Сторінка · с. 4сторінка оригіналу ↗
ORĘDOWNICY BATIIA ZNOWU SZTURMUJĄ DZIESIĘCINNĄ
Слово Просвіти, №22 за 2011 рік
Oto jak wygląda narodowa świętość... Co stoi za prowokacją rozpoczętą w zeszłym tygodniu? Co w ogóle dzieje się wokół naszej świętości — Cerkwi Dziesięcinnej? Komentarza naszej gazecie udziela przewodniczący Komisji Rady Miasta Kijowa ds. kultury i turystyki Ołeksandr BRYHYNEĆ: — Panie Ołeksandrze, czy wyjaśniło się wreszcie w ciągu tych dni, kto i po co przywiózł wtedy, w nocy, budowlane wagony pod Dziesięcinną? — Przywiózł je jeden z pododdziałów Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej. Po co? Myślę, że to wspólna prowokacja jakichś urzędników władz miejskich i moskiewskiej cerkwi. — Bo w rzeczywistości budowa nie może rozpocząć się tak bezczelnie, samowolnie? — Oczywiście. Cel był inny: zademonstrować, że może być realizowany i ten wariant — wzniesienie świątyni na miejscu Dziesięcinnej. Najwyraźniej istniał spisek między władzą a duchownymi. Ale potem, kiedy sytuacja nabrała rozgłosu, został zrealizowany „plan B”, zaczęto mówić, że wagony, rzekomo, dla archeologów. — I wszystko to dzieje się w momencie określania dalszych losów Dziesięcinnej. Czy nie należy w ogóle zaprzestać rozmów o budowie nowej cerkwi na miejscu świętości, motywując to, rzekomo, „odrodzeniem” świątyni? — Żadna nowa budowa tutaj nie jest legalna. Jest to zabronione odpowiednią konwencją międzynarodową, podpisaną przez Ukrainę. I postanowienia tej konwencji zostały włączone do naszego ukraińskiego ustawodawstwa. Zabrania ono wznoszenia, tak zwanego „odbudowywania” zabytków historii, jeśli dokładnie nie ustalono, jakim właśnie ono było, jak wyglądał ten zabytek. — Czy dotyczy to także Dziesięcinnej? — Absolutnie. Przecież dokładnie nie ustalono, jaką była ta cerkiew. — Wtedy porozmawiajmy o właśnie zakończonym konkursie na najlepszą koncepcję dalszych losów Dziesięcinnej. Kto był inicjatorem stworzenia komisji konkursowej? — Kijowska Miejska Administracja Państwowa i Ministerstwo Kultury i Turystyki. I w warunkach tego konkursu zasadniczo wskazano, że żadna koncepcja, żadna idea dotycząca dalszych losów Dziesięcinnej nie przewiduje budowy w tym miejscu nowej świątyni. — Wyszło jednak inaczej... — Wyszło tak, że w projektach figurowała idea właśnie wzniesienia tutaj nowej świątyni. — Jak mogło dojść do takiego naruszenia warunków konkursu? — Najwyraźniej ci, którzy stali za tym konkursem, jeszcze raz chcieli podkreślić, że w społeczeństwie przeważa idea wzniesienia nowej Cerkwi Dziesięcinnej na miejscu starej. — I jeden z takich projektów wszedł do „dwójki” zwycięzców. — Niestety, właśnie tak. Jak wiadomo, konkurs zakończył się remisem, zwycięzca nie został ustalony, najlepszymi nazwano dwa projekty z absolutnie różnymi koncepcjami dalszych losów cerkwi. Jeden proponuje budowę nowej świątyni na ruinach starej. Inny — muzealizację tego miejsca. — Jest Pan absolutnym zwolennikiem drugiej idei? — Jednoznacznie. Przecież wzniesienie nowej cerkwi na miejscu starej po prostu zniszczy jakiekolwiek badania archeologiczne na Górze. A one są niezwykle ważne. Przecież tutaj nie tylko początki chrześcijaństwa na Rusi, tutaj ślady dawniejszych kultur, w tym i okresu trypolskiego. Badania naukowców mogą drastycznie zmienić nasze wyobrażenia dotyczące historii Kijowa, może się zdarzyć, że miasto nie ma półtora, a kilka tysięcy lat. Nie mówiąc już o czysto technicznych momentach budowy w tym dość skomplikowanym pod względem rzeźby terenu miejscu. Nowa świątynia, gdyby została wzniesiona, bardzo zmieniłaby architektoniczne zarysy tego miejsca, „naciskałaby” na położoną tuż obok Cerkiew św. Andrzeja. Optymalny wariant — muzealizacja tego miejsca. To znaczy, ustanowienie nad pozostałościami Dziesięcinnej kapitałowego przezroczystego zadaszenia, które chroniłoby wykopaliska, dałoby możliwość kontynuowania badań. I jednocześnie byłby to działający obiekt muzealny. Na przykład, jakaś część otwarta do zwiedzania, a na innej prowadzone są badania. To znana praktyka w wielu krajach świata dotycząca zabytków tego typu. Przy takim wariancie, oczywiście, zostanie zburzony ten haniebny płot, uporządkowany teren, i cała ta Góra przed muzeum stanie się także obiektem muzealnym. — Jak szybko wszystko to można by zrobić? Ołeksandr Bryhyneć udzielił dziesiątek wywiadów — Dosłownie w ciągu kilku miesięcy. Ale teraz, po tym, jak konkurs zakończył się niczym, trzeba szukać nowego rozwiązania, w istocie, przeprowadzać nowy konkurs. — A natychmiast trzeba, najwyraźniej, zaprowadzić tutaj elementarny porządek, żeby to nie był przechodni dziedziniec i śmietnik. Teraz odnośnie tej tak zwanej „kapliczki” Patriarchatu Moskiewskiego, którą nazwali Dziesięcinną świątynią. — Ustanowiona absolutnie nielegalnie i samowolnie. Ja, jako przewodniczący profilowej Komisji Rady Miasta Kijowa, nie widziałem ani jednego dokumentu zezwalającego na tę nawet nie cerkiew czy kapliczkę, a jak ją nazywam, tak zwaną budowlę cerkiewną. * * * Zatem oblężenie Dziesięcinnej, oblężenie naszej historycznej pamięci, duchowości trwa. Czy wytrzymają nasze mury przeciwko najeźdźcom? A droga na Górę Starokijowską — dokąd będzie prowadzić, do świętości czy do śmietnika? Szukajmy odpowiedzi. Petro ANTONENKO Zdjęcia autora Zdjęcia Olesia Dmytrenki Nie ma obojętnych wśród kijowian: oni dają pierwszeństwo zachowaniu zabytku historycznego
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
