Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Według praw prawdy i miłości

Слово Просвіти, №29 за 2013 рік

Ukraina przygotowuje się do obchodów 1025-lecia chrztu Rusi-Ukrainy. Na tym tle wydarzenia, które miały miejsce w Ługańsku wokół otwarcia i poświęcenia katedry pod wezwaniem Przenajświętszej Trójcy, po raz kolejny, jeszcze ostrzej nakreśliły problem antyukraińskiej, otwarcie wrogiej, wywrotowej działalności „Ruskiego miru” na naszych terenach. O tym, a także o obchodach 1025-lecia chrztu, rozmawiał korespondent „Słowa Proświty” ze Świątobliwym Patriarchą Kijowskim i całej Rusi-Ukrainy Filaretem. — Wasza Świątobliwość, właśnie wrócił Pan z Ługańszczyzny. Co Pana tam powołało i jakie są wrażenia z wizyty? — Ukraińska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Kijowskiego posiada eparchie na całej Ukrainie. Takich eparchii jest trzydzieści, jeszcze pięć poza granicami Ukrainy. Nasze eparchie są silne w centrum i na zachodzie, a na wschodzie — słabe. Dlatego Święty Synod postanowił wzmocnić je na wschodzie: wznieść katedry w Dnieprze, Doniecku, Charkowie i Ługańsku. W tym roku Patriarchat Kijowski zakończył budowę katedry w Ługańsku. Sobór pod wezwaniem Przenajświętszej Trójcy jest piękny, w dobrym miejscu; zbudowano także zarząd eparchii. Teraz będziemy mieli tutaj również centrum eparchialne, gdzie arcybiskup będzie już mógł rozwijać eparchię, otwierając na prośbę wiernych parafie w tych czy innych miejscach. — Czy istnieją podstawy do otwierania parafii Ukraińskiej Cerkwi Patriarchatu Kijowskiego na Ługańszczyźnie? — Istnieją, ponieważ ziemia ługańska to ziemia ukraińska, a w miastach i wsiach mieszkają głównie Ukraińcy. Chcą oni mieć Ukraińską Cerkiew Patriarchatu Kijowskiego. Przyjechałem do Ługańska poświęcić nowo wybudowaną świątynię. W poświęceniu wzięło udział 11 arcybiskupów, ponad 20 księży, było bardzo wielu wiernych. Ale prorosyjskie siły, które występują za „Ruskim mirem” w Rosji, na Ukrainie, Białorusi i w Mołdawii — siły tak zwanego politycznego prawosławia, chciały nie dopuścić do mojego przyjazdu do Ługańska. Sprawa dotarła do sądu, który nie zadowolił ich antykonstytucyjnych żądań. Sąd postąpił sprawiedliwie, bo wszystkie wyznania, wszystkie cerkwie na Ukrainie mają równe prawa. Ale przeciwnicy Ukraińskiej Cerkwi nie podporządkowali się decyzji sądu. Wśród protestujących ługańców było bardzo niewielu. Na pomoc zaprosili około trzydziestu osób z sąsiedniego obwodu rostowskiego w Rosji. Milicja podjęła niezbędne środki, dlatego nie przeszkadzali w poświęceniu soboru. Lud, duchowieństwo, episkopat pozostali zadowoleni. — Jaka była reakcja miejscowych władz? — Władze zgodziły się z tym, że wreszcie w Ługańsku wzniesiono sobór Patriarchatu Kijowskiego. Teraz prawosławni ługańcy-Ukraińcy będą mieli możliwość powitać 1025-lecie chrztu Rusi-Ukrainy w poświęconym nowym soborze katedralnym pod wezwaniem Przenajświętszej Trójcy. — Kolejną rocznicę chrztu Rusi-Ukrainy będą obchodzić nie tylko Ukraińcy, ale także za granicą. Jednak wśród naukowców, dziennikarzy, ostrożniej — wśród części duchowieństwa żywo dyskutuje się kwestię daty przyjęcia chrześcijaństwa przez przodków Ukraińców. Bo, jak świadczą zagraniczne kroniki historyczne, przyjęcie chrześcijaństwa na naszych terenach nastąpiło znacznie wcześniej niż w 988 roku. Świadczą o tym także obchody przez Moskwę jeszcze pod koniec XIX wieku 1000-lecia chrztu Rusi. Kogo jak kogo, ale rosyjskiego caratu z jego patologicznie okrutną polityką centralizatorską w żadnym wypadku nie można podejrzewać o sympatie i szacunek do Ukraińców, naszej historii… — W 1862 r. Rosja świętowała nie chrzest Rusi, a utworzenie państwa rosyjskiego. A to są różne rzeczy. Chrzest Rusi był w 988 r. I odbył się w Kijowie, ale różni się od chrztów wcześniejszych, które miały miejsce na naszych ziemiach przed księciem Włodzimierzem. Przecież chrześcijaństwo na naszych ziemiach pojawiło się jeszcze w pierwszym wieku, kiedy na kijowskich wzgórzach nauczał Andrzej Apostoł. Wtedy też chrześcijaństwo pojawiło się na Krymie wśród Greków, którzy mieszkali na wybrzeżu Morza Czarnego. Chrzest był także za równych apostołom Cyryla i Metodego, za księżnej Olgi. Ale jeszcze przed Olgą był chrzest za księcia Askolda. Ten chrzest naszych przodków-Rusinów, w szczególności kijowian, był znaczącym wydarzeniem. Wszakże chrześcijaństwo za Askolda nie stało się religią państwową Rusi, ponieważ Oleg zabił księcia Askolda na zboczach Dniepru i pogaństwo znów zapanowało w państwie. To znaczy, że chrześcijanie w Kijowie byli także przed księciem Włodzimierzem. I kiedy książę Światosław w 964 r. zawierał układ z Bizancjum, to wojownicy-chrześcijanie przysięgali w cerkwi proroka Eliasza na Podolu, a wojownicy-poganie — przy Perunie na kijowskich wzgórzach. Zakończenie na str. 8. TARAS SZEWCZENKO I MICHAŁ SZCZEPKIN. MOZAIKI, KTÓRE DZIWIĄ ŚWIAT

с. 8 · сторінка оригіналу ↗

Zakończenie. Początek na str. 1. — I mimo wszystko: czym różni się chrzest Włodzimierza od poprzednich? Dlaczego świętujemy właśnie to wydarzenie, a nie wcześniejsze chrzty? — Chrzest Rusi przez Włodzimierza uczynił Ruś państwem chrześcijańskim. — Rusi Kijowskiej… — W tamtych czasach Ruś nie nazywała się Kijowską, po prostu — Rusią. Rusią Kijowską zaczęto ją nazywać, gdy za czasów cara Iwana Groźnego Księstwo Moskiewskie przybrało sobie nazwę Ruś Moskiewska. I wtedy, w przeciwwadze do Rusi Moskiewskiej, Ruś prawdziwą, państwo naszych przodków, zaczęto nazywać Kijowską. Wiadomo, jeszcze za Włodzimierza i Jarosława Mądrego oraz za kolejnych książąt nasza ziemia nazywała się Rusią. Kronikarze pisali na przykład, że „biskup z Nowogrodu jedzie na Ruś”, „igumen monasteru św. Jerzego z Suzdala jedzie na Ruś do grodu Kijowa”. Zatem ani Nowogród, ani Suzdal nie były Rusią. A tym bardziej nie była Rusią Moskwa, bo jej w tamtych czasach w ogóle nie było jako miejscowości. Moskwa pojawiła się dopiero półtora wieku po chrzcie Rusi, w 1147 roku… I w 1947 r. Moskwa świętowała 800-lecie swojego istnienia. — Na rozkaz Stalina w tamtym roku nawet wybito, zgodnie z Ukazem Rady Najwyższej ZSRR, jubileuszowy medal pamiątkowy „W pamięć 800-lecia Moskwy”… — Dlatego sprawiedliwie jest świętować chrzest Rusi nie w Moskwie, o której wtedy nie było nawet wzmianki, a tutaj, w Kijowie. Nawet rosyjscy imperatorzy świętowali 900-lecie chrztu Rusi nie w Petersburgu, nie w Moskwie, a tylko w Kijowie. I to jest sprawiedliwe. A teraz z jakiegoś powodu Moskwa postanowiła… — …Świętować przyjęcie chrześcijaństwa przez przodków Ukraińców u siebie — od Władywostoku po Kaliningrad. — Chociaż w rzeczywistości chrześcijaństwo rozprzestrzeniało się dalej z Kijowa, znacznie później zostało przyniesione na inne ziemie: na północ, wschód, zachód i południe dzisiejszej Federacji Rosyjskiej. — U wielu Ukraińców pojawia się pytanie: jaki związek ma Moskwa z chrztem naszych Ukraińców-Rusinów? — Rzecz w tym, że Moskwa zniekształca naszą historię… Rosyjscy historycy przywłaszczyli sobie nie tylko chrzest, ale i nasze kroniki, zabytki kultury materialnej i duchowej. To również jest niesprawiedliwe. Cieszymy się, że kultura naszego narodu, naszych przodków dała impuls do rozwoju także kultury rosyjskiej. Dzięki temu nabrała ona wielkiej siły, ale nie trzeba naszej kultury przywłaszczać sobie. — Niedawno przeczytałem wywiad z namiestnikiem Ławry Pieczerskiej Pawłem, w każdym słowie którego czuć kłamstwo i pogardę do swoich bliźnich w Chrystusie. Wydawałoby się, że duchowy ojciec powinien wyznawać przede wszystkim głęboką wiarę, pobożność, życzliwość i miłość do bliźniego. Ale u niego wszystko tchnie wrogim stosunkiem do świeckich i Cerkwi KP. To samo brzmi z ust moskiewskiego patriarchy Cyryla. A przecież wrogość, wojowniczość, azjatycko-fundamentalistyczna nietolerancja religijna nie są właściwe chrześcijaństwu. — My, czyli Patriarchat Kijowski, stawiamy sobie za cel stworzenie na Ukrainie jednej pomie- “Jest Boże błogosławieństwo na to, żeby każdy naród...” stej Cerkwi Prawosławnej. Zatem Patriarchat Kijowski powinien zjednoczyć się z Patriarchatem Moskiewskim, aby na Ukrainie nie było dwóch cerkwi prawosławnych, a jedna. I żeby to wydarzenie nastąpiło, my, dwie cerkwie, musimy iść sobie nawzajem naprzeciw i przede wszystkim zaprzestać wrogości, niewłaściwej chrześcijaństwu. Chrystus powiedział: „Po tym wszyscy poznają, żeście uczniami moimi, jeśli będziecie się wzajemnie miłowali”. Zatem ten, kto żywi nienawiść, nie może nazywać się uczniem Chrystusa. A skoro nie jesteś uczniem, to nie jesteś chrześcijaninem, nie jesteś naśladowcą Chrystusa. Naśladowców poznaje się po miłości. Dlatego nie chcemy wrogo nastawiać się do episkopatu, wiernych, duchowieństwa Patriarchatu Moskiewskiego. Chcemy zjednoczyć się z nimi w duchu miłości w jedną Cerkiew Prawosławną. Wystąpienia przeciwko nam nie pochodzą od Boga… Ale zaznaczę, że nie wszyscy biskupi, nie całe duchowieństwo UCP Patriarchatu Moskiewskiego jest tak wrogie. Tak, są tam tacy otwarci wrogowie, jak odeski Agafangel, jeszcze niektórzy hierarchowie, ale musimy orientować się na te siły, które chcą mieć na Ukrainie jedną pomiestną Cerkiew Prawosławną. — Czy będzie taka Cerkiew? — Będzie. Dlatego że Bóg pobłogosławił Ukrainę, by była państwem, a skoro Ukraina jest i będzie państwem, to w niej obowiązkowo będzie jedna Cerkiew Prawosławna. Prędzej czy później, nie mamy co do tego wątpliwości. My tylko nie wiemy — kiedy to się stanie. A stanie się obowiązkowo, i podstawą do istnienia na Ukrainie jednej Cerkwi Prawosławnej jest istnienie państwa ukraińskiego. Drugą podstawą do tego jest wzmocnienie i rozszerzenie Patriarchatu Kijowskiego. Gdyby Bogu nie było miłe istnienie Patriarchatu Kijowskiego na Ukrainie, dawno by go już zniszczono. A próby niszczenia Patriarchatu Kijowskiego w ciągu 20-letniej historii były nie raz. Nikomu z możnych tego świata nie udało się nas zniszczyć. I dlatego istniejemy, i nie tylko istniejemy, ale i rozszerzamy się. Co więcej — nasza Cerkiew broni UCP Patriarchatu Moskiewskiego przed zakusami patriarchy Cyryla, by pozbawić Cerkiew Ukraińską statusu samodzielności i niezależności. Dlatego są wszelkie podstawy, by mieć nadzieję, że osiągniemy jedną pomiestną Prawosławną Cerkiew Ukraińską. — Ukraińcy też mają na to nadzieję i wierzą, ale uświadamiają sobie, jakie środki stosuje FSB Rosji, która widzialnie i niewidzialnie jest obecna we wszystkich wystąpieniach „Ruskiego miru” i jego awangardy — UCP PM… — Na próżno pracują, na próżno… Dlatego że Bogu nie są miłe takie działania: terytorialne imperia chylą się ku upadkowi. Ostatnie imperium, Związek Radziecki, rozpadło się z woli Bożej, pokojowo, spokojnie. Chociaż teraz powstają nowe imperia: finansowe, informacyjne, kompleksów wojskowo-przemysłowych, korporacje transnarodowe… Weźmy Internet — imperium informacyjne, które rozprzestrzeniło się na cały świat. Wszystko jest otwarte, granic nie ma. Ale to nie oznacza, że niszczone są narody jako takie. Narody nadal istnieją w tym już zglobalizowanym świecie. Dlatego my jako naród, tak jak inne narody, istniejemy i będziemy istnieć. I każdy naród będzie bronił swojego języka, swojej historii, kultury, zwyczajów. — Pan jako pierwszy wymienił imperium finansowe. Jeden z żydowskich dziennikarzy w książce „Biznes po żydowsku” pewnie siebie i, co najważniejsze, nie bezpodstawnie rzucił frazę, która jest kluczem do zrozumienia wszystkiego, co dzieje się obecnie na świecie. Powiedział: „Zmusiliśmy świat, by żył według naszych praw”. Jeśli przeanalizować, to odcisk tego zuchwałego oświadczenia, za którym stoi prawdziwa siła, leży jak piętno na żywym ciele każdego narodu. Jak nam, Ukraińcom, wreszcie wszystkim innym narodom, przeciwstawić się Złotemu cielcowi, aby zachować siebie, swój język, państwo? Ikonostas — symbol granicy między niebem a ziemią — Bronić samego siebie. A to przede wszystkim znaczy być chrześcijanami, nie z nazwy, lecz ze swojego życia. Jeśli będziemy chrześcijanami w życiu, to jako chrześcijanie jesteśmy powołani do miłowania wszystkich narodów, tak jak Pan pokazał w przypowieści o miłosiernym Samarytaninie. Zatem między narodami powinny panować relacje w duchu chrześcijańskiej miłości. Ale żeby kochać inny naród, trzeba najpierw pokochać swój. Bo ten, kto nie kocha swojego narodu, nigdy nie pokocha cudzego. I dlatego, odpowiadając na pytanie, powiem: nikt nie zmusi nas do życia według cudzych praw. Nikt, jeśli nie jest to miłe Bogu. Ci, którzy odrzucają Boga, prawdziwego Boga, w Trójcy wielbionego, Zbawiciela Jezusa Chrystusa, którzy żyją nie według praw prawdy, praw miłości, lecz według praw panowania nad światem, ci zostaną odrzuceni na wieczne cierpienie. Trzeba o tym wszystkim pamiętać… — Język jest jednym z kamieni węgielnych prawa istnienia każdego narodu. Widzimy, jak zagrożony jest nasz język. Jaki udział w obronie tego fundamentu naszego bytu — naszego języka, bierze nasza Cerkiew? — Odprawiamy nabożeństwa, głosimy kazania w języku ukraińskim. Przetłumaczyliśmy księgi liturgiczne, literaturę teologiczną na ukraiński. Czyli utwierdzamy język ojczysty. W zachowaniu języka ukraińskiego Cerkiew ma wielkie znaczenie. Tak jak szkoła (szkoła wyższa), ogólnie edukacja. Tam kładzione są fundamenty szacunku i zachowania języka ukraińskiego. Bo jeśli będzie młodzież, za którą stoi wykształcenie uniwersyteckie i która będzie szanować język ukraiński, to stanie się to przykładem i prawem nawet dla imigrantów. Nawiasem mówiąc, taką drogą szła Moskwa, która metodycznie i bezlitośnie rusyfikowała naród ukraiński. Poprzez Cerkiew, edukację, prasę. Przypomnijmy choćby jeden ukaz wałujewski z 1863 roku! A teraz musi być wszystko na odwrót. Nasza Cerkiew utwierdza nasz, ojczysty język. — Czy powrót języka ukraińskiego na ambony nie jest sprzeczny z prawosławnymi kanonami cerkiewnymi? — Nie, ponieważ Pan zesłał Ducha Świętego na apostołów, którzy zaczęli mówić różnymi językami. Czyli otrzymali dar mówienia tymi językami, których nie znali. Po co? Żeby głosić Ewangelię w języku ojczystym każdego narodu. Jest Boże błogosławieństwo na to, aby każdy naród mówił w tym języku, który przekazali mu w spadku jego przodkowie. — I kilka słów odnośnie do działań związanych z obchodami 1025-lecia chrztu Rusi. — 26 lipca będą obchody na szczeblu państwowym. W Pałacu „Ukraina” zbiorą się przedstawiciele władz i wszystkich cerkwi, będzie wystąpienie prezydenta i koncert. A 27 i 28 lipca cerkwie będą świętować każda w swoim miejscu. Dlatego Ukraińska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Kijowskiego 27-go przeprowadzi całonocne czuwanie w soborze św. Włodzimierza, a 28-go — uroczystą liturgię. Po tym odbędzie się wielka procesja z soboru do pomnika świętego Włodzimierza. Tam odbędzie się molebien, w którym mogą wziąć udział wszyscy prawosławni. Rozmawiał Mykoła CYMBALIUK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин