nasz projekt wszystkich tych, którzy w taki sposób zareagowali na śmierć wybitnego mecenasa Petra Jacyka i zamiast kwiatów na jego grób przekazali datki na jego sprawę. (Jest taki piękny zwyczaj na Wschodzie i chętnie przejęła go nasza diaspora). Dalej finanse na turniej językowy zbierała Fundacja Oświatowa Petra Jacyka, która ma prawo wydawać darczyńcom specjalne zaświadczenia, zapewniające im ulgi podatkowe. Po tym, jak córka mecenasa Nadija Jacyk postanowiła zrezygnować z opieki nad konkursem, odpowiedzialność za jego los wziął na siebie prezydent Ligi Ukraińskich Mecenasów Wołodymyr Zahorij i co roku głównym mecenasem naszego maratonu jest firma farmaceutyczna „Darnycia”. — A dlaczego córka Petra Jacyka odmówiła wspierania konkursu imienia swojego ojca? — Wymieniała kilka przyczyn. I to, że nie zobowiązywała się stale finansowo opiekować konkursem, bo fundacja ma inne ważne projekty — powiedzmy, wydanie w angielskim tłumaczeniu Mychajła Hruszewskiego. I to, że ukraińska władza nie chce wspierać na Ukrainie języka ukraińskiego. I to, że organy podatkowe w Kanadzie rzekomo wyraziły zastrzeżenia co do tego, że fundacja co roku przesyła duże środki na Ukrainę. Jednym słowem, to jej decyzja, a nasza sprawa nie dać konkursowi umrzeć. — W prasie wiele mówiono o kolizjach między Ligą Ukraińskich Mecenasów a ministrem oświaty Dmytrem Tabacznykiem. Kiedy się zaczęły? — Od razu po „wstąpieniu na tron” Tabacznyka w Ministerstwie Oświaty. Wziął się energicznie za zakopywanie naszego konkursu. Nowo upieczony minister zainicjował konkurs imienia Szewczenki (nawiasem mówiąc, trzeci już, bo pewnie nie ma żadnego pojęcia, że w jego Ministerstwie są dwa konkursy imienia Szewczenki, które są raczej martwe niż żywe). Ale to — nie konkurs z języka ukraińskiego, to, jak mówią w ludzie, ni to ni owo. Bo to konkurs z języków i literatur mniejszości narodowych, a na „dokładkę” do nich dodano też język i literaturę ukraińską. Jednym słowem, nie ma w nim konceptualnej wyrazistości i patriotycznego algorytmu. Konkurs imienia Szewczenki — bez ukraińskiej dominanty? Czy to możliwe? Tak, jeśli za sprawę bierze się Tabacznyk. Ten, kto z każdej sprawy pragnie całkowicie wyłuskać ukraińską treść, żeby po niej żaden ślad nie został. — Czy zmieniło się coś w konkursie po przyjściu do oświatowego Ministerstwa Tabacznyka? — Tak, dał sygnał naczelnikom obwodowych wydziałów oświaty: konkurs imienia Jacyka — sprawa głęboko i beznadziejnie dobrowolna, możecie go nie przeprowadzać, Ministerstwo nie będzie miało do was żadnych pretensji. I w zeszłym roku Sumszczyzna nie przeprowadziła konkursu wśród uczniów. Honor obwodu ratowało szkolnictwo zawodowe, które zmagania językowe imienia Jacyka jednak własnymi siłami zorganizowało. To na cześć tamtejszego kierownictwa szkolnictwa zawodowego. W zeszłym roku do dyrekcji wykonawczej Ligi telefonowano z obwodów: zbliża się 9 listopada — Dzień Ukraińskiego Piśmiennictwa, a z Ministerstwa Oświaty do tej pory nie ma odpowiedniego pisma o otwarciu dwunastego konkursu imienia Jacyka. Jak być? My sami nie możemy rozpoczynać konkursu, bo zostanie to ocenione jako samowola. Róbcie coś, żeby ratować maraton językowy. Jeśli choć jeden konkurs przepuścimy, odnowić go będzie trudno. Dobrze, że w sytuację wtrąciła się Hanna Herman i problem został rozwiązany. Otwarcie dwunastego konkursu odbyło się na Zakarpaciu w szczególnie uroczystej atmosferze. I byli na nim obecni — właściwie otwierali maraton językowy — kierownicy obwodu. — Pański pogląd na dalszy los konkursu. — Oczywiście, zależy on od kilku czynników. Pierwszy: stanowisko wobec niego oświatowego Ministerstwa i kierownictwa państwa. Jeśli kierowane przez Tabacznyka Ministerstwo będzie dalej dusić konkurs, a społeczeństwo będzie milcząco się temu przyglądać, to masowy maraton językowy powoli będzie marginalizowany, oświatowi kierownicy w terenie będą się od niego dystansować, żeby nie mieć
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
