Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗
I uczony, i poeta, i proświcianin
Слово Просвіти, №19 за 2012 рік
Wołodymyr ANTOFIJCZUK, doktor nauk filologicznych, profesor, kierownik katedry literatury ukraińskiej Czerniowieckiego Uniwersytetu Narodowego im. J. Fedkowycza, członek zarządu Czerniowieckiego Oddziału Obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Na Bukowinie i Podkarpaciu nie pozostawiono bez uwagi niedawnego 75-lecia urodzin Bohdana Melnyczuka, profesora Uniwersytetu Czerniowieckiego, doktora nauk filologicznych, członka Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, proświcianina z niemal ćwierćwiecznym stażem (w lutym 1989 roku wygłosił on referat wprowadzający na zebraniu założycielskim Czerniowieckiego Obwodowego Oddziału Towarzystwa Języka Ojczystego, a obecnie (i już nie od roku) jest członkiem zarządu Czerniowieckiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki). Pierwsze recenzje literacko-krytyczne (na książki Mykoły Burbaka i Dmytra Pawłyczki) wydrukował w gazecie obwodowej „Prykarpatska prawda” (Stanisławów, obecnie Iwano-Frankiwsk) w latach 1953—1954. Obecnie posiada ponad tysiąc publikacji naukowych i popularnonaukowych. W osobnych wydaniach ukazały się dziesiątki książek literaturoznawczych, tomików liryki, zbiór satyryczno-humorystyczny „Pegasowi kopyta” (Czerniowce, 2001) oraz książka dla dzieci „Lubię śpiewać o Karpatach” (Czerniowce, 2011). Oles Honczar napisał w drugim tomie „Dzienników” (1968—1983), że poezje B. Melnyczuka są „cudowne”, a Ołeksandr Prokofjew wypowiedział się o jego przekładach jako o zrobionych „bardzo dobrze”. Wybrane wiersze B. Melnyczuka przetłumaczono na język włoski, polski, rosyjski, rumuński i inne. Bohdan Melnyczuk jest laureatem nagród im. Jurija Fedkowycza (oświatowa), im. Sydora Worobkewycza oraz im. Marka Czeremszyny (literacko-artystyczne), im. Dmytra Zahula (literacka). Uhonorowany medalami „Poezja — za pokój. 1995” oraz „Poezja — za pokój. 2002” i specjalnymi dyplomami czasopisma literacko-artystycznego „Artecultura” (Mediolan). Odznaczony medalem Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy „Honorowe Wyróżnienie”, medalem Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki „Budowniczy Ukrainy”, odznaką „Wyróżniający się pracownik oświaty Ukrainy”. Posiada tytuł honorowy „Zasłużony pracownik oświaty Ukrainy”. Zarząd Główny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki oraz zarząd Czerniowieckiego Zjednoczenia Obwodowego szczerze pogratulowały wieloletniemu proświcianinowi wspaniałego jubileuszu. Centrum jubileuszowych obchodów B. Melnyczuka stał się Czerniowiecki Uniwersytet Narodowy imienia Jurija Fedkowycza, gdzie odbyły się Ogólnoukraińskie Czytania Naukowe „Literatura ukraińska z perspektywy teraźniejszości: postacie, idee, problemy”, do udziału w których zgłosiło się 55 prelegentów z 11 miast naszego kraju oraz sąsiedniej Rumunii. Podczas części plenarnej czytań, gdzie jubilata witał rektor, przewodniczący uniwersyteckiej „Proświty”, profesor Stepan Melnyczuk, a następnie delegacja z Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego imienia Wasyla Stefanyka, przedstawiciele władz obwodowych Bukowiny i organizacji społecznych, w szczególności „Proświty”, wybrzmiał referat autora tych słów „Bohdan Melnyczuk: osobowość uczonego i artysty we współczesnej przestrzeni naukowej i literackiej” oraz słowo jubilata „Mój wierny stole, mój tronie… (Szlakiem własnej twórczości poetyckiej)”. Rozbrzmiewały pieśni solowe do wierszy B. Melnyczuka w wykonaniu docenta katedry muzyki, kompozytora, zasłużonego artysty Ukrainy Iwana Derdy, a także pieśni studenckiego Chóru Ludowego „Rezonans” (dyrygent-chórmistrz — docent, zasłużony nauczyciel Ukrainy Andrij Pliszka), w tym „Hymn Uniwersytetu Czerniowieckiego” (muzyka kompozytora, ludowego artysty Ukrainy, laureata nagrody im. Szewczenki Andrija Kusznirenki). Wśród referatów sekcyjnych o jubilocie znalazły się: „Szewczenkiana w koncepcji naukowej Bohdana Melnyczuka” (Witalij Maćko, doktor nauk filologicznych, Chmielnicki), „Mowa poetycka Bohdana Melnyczuka jako odzwierciedlenie charakteru i światopoglądu autora” (Marjan Skab, profesor, Czerniowce), „Tematyka dziecięca w twórczości Bohdana Melnyczuka” (Nadija Babycz, profesor, Czerniowce), „Formy poetyckie Bohdana Melnyczuka” (Borys Bunczuk, profesor, Czerniowce), „Działalność literacko-krytyczna Bohdana Melnyczuka na łamach gazety „Bukowyna” (Olha Melenczuk, kandydat nauk filologicznych, Czerniowce). Wśród referatów o innej tematyce znalazły się: „Związki literacko-artystyczne Bukowiny i Chmielniczyzny” (Mykoła Maczkiwski, pisarz i literaturoznawca, członek NSPU, Chmielnicki), „Wielki Loch Słodkiej Darusi (Echo misterium Szewczenki)” (Rostysław Czopyk, docent, Lwów), „Poetyckie interpretacje dwóch wątków folklorystycznych („Ballada partyzancka” Leonida Perwomajskiego i „Płonie sosna od dołu do góry” Wasyla Stusa)” (Mykoła Ilnycki, członek korespondent dalej — spotkanie na Krymie z Polakiem Serhijem Merżynskim, który zmarł na rękach zakochanej Łesi. Miłość Kłymentija Kwitki, uważnego wobec twórczości i zdrowia Łarysy Kosacz, w tamtym czasie już znanej poetki Łesi Ukrainki. Nic dziwnego, że sceniczny wizerunek Łesi odgrywają różne artystki — Antonina Ihnatenko, Ołena Ochtyrko, Tetiana Maćkowa, Ołesia Onyszczenko. Role męskie wcielali na scenie Dmytro Huź, Danyło Czerniajew, Jewhen Trojan. Były jeszcze role autorki-dramaturżki (Julia Domaszyna), aniołów — Białego Ducha (Darja Sklar) oraz Czarnego Ducha (Wiktorija Kornijenko). Spektakl teatru amatorskiego odbiera się na jednym oddechu: studenci i goście nie mogli oderwać oczu od artystów, którzy byli tak naturalni w swoich rolach, jakby opowiadali historię własnej miłości. Wdzięczne oklaski towarzyszyły każdej scenie. Można jedynie żałować, że tak niezwykłą dla Mariupola sztukę obejrzało tak niewielu widzów. Czy nie czas, aby wydział kultury rady miejskiej przydzielał ukraińskim teatrom amatorskim Mariupola czas na występy na małej scenie Teatru Dramatycznego w Mariupolu? Przecież zainteresowanie sztuką teatralną jest zaspokajane jedynie dla rosyjskojęzycznych widzów Mariupola, a Ukraińcy do tej pory nie mają odpowiednich warunków do odkrywania i urzeczywistniania swoich talentów.
NAN Ukrainy, Lwów), “Bukowińskie sanktuaria pogańskie” (Stepan Puszyk, profesor i pisarz, Iwano-Frankiwsk), “Gatunek sonetu ukraińskiego poety z Rumunii Oresta Masykewycza” (Stepan Chorob, profesor, Iwano-Frankiwsk), “Metaforyka Iwana Nehriuka” (Iwan Kideszczuk, pisarz i literaturoznawca, Negostina, Rumunia). Literacko-muzyczne spotkanie “Pochód życia i wzloty słowa” w Czerniowieckiej Obwodowej Bibliotece Naukowej imienia Mychajła Iwasiuka zgromadziło bukowińskich pisarzy, dziennikarzy, pracowników kultury, pedagogów, studentów szkoły muzycznej imienia Sydora Worobkewycza oraz dużą grupę mieszkańców Pokucia — ziomków B. Melnyczuka z rodzinnej wsi Oleszkiw i miasta Śniatyn w obwodzie iwanofrankiwskim. Trzecim akordem jubileuszowych hołdów dla uczonego, poety i działacza Proświty stał się wieczór w szkole jego rodzinnej wsi, która przed najazdem tatarsko-mongolskim była miastem i do której zwraca się w jednym z wierszy: “Mój złoty Oleszkiw-grodzie, / Moja stolico ze stolic”. Publiczność była szczególna: absolwenci minionych lat, którzy zjechali się z różnych zakątków Ukrainy, niektórzy nawet z emigracyjnych szlaków zarobkowych, obecni uczniowie i nauczyciele. Było ciepło i przejmująco. W takiej atmosferze także wiersze brzmią i są odbierane w szczególny sposób. A czytało ich wielu uczestników spotkania, w szczególności Marijka Strypczuk-Palijczuk, w przeszłości studentka Uniwersytetu Czerniowieckiego, obecnie wykładowczyni Śniatyńskiego Technikum Rolniczego Podolskiego Państwowego Uniwersytetu Rolniczo-Technicznego, autorka dwóch książek, do jednej z których B. Melnyczuk napisał słowo wstępne. I oczywiście opowiadał oraz czytał on sam — i lirykę, i wiersze dla najmłodszych z najnowszej książki “Lubię śpiewać o Karpatach”, i satyrę oraz humor. A młodzi odpowiadali czytaniem jego utworów. I wszystkich pocieszało słowo. Rodzime ukraińskie słowo.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
