Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Zapobiec rozłamowi Ukrainy

Слово Просвіти, №29 за 2012 рік

Publikujemy otwarty list trzech znanych naukowców Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, który 13 lipca 2012 roku na zlecenie 72 instytucji społeczeństwa obywatelskiego został przesłany Prezydentowi Ukrainy W. Janukowyczowi z wezwaniem do podjęcia wszelkich działań, aby projekt ustawy „O podstawach państwowej polityki językowej”, który burzy spokój społeczny, dzieli Ukrainę i narusza jej ustrój konstytucyjny, został zdjęty z porządku obrad. 1. W hierarchii aktów prawnych, które określają podstawy państwowej polityki językowej oraz porządek stosowania i wspierania języków, najwyższą moc prawną ma nie Karta, lecz Konstytucja Ukrainy. To właśnie art. 10 Konstytucji Ukrainy, a nie postanowienia Karty, powinien być „najlepszym wyznacznikiem” w ocenie projektu ustawy. Zdaniem ukraińskiego środowiska eksperckiego projekt ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki w wielu zasadniczych kwestiach nie odpowiada wymogom Ustawy Zasadniczej oraz Orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego Ukrainy z 14 grudnia 1999 r. nr 10-rp/99 o oficjalnej wykładni art. 10 Konstytucji Ukrainy. W porównaniu z Konstytucją Ukrainy, która określiła podstawy polityki językowej i ogólny porządek stosowania języków, Karta jedynie zachęca państwa do dowolnego wyboru wymienionych w niej fakultatywnych ramowych środków wspierających używanie tych „historycznych języków regionalnych lub mniejszościowych Europy, niektórym z których z biegiem czasu grozi zanik”. Przy tym preambuła Karty przewiduje, że „ochrona i wspieranie języków regionalnych lub mniejszościowych nie powinny odbywać się z uszczerbkiem dla języków urzędowych oraz konieczności ich nauki”. 2. Projekt ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki rzeczywiście przeszedł ekspertyzę Wenecka[…] ...ukraińskiej Komisji Weneckiej, ale jej autorzy, najwyraźniej, ukryli przed Wami ocenę, jaką Komisja wystawiła ich „produktowi”. W wnioskach Komisji Weneckiej z 2 grudnia 2011 r. zaznaczono, że treść dokumentu, mimo proklamowanych w art. 5 celów i zasad, świadczy o tym, że w samym projekcie ustawy zawarto mechanizmy dominacji języka rosyjskiego na szkodę ukraińskiego jako państwowego. Komisja Wenecka wezwała autorów projektu ustawy do starannej rewizji terminologii i konsekwentnego jej stosowania w tekście projektu, a przede wszystkim nalega, by ukraińscy prawodawcy szukali „sprawiedliwej równowagi między ochroną praw mniejszości z jednej strony a zachowaniem języka państwowego jako instrumentu integracji społeczeństwa z drugiej” (pkt 66, 68). Zatem zgodnie z wnioskiem Komisji Weneckiej projekt ustawy wymaga dalszego gruntownego opracowania. Projekt ustawy otrzymał także negatywną ocenę we wnioskach wszystkich właściwych instytutów Narodowej Akademii Nauk Ukrainy: Instytutu Językoznawstwa (16.09.2011 r.); Instytutu Języka Ukraińskiego (22.09.2011 r.); Instytutu Badań Politycznych i Etnonarodowych (22.09.2011 r.); Instytutu Państwa i Prawa Zakończenie na str. 6 SAMOTNOŚĆ TALENTU

с. 6 · сторінка оригіналу ↗

Zakończenie. Początek na str. 1 (05.09.2011 r.); Ukraińskiego Funduszu Językowo-Informacyjnego (09.09.2011 r.); Akademii Nauk Szkoły Wyższej (16.09.2011 r.); Instytutu Filologii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki (20.09.2011 r.). Projekt ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki spotkał się z druzgocącą krytyką w opiniach organów władzy państwowej Ukrainy, a mianowicie: Ministerstwa Finansów Ukrainy (09.09.2011 r.) oraz Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy (27.09.2011 r.), Komitetów Rady Najwyższej Ukrainy — ds. kultury i duchowości (23.09.2011 r.) oraz ds. budżetu (03.11.2011 r.), a także Głównego Zarządu Naukowo-Eksperckiego Rady Najwyższej Ukrainy (23.05.2012 r.). Podczas przesłuchań, przeprowadzonych przez Komitet ds. kultury i duchowości Rady Najwyższej Ukrainy (20.06.2012 r.), projekt ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” uznano za taki, który nie odpowiada wymogom Konstytucji Ukrainy i wymaga gruntownej koncepcyjnej przeróbki. 3. Od momentu wniesienia projektu ustawy jego procedowanie w Radzie Najwyższej towarzyszyło systemowym i rażącym naruszeniom art. 82 i 84 Konstytucji Ukrainy oraz Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy”. Aparat parlamentu zarejestrował projekt ustawy z naruszeniem wymogów cz. 3 i cz. 6 art. 91 Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy”, ponieważ jego autorzy nie przedłożyli uzasadnienia finansowo-ekonomicznego oraz tabeli porównawczej ze wskazaniem zmian do obowiązujących ustaw Ukrainy, proponowanych rozdziałem 11 przepisów przejściowych projektu ustawy. Podczas rozpatrywania projektu ustawy w pierwszym czytaniu 5 czerwca br. naruszono art. 102 Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy”: projekt ustawy poddano pod głosowanie bez omówienia jego głównych zasad, postanowień, kryteriów i struktury. Przy tym głosowanie przeprowadzono z naruszeniem art. 84 Konstytucji Ukrainy, który wymaga osobistego głosowania przez każdego deputowanego ludowego. Podczas wieczornego posiedzenia Rady Najwyższej 3 lipca br. naruszanie regulaminu zachęcał swoimi manipulacyjnymi „technologiami” pierwszy zastępca Przewodniczącego Rady Najwyższej Ukrainy Adam Martyniuk, który z sali, bez decyzji rady koordynacyjnej i rozpatrzenia wniesionych przez deputowanych ludowych licznych poprawek, poddał pod głosowanie kwestię dotyczącą nadzwyczajnego włączenia do porządku dziennego projektu ustawy nr 9073 „O zasadach państwowej polityki językowej”. Przepadło ono („za” oddano 219 głosów). Drugie głosowanie dotyczyło propozycji przewodniczącego, aby jeszcze raz powrócić do właśnie „odrzuconej” kwestii dotyczącej zmiany w porządku dziennym (wynik: „za” — 241). Po tym Adam Martyniuk nie poddał pod głosowanie kwestii o włączeniu do porządku dziennego danego projektu ustawy, a od razu, nawet bez wskazania redakcji, w której głosuje się projekt ustawy, poddał pod głosowanie kwestię o przyjęciu projektu ustawy nr 9073 w całości („za” — 248 głosów). W ten sposób przegłosowano kwestię, nawet nie włączoną do porządku dziennego, a co najważniejsze — absolutnie nieprzygotowaną do głosowania. Z punktu widzenia prawa i faktu, omówienie, głosowanie i uchwalenie językowego projektu ustawy w drugim czytaniu nie odbyło się i nie mogło się odbyć w zasadzie, ponieważ główny komitet zgodnie z postanowieniami rozdziału 20 Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy” kontynuował pracę nad jego przygotowaniem do drugiego czytania w związku z dużą liczbą poprawek (ponad 2000). Właśnie dlatego projekt ustawy nie został (i nie mógł być!) parafowany przez przewodniczącego właściwego komitetu, kierownika sekretariatu tego komitetu, kierowników aparatu prawnego i redakcyjnego Rady Najwyższej, jak tego wymaga cz. 1 art. 117, a także nie został (i nie mógł być!) rozdany deputowanym ludowym „nie później niż na dziesięć dni przed dniem rozpatrzenia tego projektu ustawy na posiedzeniu plenarnym Rady Najwyższej”. Z powodu braku przygotowanego do drugiego czytania projektu ustawy niemożliwe było wykonanie wymogów art. 119 Regulaminu dotyczących artykułowego omówienia i głosowania poprawek na podstawie tabel porównawczych oraz uzgodnienia ostatecznego tekstu ustawy. Zatem deputowani ludowi zagłosowali za dokumentem, który w sensie prawnym nie istnieje, za dokumentem-fantomem, do tego — znów z naruszeniem art. 84 Konstytucji Ukrainy. 4. Próba „udoskonalenia” nieistniejącego dokumentu za pomocą struktur podległego Panu Gabinetu Ministrów jest kontynuacją rażących naruszeń Konstytucji Ukrainy oraz Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy”. Taka próba jest nielegalna również z tego powodu, że dopracowywanie projektów ustaw, które są w trakcie rozpatrywania przez Radę Najwyższą, oraz uzgadnianie ich ostatecznych tekstów musi odbywać się wyłącznie w ramach parlamentu i zgodnie z procedurami ustalonymi rozdziałem 20 Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy”. W ten sposób nie ma Pan żadnych podstaw, aby rozpatrywać decyzję Rady Najwyższej z 3 lipca 2012 roku dotyczącą projektu ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” jako uchwalenie ustawy, ponieważ taka ustawa w zasadzie nie istnieje. Nawet jeśli ta decyzja zostanie skorygowana przez Gabinet Ministrów, taki dokument nie może być uważany za ustawę. Podpisując widmowy akt, „uchwalony” z bezprecedensowymi naruszeniami Konstytucji Ukrainy oraz Ustawy Ukrainy „O Regulaminie Rady Najwyższej Ukrainy”, dokona Pan działań bezprawnych i stanie się współuczestnikiem fałszerstwa, co pociąga za sobą odpowiedzialność moralną, polityczną i karną. Jako gwarant Konstytucji Ukrainy, musi Pan podjąć wszelkie środki, aby antykonstytucyjny projekt ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki, który wzburza społeczeństwo, rozbija Ukrainę i zamachuje się na jej ustrój konstytucyjny, został w ogóle zdjęty z rozpatrzenia. Uważamy, że optymalną drogą wyjścia z sytuacji mogłoby być stworzenie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин