Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗
Żywych ogniem swoim ogrzewam…
Слово Просвіти, №22 за 2011 рік
Natalka POKŁAD, członek NSPU
Ten sobotni dzień, 14 maja, wypadł wyjątkowo pogodny i słoneczny. Malownicza droga przez wsie i lasy Kijowszczyzny, potem kawałek przez Czernihowszczyznę – i oto cel naszej wędrówki: rodzinna wieś Pawła Hryhorowycza Tyczyny Piski. Już z głośnika dzwoniły uroczyste melodie, wesoły śmiech i rozmowy ludzi: stoją gromadkami, odświętni, napięci, w oczekiwaniu cudu. Obok tria bandurzystek dzieci biorą pierwsze lekcje mistrzowskie, a oczka – ani drgną. „W pokoleniach ja odezwę się…” – mówił poeta. Rozglądasz się dookoła, łapiesz pojedyncze frazy, intonacje – jak że jednak brzmi ta piskowska gwara, tak melodyjna i niepowtarzalna!.. Z czcią przykuwasz wzrok do twarzy starszych kobiet – jak do ikon: tyle w nich znużenia, mądrości, proroctwa i przestrogi. I w każdej twarzy rozpoznajesz swoją mamę, jakąś jej cechę, nieuchwytną obecność. W końcu wszystkie wiejskie kobiety niosą w sobie głos naszej ziemi… I rzeczywiście trudno nawet sobie wyobrazić, że 28 grudnia 1942 roku to spore wieś Niemcy doszczętnie spalili. Ocalały tylko ci, którym udało się uciec do lasu. A ponad 300 mieszkańców Pisków jako zakładników zamknięto w wiejskim kościele i tam spłonęli żywcem. Cudem ocalała tylko wiekowa lipa, o której pisał poeta: „Wiecie, jak lipa szeleści w księżycowe wiosenne noce…” Stoi ona dziś na skraju placu i po młodzieńczemu zagląda na nowe, wygodnie i bardzo ładnie urządzone podwórze kościelne, na którym wznosi się już nowy piękny ceglany kościół: Niemcy zbudowali go według swojego programu „Spojrzenie na Wschód”, chcąc choćby w ten sposób zrekompensować Ukraińcom nieodwracalne straty wojenne. Budowano kościół kilka lat i w 2004 roku wreszcie go konsekrowano. Należy on, na szczęście, do Kijowskiego Patriarchatu, a młody proboszcz, ojciec Petro, jest ucieleśnieniem mądrości i roztropności.
Pieskiwski plac wypływa w różne strony świata pięcioma drogami. Naprzeciw cerkwi przylega do niego wiejskie muzeum historyczno-krajoznawcze oraz rodzinny dom poety, odtworzony taki, jaki był kiedyś (obecnie jest to muzeum memorialne, eksponaty do niego zebrano z różnych źródeł, bo „prawdziwe” zginęły podczas tamtego strasznego pożaru). Stojąc w nim, bardzo, bardzo małym, i słuchając przewodnika, mimowolnie pomyślałam: jak ty, chato, mieściłaś i pielęgnowałaś całą dużą rodzinę Tyczynów, przecież było w niej aż dziewięcioro dzieci!.. Tego świątecznego majowego dnia pieskiwski plac witał swoich rodaków i gości portretem Pawła Hryhorowycza Tyczyny i wierszem z jego poezji: „Żywych własnym ogniem ogrzewam…” A bujna zieleń i zapach wiosennej zieleni i kwiatów podkreślały wieczną młodość poetyckiego słowa. Aby uczcić pamięć wybitnego rodaka, który w tym roku obchodziłby 120. rocznicę urodzin, przybyła delegacja Czernihowskiej Obwodowej Administracji Państwowej na czele z zastępcą przewodniczącego Wiktorem Tkanko; a także z Bobrowyckiej Rejonowej Administracji Państwowej, której przewodził p.o. przewodniczącego Iwan Zachareczenko; z Kijowa przyjechali przedstawiciele Bobrowyckiego regionalnego oddziału Czernihowskiego Zrzeszenia Rodaków w składzie: dyrektorka szkoły Nadija Hołota, pisarze Dmytro Hołowko, Iwan Sydorenko, Wasyl Kostiuk, znany lekarz Iwan Marczenko oraz literatka Kateryna Senko; przybyli goście z rejonów niżyńskiego, nosiwskiego, kozelećkiego, borzniańskiego Czernihowszczyzny oraz przedstawiciele wielu wiejskich rad samego rejonu bobrowyckiego. Program uroczystości był bardzo bogaty: przedstawiciele władz obwodowych i rejonowych wygłosili słowo powitalne, następnie wszyscy goście odwiedzili muzea P. H. Tyczyny i historii wsi Piesok; wspólnie pomodlili się w cerkwi; złożyli kwiaty pod pomnikiem ofiar tragedii pieskowskiej oraz na grobach rodziców poety (są pochowani tu, niedaleko cerkwi); zapoznali się z ekspozycją wystawy twórczości ludowej z całą różnorodnością wyrobów rzemiosła ukraińskiego: na zielonej murawie wprost na placu (jak u P. Tyczyny: „Na placu koło cerkwi…”) artyści rozwiesili wystawę obrazów, rzeźbiarze prezentowali unikalne wyroby z różnych gatunków drewna, hafciarki zachwycały obecnych sztuką haftu, garncarze proponowali wyroby z gliny, a piekarze zapraszali do skosztowania pachnących bułeczek, które po prostu rozpływały się w ustach. Obok doświadczonych mistrzów swoje umiejętności demonstrowali początkujący: plecenie z koralików, rysunki, wycinanki — śmiała fantazja autorów zdumiewała. I bardzo chciało się wierzyć, że dusza nasza nie umiera… A na samym placu, pod gołym niebem, rozłożyła się spora widownia, jednak nie mogła pomieścić wszystkich chętnych do wysłuchania występów profesjonalnych artystów z obwodowej filharmonii, i wielu musiało postać po kilka godzin. Bo, szczerze mówiąc, było czego słuchać, ponieważ koncert był naprawdę wspaniały. A w ogrodzie przy muzeum miłośnicy autentyku delektowali się śpiewem sławnej „Berehyni” — ludowego zespołu folklorystycznego ze wsi Kozaćke, który
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
