Сторінка · с. 6сторінка оригіналу ↗
Nieśmiertelny wyczyn. Obchodźmy święto bohaterek!
Слово Просвіти, №24 за 2011 рік
w kierunku wsi Niebelica. W awangardzie szedł 144. pułk strzelecki. Utworzono oddział przedni pod dowództwem porucznika D. Szepelenki. O godzinie 4 rano 17 lipca oddział zbliżył się do wsi Niebelica. Miał za zadanie przeciąć szosę żytomierską między Niebelicą a Stawyszczami (rejon brusiliwski obwodu żytomierskiego) i utrzymać ten odcinek do czasu nadejścia posiłków. Do oddziału przyłączył się pluton saperów oraz jedno działo 45 mm. Szepelenko podzielił oddział na dwie grupy, które urządziły zasadzkę po obu stronach szosy. Rozpoczęła się walka. Okupanci rzucili przeciwko garstce dzielnych żołnierzy dużą liczbę piechoty i 26 czołgów. Oddział, powstrzymując szalony napór wroga, ogniem z działa, granatami i butelkami z łatwopalną mieszanką wyeliminował pięć czołgów, zniszczył wielu Niemców. Ale siły były nierówne… Ranni również nie opuszczali pola bitwy. Las był blisko, można było się wycofać i tam znaleźć ratunek. Lecz wierność przysiędze wojskowej dodawała sił. Walka trwała już ponad dziesięć godzin, ginęli żołnierze, kończyła się amunicja, a pomoc nie nadchodziła. Wtedy porucznik Szepelenko wysłał po posiłki ciężko rannego w prawą rękę Mykołę Romanowicza Siwczenkę, a pozostałym rannym rozkazał wycofać się do lasu, lecz chętnych nie znalazło się. Walczyli do ostatka i prawie wszyscy polegli w nierównej bitwie. Ranny Dmytro Szepelenko przywiązał sobie granaty, rzucił się pod wrogi czołg i wysadził go w powietrze. Wrogowie byli zmuszeni się cofnąć, pozostawiając na polu bitwy 26 swoich czołgów i ponad setkę żołnierzy. Dowiedziawszy się o tym, feldmarszałek von Reichenau wpadł we wściekłość i, grożąc najstraszliwszymi karami,
...wydał rozkaz, by jego wojska natychmiast oczyściły autostradę. Pole bitwy stało się pamiętnym miejscem wyczynu obrońców Kijowa. Jeśli przyjdzie wam jechać szosą Kijów—Żytomierz, to przy wjeździe do wsi Niebelica, w rejonie makarowskim, po lewej stronie drogi zobaczycie pomnik. Na nim nazwiska 52 żołnierzy, którzy polegli w tej nierównej lipcowej bitwie 1941 roku, wśród nich również Dmytro Iwanowicz Szepelenko. Bronili do ostatniej kropli krwi naszej ziemi rodzinnej i na zawsze w niej pozostali. W 2003 roku członkowie makarowskiego patriotycznego klubu „Poszuk” odnaleźli rodzoną siostrę Dmytra Szepelenka — Motrię Iwaniwnę. W rodzinnej wsi Orłowiec na Czerkaszczyźnie, gdzie urodził się i wychował bohater, jedna z centralnych ulic nosi imię legendarnego dowódcy. Rodzinę Szepelenków, jako pracowitą, a zatem i zamożną, rozkurkulono i wywieziono z 5 dziećmi na Syberię… Lecz pracowici Ukraińcy i tam dzięki swojej pracy dopięli tego, że trzech starszych synów wyszło na ludzi, a dwaj młodsi byli z rodzicami. W 1940 roku rodzina powróciła do Orłowca, na rodzinną Ukrainę. Gdy w 1941 roku rozpoczęła się wojna, trzej synowie Szepelenków służyli w armii zawodowej, a Dmytro Iwanowicz Szepelenko ukończył szkołę wojskową i był już dowódcą kompanii. 17 lipca poległ w nierównej walce z faszystami. Podczas wojny zginęli także jego dwaj bracia, a czwarty zmarł w okupacji. Pozostała tylko najmłodsza siostra, Motrona Iwanowna Szepelenko, która mieszka w rodzinnym domu na ulicy noszącej imię ukochanego brata… Mieszkańcy wsi Niebelica starannie opiekują się wspólnym grobem, a poszukiwacze co roku 17 lipca odwiedzają mogiłę poległych bohaterów, czczą ich pamięć i składają kwiaty.
P.S. D. I. Szepelenko już w 1945 roku zasługiwał na tytuł Bohatera Związku Radzieckiego, lecz jako syn „wroga ludu” go nie otrzymał.
Lidia KUPCZYK, przewodnicząca Lwowskiego Miejskiego Oddziału Lwowskiej Obwodowej Organizacji Ogólnoukraińskiej Ligi Kobiet Ukrainek
Bardzo cenne byłoby organizowanie na szczeblu państwowym Święta Ukraińskich Bohaterek, które powstało już w latach 50. ubiegłego stulecia w diasporze, kiedy cały świat poruszyła wiadomość o powstaniu ukraińskich więźniów politycznych w obozach Norylska, Workuty, Kingira. Najbardziej uderzającym elementem tych wydarzeń był udział w powstaniu kobiet (przeważnie Ukrainek), które bez broni, z wysoko uniesionymi głowami i płonącymi sercami, w zwartych szeregach wystąpiły naprzód, starając się ochronić powstańców przed represjami. Jednak czołgi, wysłane przez nieludzi, nie zatrzymały się, parły naprzód, i pod ich gąsienicami urywały się życia setek najlepszych córek Ukrainy… W trudnych dla naszej ziemi czasach kobiety mężnie stawały obok mężczyzn, twardo stawiały czoło ciosom wrogów czy żywiołów, swoim heroizmem inspirowały wspólnotę do wielkich czynów. Od 1950 roku to święto obchodzone jest w diasporze, od 1993 roku utrwala się na Ukrainie, lecz, niestety, nie ma szerokiego rozgłosu. Święto to obchodzi się w lutym. Właśnie w tym miesiącu urodziła się jedna z najbardziej utalentowanych i najdzielniejszych córek Ukrainy — Leszja Ukrainka. W lutym zakończyły swoje ziemskie życie sławne ukraińskie patriotki Olha Basarab, Olena Teliha, Natalija Wynnyk, Daria Hnatkiwska-Lebed, Olena Antoniw, Maria Ławriw, Natalija Szuchewycz, Halja Zajaczkiwska… Na ich przykładach należy wychowywać współczesne pokolenie. Dziwne i przykre jest to, że u nas łatwo przyjmuje się komercjalizowane, pozbawione duchowości święta piwa, pampuchów, czekolady i inne, a ideowo-oświatowe święto nie spotyka się z należytym zrozumieniem nawet wśród tych, którzy określają siebie jako ukraińskich patriotów. Dlatego naprawiajmy tę sytuację, wspólnie czcijmy i obchodźmy Święto Ukraińskich Bohaterek. Uzupełniajmy nasze patriotyczne święta, ukraińscy Bohaterowie zasługują nie na jedno świętowanie!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
