Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Ustanowiono Nagrodę imienia akademika Petra Tronki

Слово Просвіти, №23 за 2012 рік

29 maja w sali posiedzeń Rady Naukowej Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu im. W. N. Karazina odbyło się uroczyste plenum Zarządu Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy, poświęcone 85. rocznicy wydania pierwszego numeru czasopisma „Krajeznavstwo”. Przemawia prorektor ChNU im. W. N. Karazina Mykoła Azarjenkow. Jewhen BUKET, zdjęcie autora. „Proletarij”, po tym, jak UKK posiadał jasne dane o budżecie, w którym żadnych środków na wydawnictwo nie przewidziano. A jednak, mając niewielkie fundusze operacyjne, Komitet rozpoczął działalność wydawniczą i zdołał wydać w 1927 roku trzy numery; w 1928 roku — dziesięć; w 1929 roku — dziesięć numerów w trzech wydaniach; w 1930 roku — pięć numerów czasopisma. Ale totalitarny reżim szybko zakończył tę działalność, niszcząc 30 tysięcy badaczy ojczystego kraju. I dopiero w latach powojennych życie ukraińskiego krajoznawstwa odrodziło się. W 1990 roku utworzono Ogólnoukraiński Związek Krajoznawców — następcę prawnego UKK, który wznowił w 1993 roku także czasopismo „Krajeznavstwo”. Światło dzienne ujrzało już 77 jego numerów. Czasopismo ukazuje się kwartalnie. Znacznie poprawiły się objętości, nakład i ranga pod koniec maja 1925 roku w Charkowie odbyła się wielka narada z udziałem 22 regionalnych ośrodków krajoznawczych — Pierwsza Ogólnoukraińska Konferencja Krajoznawstwa, na którą zebrali się specjaliści różnych dziedzin nauki, zajmujący się sprawą badania ojczystego kraju. Na konferencji podjęto decyzję o utworzeniu Ukraińskiego Komitetu Krajoznawstwa (UKK). 8 stycznia 1927 roku UKK zdecydował: „Przystąpić do wydawania organu periodycznego w rozmiarze 2 arkuszy wydawniczych, w nakładzie 2000 egzemplarzy”. Pierwszy numer czasopisma „Krajeznavstwo” ujrzał światło dzienne w kwietniu 1927 roku na maszynach drukarskich największego charkowskiego zakładu „Pro- Roman PODKUR, kandydat nauk historycznych, starszy pracownik naukowy Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy, sekretarz odpowiedzialny Głównej Kolegium Redakcyjnego naukowo-dokumentalnej serii książek „Rehabilitowani historią”. W historii każdego narodu są heroiczne i tragiczne strony. W naszej historii chyba najtragiczniejsze są te, które wiążą się z represyjną polityką bolszewickiego reżimu. W historycznej pamięci narodu na zawsze zapisały się ludzkie tragedie lat 30. XX wieku, kiedy za nieostrożne słowo można było zapłacić życiem. Setki tysięcy zginęły niewinnie, bo działał zachęcany przez reżim system donosów i oszczerstw. Niepowetowane i niczym nieusprawiedliwione straty poniósł naród ukraiński w wyniku masowych represji politycznych, różnorodnych ucisków praw i wolności, które dotknęły wszystkich warstw ludności, przerwały i okaleczyły życie milionów naszych rodaków. Uwolnienie się od negatywnego dziedzictwa przeszłości — zadanie niełatwe. Wymaga ono nie tylko formalnego odtworzenia obrazu zbrodni, ale także głębokiego przemyślenia ich korzeni. Może być ono skutecznie rozwiązane tylko przy ogromnej koncentracji wysiłków naukowców, entuzjastów, którzy widzą w uczciwym odtworzeniu historycznej prawdy gwarancję niepowrotu do czasów strasznego nieszczęścia. Pierwszy, bardzo ważny krok do realizacji tego zadania został zrobiony jeszcze w Radzieckiej Ukrainie. 17 kwietnia 1991 r. Rada Najwyższa republiki przyjęła Ustawę „O rehabilitacji ofiar represji politycznych na Ukrainie”, w której znalazła w sobie odwagę przyznać: „Miliony niewinnych ludzi na podstawie antyhumanitarnych i antydemokratycznych praw oraz w wyniku bezpośredniego bezprawia i samowoli doznały prześladowań za swoją działalność polityczną, wypowiedzi oraz przekonania religijne”. Stanowczo odcinając się od terrorystycznych metod kierowania, Rada Najwyższa Ukrainy, jak wiadomo, jednym ze swoich priorytetów ogłosiła przywrócenie historycznej sprawiedliwości. Odpowiadając na społeczne zapotrzebowanie ukraińskiego społeczeństwa, kierownictwo Narodowej Akademii Nauk, Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy, Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, wspólnie z Państwowym Komitetem ds. Prasy, Ukraińskim Towarzystwem Historyczno-Oświatowym „Memoriał”, Ogólnoukraińskim Związkiem Krajoznawców zainicjowało czasopismo po 2008 roku, kiedy Ogólnoukraiński Związek Krajoznawców otrzymał status Narodowego. Od 2009 roku czasopismo uzyskało fachową rejestrację w WAK Ukrainy i bezpłatnie trafia do 140 największych zbiornic w kraju (uniwersytety, biblioteki, archiwa, muzea), ponadto jego wersja pdf jest dostępna do pobrania na stronach NSKU, Narodowej Biblioteki Ukrainy im. W. I. Wernadskiego oraz Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy. W przeddzień jubileuszu informacja o czasopiśmie „Krajeznavstwo” pojawiła się także w ukraińskojęzycznej sekcji Wikipedii. A na uroczystościach w Charkowie badacze ojczystego kraju zaprezentowali płytę, na której umieścili pełną elektroniczną wersję swojego czasopisma od 1927 do 2011 roku. Także podczas uroczystego plenum mowa była o współczesnych tendencjach ukraińskiego ruchu krajoznawczego, projektach Związku, w szczególności cyklu filmów dokumentalnych „Muzealne skarby Ukrainy”, zaprezentowanym niedawno w agencji informacyjnej „RegioNews” oraz ekspedycjach krajoznawczych. Swoje wydawnictwa uczestnikom plenum zaprezentowali charkowscy krajoznawcy, wydawcy i redaktorzy ukraińskiej Wikipedii. Członkowie zarządu NSKU odwiedzili także miejsca, gdzie pracował w latach 20. Ukraiński Komitet Krajoznawstwa i mieściła się redakcja czasopisma „Krajeznavstwo”. Inicjatorem odrodzenia i niezmiennym przewodniczącym Związku Krajoznawców (do 2011 r.) był doktor nauk historycznych, profesor, aka- Członkowie zarządu NSKU przy budynku, w którym ujrzał światło dzienne pierwszy numer czasopisma „Krajeznavstwo”

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин