Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Za rzetelne, prawdziwe, godne zaufania słowo

Слово Просвіти, №23 за 2013 рік

W Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy prezes Ligi Ukraińskich Mecenasów Wołodymyr Zahorij oraz pisarz, dyrektor wykonawczy Ligi Ukraińskich Mecenasów Mychajło Słabosz­pyćkyj wręczyli 11 czerwca nagrody literacko-artystyczne klubu „Jarosławów Wał” oraz Ligi Ukraińskich Mecenasów za 2012 rok. Myrosław DOCZYNEC otrzymał nagrodę literacką „Jarosławów Wał” — za powieść „Krynyczar”; Taras KOMPANIczENKO, Jewhen TOW. STUCHA, Iryna FARION — nagrodę literacko-artystyczną im. Dmytra Nytczenka za propagowanie ukraińskiego słowa drukowanego; Nadija HUMENIUK — nagrodę literacką im. Wasyla BLYZNIECIA „Dźwięk pajęczynki” za książkę „Szurszyk W. i inne”; Leonid HORLACZ — nagrodę literacką im. Wołodymyra Swidzinśkoho za książkę „Znak złamanego jarzma”; Pawło SZCZYRYCJA — nagrodę literacką im. Borysa Niecherdy „za poszukiwania nowego języka poetyckiego” w książce „Miejsce Siły”. Laureatów powitali Wiktor Baranow, przewodniczący NSPU, redaktor naczelny magazynu literackiego „Kyjiw”; Hryhorij Huseinow, pisarz, redaktor naczelny czasopisma „Kur’jer Kryworiżża”; Wołodymyr Panczenko, Walentyna Dawydenko i in. Laureaci w wywiadach błyskawicznych wypowiedzieli się o miejscu i roli pisarza, artysty we współczesnym społeczeństwie. Mirosław DOCZYNIEC, pisarz, dziennikarz: „Praca pisarska to nie tylko zwykła praca, zajęcie. Uważam, że to służba, najwyższy stopień odpowiedzialności. Pisarz dziś jak nigdy wcześniej odpowiada za swoje uczciwe, prawdziwe i godne zaufania słowo. Teraz, po tym jak nasze wartości bardzo się zniekształciły, straciły na wartości, wielka jest potrzeba słowa, na którym można się oprzeć. Patriotyzm w pewnym sensie się wyczerpał, polityka stała się komercyjna. Wartości materialne także są chwiejne, ich kryzysy wyrywają grunt spod nóg. Pojawiła się potrzeba słowa, które mogłoby nas umocnić, sprowadzić z powrotem do naszych korzeni, do żywej etyki, która mogłaby wspierać człowieka, hartować go, dać mu nową wiarę, nową miłość, nowe nadzieje. W ten sposób ja pracuję, staram się odnaleźć siebie w tej sferze, przekazać to słowo, które nam dano z góry, dostosować je do naszych czasów. A ojczysta mowa to nie tylko środek porozumiewania się, to nasza duchowa odzież, która chroni przed wyblakłym, odartym z narodowej tożsamości światem, który obserwujemy teraz w Ukrainie. My, pisarze, jesteśmy na jej straży. Jednak samo bronienie jej hasłami czy na wiecach to nie najlepszy sposób. Pisarz musi podawać teksty wysokiego gatunku, europejskiego standardu i w ten sposób przyciągać czytelnika. Dajcie dobrą książkę, a czytać ją będą po ukraińsku nawet Rosjanie. Dajcie dobrą ukraińską pieśń, a będą jej słuchać. Trzeba utwierdzać wysoki, nowoczesny standard w naszej sztuce”. Nadija HUMENIUK, pisarka: „Sztuka to nie tylko lustro, to coś, co wyprzedza czas i kieruje społeczeństwem. Wydaje mi się, że literatura także powinna pełnić tę rolę i pokazywać przeszłość oraz teraźniejszość, a jej najważniejszym zadaniem jest kształtowanie ludzkiej duszy już od dzieciństwa. Tak, w książce „Szurszyk W. i inne” chciałam, by bajka była wyjątkowa. Wszystkie 10 bajek zawartych w tym tomie są różne: jeśli „Niebokrylka” i „Latająca wiśienka” są filozoficzne, elegijne, to „Bajka o kozaku Jarku i Jaryneczce-żywince” oraz „Bajka o kozackiej szabli i czarodziejskiej fujarce” są patriotyczne, przygodowe. Ponieważ piszę zarówno poezję, jak i prozę, staram się w swoich utworach nieco je łączyć, by dzieciom było ciekawiej i weselej. Uważa się, że literatura dziecięca powinna przede wszystkim być śmieszna, ale to błędne przekonanie — ma ona być poznawcza. Najważniejsze, by dziecko myślało i zastanawiało się nad ważnymi sprawami. Za śmiechem musi kryć się głębia, a między wierszami zawarty jest moment wychowawczy, patriotyczny i humanistyczny; książka ma być dobra. W swoje utwory zawsze wplatam nieco historii, szczególnie w „Lecie z amazonkami” poruszam historię wołyńskich amazonek, w „Tajemnicy Góry Książęcej” przeplatają się różne warstwy naszej historii, a „Biały wilk na czarnym szlaku” to książka kozacka”. Iryna FARION, posłanka do Rady Najwyższej Ukrainy: „Mierzę ten świat miarką jaskrawych indywidualności. Jeśli pisarz jest jaskrawą indywidualnością, to jego rola również jest jaskrawa. I odwrotnie. Pisarz to nie ten, kto podąża za kimś. To ten, który idzie pierwszy, i nierzadko — sam. Osobowość, z reguły, zawsze jest bardzo samotna, ale nie trzeba się jej bać. Właśnie wielkie samotności tworzą wielkie społeczeństwa. Salvador Dalí mówił, że jedyna ideologia, która uratuje świat, to ideologia pozytywnie jaskrawej indywidualności. Dlatego dzisiejsza rola współczesnego pisarza to rola jaskrawego indywidualisty. I w naszej narodowej przestrzeni takich jaskrawych indywidualistów widzę. Są i tworzą niezależnie od tego, że Ukraina dotąd nie ma ideologii państwowej, że wartości, które wyznaje część naszego społeczeństwa, to wartości interesów żołądkowych, jak mówił w swoim czasie Iwan Franko… Jeden z najwybitniejszych myślicieli XX wieku, Gadamer, powiedział, że pisarz jest pośrednikiem między Bogiem a narodem, a jego język to Ojczyzna. A ją, Ojczyznę, muszą szanować, kochać i bronić nie tylko pisarze”. Taras KOMPANICZENKO, kobzarz, bandurzysta i lirnik: „Każdy z pisarzy czy artystów sam określa swoją rolę, swoje miejsce w przestrzeni kulturalnej. Zależy to od wewnętrznej potrzeby, od sumienia człowieka. Zapatrzenie wyłącznie w siebie, dążenie do egoistycznych interesów zawsze były zgubne dla każdej osobowości, a zatem i dla społeczeństwa. Prawdziwi pisarze, artyści — to ludzie, którzy bardziej poświęcają się sprawie publicznej, służbie społecznej. To, co przywykliśmy widzieć u twórców kultury, światłych ludzi ducha, którzy troszczą się o naszą ziemię, naród, kulturę — w dużej mierze określa naszą przyszłość. W postkolonialnej przestrzeni, którą jest Ukraina, toczy się wojna o ukraińskie państwo i od miejsca pisarza, artysty zależy, co stanie się z nami jutro. Pisarz musi być człowiekiem odpowiedzialnym za tę ziemię. I nie być po prostu dobrym pisarzem, artystą, oferującym ogółowi wysokiej jakości, konkurencyjny produkt duchowy, lecz także pełnokrwiście żyć interesami swojego narodu”. Inf. „SP”. Na zdjęciu: laureaci po wręczeniu nagród. ŻYCIOWA MISJA — SŁOWNIK HALINA PAHUTIAK: HISTORIA JEDNEGO WIERSZA DWIE MIŁOŚCI TARASA SZEWCZENKI

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин