Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
Jeszcze jedna dekada kołysania się na falach małorosyjskości
Слово Просвіти, №23 за 2018 рік
Ołeksandr Własiuk, znany pod imieniem Sashko Lirnyk
Ołeksandr PONOMARIW, doktor nauk filologicznych, profesor
31 maja 2018 roku Prezydent Ukrainy Petro Poroszenko w Iwano-Frankiwsku oświadczył, że nie zgodził się z żądaniem ukraińskiej inteligencji, by ogłosić rok 2018 rokiem języka ukraińskiego na Ukrainie. Rzekomo w ciągu roku trudno osiągnąć jakieś poważne sukcesy. Zamiast tego pan Prezydent nakreśla obliczone na dziesięć lat „pilne środki dotyczące wzmocnienia państwowego statusu języka ukraińskiego oraz wspierania tworzenia jednolitej przestrzeni kulturowej Ukrainy”. Im bardziej rozciągnięty w czasie jest program, tym mniej szans na to, by zobaczyć go wykonanym. Po uchwaleniu ustawy „O językach w Ukraińskiej SRR” w 1989 roku takich programów było kilka. W lutym 1991 roku uchwalano program również obliczony na dekadę, w 1997 – na siedem lat. Były też inne programy, ale żadnego z nich nie wykonano. Dobrych środków nakreślono niemało. Przede wszystkim art. 10 Konstytucji Ukrainy, zgodnie z którym „językiem państwowym na Ukrainie jest język ukraiński”. Uchwała Sądu Konstytucyjnego Ukrainy z 14 grudnia 1999 roku, w której czytamy: „Język ukraiński jako państwowy jest obowiązkowym środkiem komunikacji na całym terytorium Ukrainy przy wykonywaniu uprawnień przez organy władzy państwowej oraz organy samorządu lokalnego (język aktów, pracy, kancelarii, dokumentacji itp.), a także w innych sferach publicznych życia społecznego… Językiem nauczania w przedszkolach, ogólnokształcących szkołach średnich, zawodowo-technicznych oraz wyższych państwowych i komunalnych placówkach oświatowych Ukrainy jest język ukraiński”. Niestety, postanowień Konstytucji Ukrainy oraz Uchwały Sądu Konstytucyjnego prawie nikt nie przestrzega. Za to już kilka lat wykonywano wytyczne osławionej „ustawy” Kiwałowa-Kolesniczenki. Miejskimi głowami Południa i Wschodu Ukrainy są osoby albo narodowo obojętne, albo narodowo wrogie. Większość kadry kierowniczej w wojsku jest rosyjskojęzyczna. W większości uczelni Ukrainy nauczanie, wychowanie, komunikacja odbywają się w języku rosyjskim. Władza po Majdanie przez kilka lat na wszystkich skrzyżowaniach propagowała podrzucone z Kremla hasło „Jedyna kraina — Jedinaja strana”, które wzywało do utrwalenia dwujęzyczności na całym terytorium Ukrainy. W Administracji Prezydenta siedzieli różni rosyjskojęzyczni Łożkinowie i Tariełkinowie. W eterze i na ekranach telewizyjnych pracują ludzie albo rosyjskojęzyczni (choć ich język rosyjski jest dość daleki od prawdziwego rosyjskiego), albo ukraińskojęzyczni z błędami leksykalnymi, gramatycznymi, akcentuacyjnymi, szerząc językowe niechlujstwo na całą Ukrainę. Rację mieli wybitni działacze ukraińskiej nauki i kultury, proponując ogłoszenie właśnie jednego (2018) roku rokiem języka ukraińskiego. W ciągu tego roku można było zmusić wszystkich urzędników i członków rządu do wykonywania tego, co zapisano w Konstytucji Ukrainy oraz w Uchwale Sądu Konstytucyjnego. A po tym pogłębiać i zakorzeniać status języka ukraińskiego jako państwowego. Wyjaśniać ludności fałszywość hasła o wieloetniczności Ukrainy, ponieważ na większej części naszego terytorium jest tylko jeden rdzenny naród — Ukraińcy, a na Krymie jeszcze Tatarzy krymscy oraz prawie wytępieni Krymczacy i Karaimi. Naród to lud z własnymi ziemiami etnicznymi. Przedstawiciele innych narodów nie mają na Ukrainie własnych ziem etnicznych, natomiast mają historyczne ojczyzny, więc nie mogą pretendować do państwowego statusu swoich języków na Ukrainie. Jeśli nie zabrać się od razu do wykonywania już nakreślonych zadań, a rozciągnąć to na dziesięć lat, to nadal rosyjskojęzyczni pisarze i ich ukraińscy przyklaskiwacze będą nas przekonywać o tym, że dwujęzyczność na Ukrainie to jej bogactwo. Różni Potapowie, Dornowie, Mohyłewscy i inni „nauczyciele” będą kaleczyć ukraińskie dzieci obcym językiem. Na ekranach telewizyjnych będą pokazywać terytorialnie ukraińskie filmy w języku rosyjskim. Minister spraw wewnętrznych dalej publicznie będzie korzystał z języka kraju-agresora. Ciekawe, czy choć w jednym kraju świata (oprócz chyba Białorusi) możliwe jest takie niepodobieństwo? Jakieś damy będą pytać kijowskie dzieci, w jakim języku lepiej im się uczyć. Agresywny sąsiedni kraj będzie żądał, aby dzieci jego mniejszości narodowej nie uczyły się języka ukraińskiego. W Radzie Najwyższej jeszcze dziesięć lat będzie siedział antyukraiński tak zwany blok opozycyjny. Słowem, jeszcze dziesięć lat będzie trwał stan małorosyjskości, o której Jewhen Małaniuk pisał, że to „nasza historyczna choroba, to nie polityka i nawet nie taktyka, jedynie zawsze aprioryczna i ogólna kapitulacja jeszcze przed walką”. Ukraina musi stać się prawdziwie ukraińskojęzyczna. I nie za dziesięć lat, a znacznie wcześniej. Jedyny język państwowy — jedyny kraj!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
