Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗
Kiedy bierzesz — to trzeba i oddawać…
Слово Просвіти, №23 за 2012 рік
Olesia TOMENKO Zdjęcia Hanny OBORSKIEJ 30 maja 2012 roku w Domu Artysty odbył się wieczór literacko-artystyczny z okazji 75-lecia urodzin znanego ukraińskiego poety Mykoły Tomenki. Najlepsi mistrzowie słowa i pieśni przyszli powitać jubilata. Podczas tego wieczoru brzmiały znaczące utwory. Modlitwą stały się rozdziały z „Książki pracy matki” w wykonaniu zasłużonego artysty Ukrainy Petra Bojki. Ten szewczenkowski nerw dotknął każdego obecnego. Przystępna i prosta, na pierwszy rzut oka, poezja Mykoły Tomenki jest w rzeczywistości głęboko metaforyczna, pełna życiowej mądrości i filozoficznych uogólnień. Dla Mykoły Tomenki, którego ojciec zginął na wojnie, kategorie człowieczeństwa, honoru, moralności, wiary w swój naród, w swój język zawsze są na pierwszym miejscu. Tak go wychowała matka, która wcześnie odeszła z życia. I dlatego obraz matki jest centralny w twórczości poety. Tak i żyjemy. Żadnych zmian, Bo nie kradniemy do swojego stołu… I tylko widzi, bystro widzi On Z swojego ziemskiego wiecznego tronu. On — To naród. Jego nie oszukasz. Nie można z nim przebiegle igrać. Nie może być uczucia bez granic: Kiedy bierzesz — To trzeba i oddawać… Wielu przyjaciół i towarzyszy poety dowiedziało się o nim więcej podczas tych kilku godzin skoncentrowanej twórczości, niż po prostu rozmawiając na co dzień. Wszak nieopublikowana mała proza M. Tomenki jest wyważona i lakoniczna. Książka od ponad 10 lat leży w wydawnictwie „Ukraiński pisarz”. Byłoby dobrze, gdyby ludzie związani z wydawnictwem znaleźli środki i podarowali pisarzowi w roku jego jubileuszu wydrukowaną książkę. Mykoła Tomenko to wspaniały pisarz dziecięcy. Jest autorem 11 wierszowanych sztuk-bajek. Są to sztuki, które wychowywałyby młode pokolenie, zakładały wartości duchowe, które obecnie wypiera internet, telewizja. Wiersze dla dzieci, które wykonali uczniowie dziecięcej szkoły sztuk im. Werykiwskiego, rozweseliły i przywróciły każdego do niezapomnianego i słodkiego dzieciństwa. Te wiersze również mogłyby stać się dorobkiem ukraińskiej literatury, ale one już od kilku lat leżą w wydawnictwie „Weselka”. Mykole Tomence Bóg dał także talent poety-pieśniarza. „Pieśń Siwego Łabędzia”, napisaną przez Ihora Szamo i poświęconą pamięci Wasyla Zemlaka, przepuścił przez swoją duszę ludowy artysta Ukrainy Witalij Biłonoszko. Był on pierwszym wykonawcą tej pieśni-requiem. „Prawie 30 lat temu wykonałem ten utwór, a do dziś jest on ze mną, każde słowo to emocjonalny zator” — tak podziękował artysta poecie. Anatolij Paszkewycz podarował Ukrainie sławne pieśni „Mamine ręce”, „Ja twoje ostatnie lato”, których pierwszą wykonawczynią była Raisa Kyryczenko, a na wieczorze zabrzmiały one w wykonaniu zasłużonej artystki Ukrainy Oksany Kalinczuk. Powitał jubilata także Anatolij Ławrinczuk. Pieśń „Żurawli klangor” została laureatem XI Międzynarodowego festiwalu telewizyjno-radiowego „Premiera pieśni” 2011, a premiera pieśni „A tyś taka piękna” poświęcona jest żonie poety Marii. W wykonaniu Ołeha Małyka zabrzmiały pieśń do muzyki Ołeksandra Biłasza „Białe ptaki śniegów” oraz fragment powieści braci Strugackich „Szczegóły życia Nikity Woroncowa”. Zadziwiająca rzecz: u podstaw powieści położono wersy pieśni Mykoły Tomenki „My tak rzadko piszemy listy”. Jeszcze pod koniec lat 80. ubiegłego wieku wykonywali ją bardowie całego byłego Związku, a sam autor nawet o tym nie wiedział. A dowiedział się przypadkiem, dzięki Wołodii Nedilce, który natrafił na ten tekst, może i nie przypadkiem, wszak ich rodzina dawno poszukiwała autora tej pieśni, bo kochała ją siostra Wołodii. Zmarła młodo, a ojciec i syn w pamięci o niej kontynuowali poszukiwania autora. I oto pewnego razu Wsewołod Jakowycz zadzwonił do Mykoły Tomenki, rozgadali się. I jakoś mimowolnie wyrwało się: „Wiesz, Mykoło, coraz rzadziej otrzymuję listy, w tamtym roku byłem zasypany życzeniami, a w tym roku przyszło tylko kilka, jak w tej pieśni: „My tak rzadko piszemy listy i witamy w pośpiechu ze świętem…” — „A lata, a lata za nami, jak mosty, na które nam więcej nie stąpać”, — podchwycił Mykoła Tomenko. „Skąd znasz te słowa?” — wyrwało się Wsewołodowi Nedilce. — „Tak to przecież moje!” — odpowiedział poeta. Zabrzmiała ta pieśń na wieczorze w wykonaniu Ołeksandra Dowhopola. Piękne pieśni brzmiały w wykonaniu żeńskiego zespołu „Zorianka”, kompozytora Hennadija Wołodźki, ludowego artysty Ukrainy Ołeksandra Wasyłenki. Mykołę Tomenkę powitali koledzy z roku z Uniwersytetu Kijowskiego: Mychajło Najenko, Ludmyła Własowa, a także jego przyjaciele z kopalni „Gigant”, która znajduje się w Krzywym Rogu, gdzie po szkole pracował przyszły poeta. W ojczyźnie pana Mykoły, w rodzinnej wsi Jarosławce, która znajduje się na Szpolszczyźnie, również wrzało poetyckie święto słowa i pieśni. Przyjechali powitać pisarza przewodniczący Szpolańskiej rejonowej administracji państwowej Serhij Struk i przewodnicząca Czerkaskiego obwodowego Związku Pisarzy Wałentyna Kowałenko. Szczególnie chcę podziękować bezpośrednim organizatorom i uczestnikom wydarzenia: dyrektorowi Jarosławskiej szkoły średniej Ołeksandrowi Iwanowyczowi Łytwynowi, nauczycielowi-metodyście języka ukraińskiego i literatury Wałentynie Kindratenko, przewodniczącej rady osiedlowej Lubow Ełenhaupt, nauczycielowi historii Anatolijowi Hołowkinowi, nauczycielce muzyki Tetianie Hłuszczenko, Switłanie i Wiktorii Zadwornym. Niski ukłon wszystkim rodakom, przyjaciołom, wielbicielom twórczości Mykoły Tomenki. P R Z E D P Ł A T A — 2 0 1 2 Wartość przedpłaty (z dostawą i kosztami pocztowymi):
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
