Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 10сторінка оригіналу ↗

Rewanżyzm językowy — na marszu

Слово Просвіти, №24 за 2012 рік

Mykoła ŻULYNSKI, akademik Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Przytoczono zapis Ołeksija Honczara w dzienniku z 19 lipca 1994 r.: „…Kiedy mówimy o niepodległości Ukrainy, to przede wszystkim o języku, o języku! Bez niego niepodległość – puste słowa”. Przywołano również słowa członka Francuskiej Akademii Nauk Jeana Dutoura, wypowiedziane po uchwaleniu przez Zgromadzenie Narodowe i Senat Francji 4 sierpnia 1994 roku ustawy o używaniu języka francuskiego: „Jeśli istnieje zagrożenie dla języka narodu, oznacza to, że istnieje zagrożenie także dla istnienia państwa”. Wydawałoby się, jakie zagrożenie pojawiło się dla Francji, że Rada Konstytucyjna tego państwa podejmuje decyzję o przyjęciu specjalnej ustawy, której artykuł 1 proklamuje: „Język francuski jako język państwowy, zgodnie z Konstytucją, jest ważnym składnikiem tożsamości i jest językiem nauczania, pracy, wymiany we wszystkich sferach życia społecznego…” Ale zagrożenie dla języka francuskiego istnieje, przede wszystkim jest ono spowodowane globalizacją. A co dzieje się u nas? Czy fala globalizacji nie przetoczyła się po nas? Czy Federacja Rosyjska nie prowadzi przeciwko Ukrainie wojny informacyjnej? Czy nie zachodzi aktywna ekspansja ze strony Rosji na froncie językowym, religijnym, kulturalno-informacyjnym, nie mówiąc już o froncie finansowo-ekonomicznym? Czy globalne procesy migracyjne nie skomplikowały wewnętrznych problemów Ukrainy? Mam na myśli nie tylko kwestię integracji migrantów w społeczeństwo ukraińskie, ale także ich „przenoszenie się” do krajów europejskich. Wrażenie jest takie, że rządząca partia działa na zlecenie północnego sąsiada, który pod szyldem „Russkij mir” aktywnie wprowadza poza granicami swojego państwa, zwłaszcza na Ukrainie, język rosyjski. Wzniesiona została nowa fala ataku na język ukraiński ze strony rządzącej partii – Partii Regionów wspólnie z komunistami, ataku na język państwowy poprzez nadanie języka rosyjskiego statusu regionalnego. Prawda, są gotowi nadać status regionalny jeszcze 17 językom mniejszości narodowych Ukrainy, chociaż jest oczywiste, że chodzi o uzakonioną rusyfikację Ukrainy; nietrudno sobie wyobrazić, co zacznie się dziać także w i tak zrusyfikowanej Ukrainie, gdzie przestrzeń informacyjna, kulturalna i księgarska w 80 i więcej procentach zajęta jest produkcją rosyjskojęzyczną, kiedy ustawa „O podstawach państwowej polityki językowej” zacznie obowiązywać. Wówczas w 17 regionach Ukrainy z 27 język rosyjski stanie się oficjalnie regionalnym, czyli dominującym. Powoływanie się na Europejską kartę języków regionalnych i mniejszościowych, którą tak entuzjastycznie wymachują regionałowie, jest nie na miejscu, bo ta Karta przewiduje zachowanie i ochronę tych języków, które znajdują się na granicy zniknięcia, podczas gdy w ratyfikowanej przez Radę Najwyższą Ukrainy redakcji Europejskiej Karty języków regionalnych i mniejszościowych (nazwa w języku ukraińskim – Europejska Karta języków regionalnych lub języków mniejszości) podlegają ochronie państwowej nie języki jako takie, lecz narodowe mniejszości, które posługują się tymi językami. Nawiasem mówiąc, Rada Konstytucyjna Francji w 1999 roku zakazała ratyfikacji tej Karty, ponieważ ona „narusza konstytucyjne zasady niepodzielności Republiki, równości wobec prawa i jedności narodu francuskiego”. Tej Karty nie wdrożyły ani Federacja Rosyjska, ani Belgia, ani Włochy… Spośród dawnych republik ZSRR tylko Ukraina i Armenia pospieszyły z przyjęciem na siebie do końca niezrozumianych zobowiązań dotyczących państwowego wsparcia aż dla 13 języków mniejszości narodowych. Zrozumiałe jest, dlaczego Partia Regionów i te frakcje, które przed nią się płaszczą, nagle postanowiły zaopiekować się rosyjskim językiem, „skrajnie upośledzonym” na Ukrainie. Wybory tuż-tuż, trzeba czymś odwrócić uwagę obywateli od problemów społecznych, podgrzać nastroje elektoratu rozgorączkowanego przedwyborczą gorączką normami, już zagwarantowanymi ustawowo, o wyborze języka nauczania w szkole na podstawie wniosków rodziców, uczniów, studentów. Już i pisać prace naukowe, dysertacje będzie można dowolnym językiem, czytaj: rosyjskim… Nawiasem mówiąc, prorządowe siły w ukraińskim parlamencie przepchnęły w formie ustawy koncepcję państwowej polityki językowej, podczas gdy „koncepcja państwowej polityki językowej”, którą opracowała Narodowa rada ds. kultury i duchowości przy Prezydencie Ukrainy, została już zatwierdzona Dekretem Prezydenta Ukrainy z 15 lutego 2010 r. nr 161/2010. W tej koncepcji uwzględniono interesy językowe mniejszości narodowych. Jeżeli zaś Partia Regionów tak troszczy się o status języka ukraińskiego, o czym demagogicznie zaczęli mówić Kolesniczenko i spółka, dlaczego nie zainicjują uchwalenia ustawy o języku ukraińskim jako państwowym? Nie, mają inne zadania i cele. Są one oczywiste. I skierowane przede wszystkim na dalszą rusyfikację Ukrainy. Ale ten rewanż językowy nie przejdzie! A tym, którzy próbują reanimować komunistyczną politykę rusyfikacji, społeczeństwo przyzna, na wzór francuskich stowarzyszeń obywatelskich broniących języka francuskiego, tytuły „Rosyjski najemnik”, „Rosyjski pachołek na skalę międzynarodową”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин