Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

JAK PRAWIDŁOWO WĄCHAĆ HOLENDERSKIE TULIPANY

Слово Просвіти, №30 за 2004 рік

…A wy mówicie: tulipany, wiatraki, kanały. Tego wszystkiego w Holandii nie brakuje, ale ona nie zaczyna się od kwiatów. Bo droga do Królestwa Niderlandów wiedzie przez jego ambasadę w Kijowie. Ukraińscy pracownicy ambasady spoglądają na odwiedzających z pogardą osób z rodziny królewskiej i nie odmawiają sobie przyjemności, by choć trochę, ale zadrwić z tych, którzy przyszli po wizy. — Spojrzeli teraz na zegarek, wyciągnęli wnioski i przyszli jutro — pani, której za oknem jest dużo, niczym Rusłany Pysanky, demonstracyjnie zamyka jego żaluzje. Inna przyjmuje dokumenty w oknie obok i co 15 minut znika na prawie tyle samo, z uśmiechem wyjaśniając znużonej czekaniem kolejce: „Ja tylko wypiję herbatę”. Ale wreszcie w waszym paszporcie pojawia się wiza szengenska. Dalej, jak w przysłowiu: walizka, port lotniczy Boryspol, Rosja, w języku której wam zirytowanie wyjaśniają: — A wy co, nie możecie na monitor spojrzeć, dokąd macie iść? — choć „iść” właśnie do tej damy w mundurze, która wyjaśnia. Mniejsza z tym. Czeka na mnie sławne miasto Maastricht, gdzie Europejskie Centrum Dziennikarzy prowadzi dla nich międzynarodowe seminarium. I Maastricht mnie jednak doczekało się — ciche i ekologicznie czyste, niczym jakiś zachodnioukraiński ośrodek rejonowy. Ze średniowiecznymi domami, katedrami i wąskimi (jak we Lwowie!) uliczkami. Z kolekcją malarstwa szkoły flamandzkiej w muzeach i podziemnymi jaskiniami góry Sint-Pietersberg, gdzie to malarstwo ukrywano przed faszystami w latach wojny. Podczas wojen, które toczyły się wcześniej, ukrywała się tu przed wrogami bystra miejscowa ludność, podczas gdy ci, biedacy, na próżno szukali mieszkańców Maastricht w pustych domach. Widocznie i dzięki temu ich potomkowie, jak można odnieść wrażenie, problemów prawie nie mają. Kłopoty pojawiają się bliżej wieczora, gdy trudno o wolne miejsca w kawiarniach i restauracjach, napchanych turystami. Tutejszych ludzi jest aż 100 000, na ulicach przechodniów mało. Może i dlatego, że w niedzielny dzień wszyscy ruszyli na centralny plac miejski (w przybliżeniu jedna piąta kijowskiego Majdanu Niepodległości) — u ludzi Festiwal środka lata. Ludowe zabawy po holendersku wyglądają tak: po ulicach chodzą malownicze orkiestry, wśród których jaskrawo-różowymi sukienkami wyróżniają się muzyczki niekonwencjonalnej orientacji. Inne, tradycyjne, też mają mundury i instrumenty perkusyjne w rękach. To rywalizowały szkoły samby, rytmicznie waląc w bębny tak, że każdy Brazylijczyk mógłby pozazdrościć. Publiczność z przedstawicieli chyba wszystkich ras i narodowości odbiera widowisko ze szczerą, niemal dziecinną radością, wytańcowując razem z muzykami i dając się nabrać na wszystkie ich prowokacje. Choćby taką: dyrygent kilka minut cierpliwie uczy publiczność, jak trzeba klaskać w unisono z melodią. Następnie w nagrodę wszystkim chętnym rozdają darmową colę — obraz ogólnej idylli, nad którą płynie podejrzanie pachnący dym z papierosów. Jak wszędzie w Niderlandach, lekkie narkotyki w Maastricht można kupić i zażywać, nie wchodząc w konflikt z prawem, bardzo liberalnym wobec palaczy marihuany. Autorce tych wierszy proponowano ją trzykrotnie i tyle samo razy pocałowała klamkę (w końcu tytuł świadomej proświtanki zobowiązuje, wiecie). Pierwszy raz — w kawiarni, która tylko tak się nazywała, a w rzeczywistości była miejscem spożywania nie tylko kawy. Na rozczarowanej twarzy kelnera, zdaje się, było napisane: po co żeś tu przyszła? Innym razem na ulicy przyczepił się właściciel sklepiku z poetyckim szyldem „Ziarna holenderskiej namiętności” i bujnym krzakiem konopi (namalowanych). Następnie — ciemnoskóry chłopak i biała dziewczyna na dworcu kolejowym proponowali kupić u nich „ta-a-akie fajne papierosy”, a jeszcze mi, jako cudzoziemce, ze zniżką — na cześć tego, że reprezentacja Niderlandów trafiła do półfinału Euro-2004. Ceny, jak i nazwy, są różne, w miejscowej gazecie reklamowej drukowano je obok hasła „Zatrzymajcie tych, którzy rozprowadzają narkotyki!”. Zatem zaopatrzyć się w to dobro można za 3,50 euro, a można i za 22, — w zależności od jakości „karmelowego marzenia” czy „brązowego szczęścia”. Ostatnia nazwa jest wymowna, niczym kupy innego „szczęścia” w zaniedbanej publicznej toalecie. Jednym słowem, nie było mi dane skosztować holenderskiej namiętności. A obserwować jej przejawy musiałam — wprost na bruku nabrzeża rzeki Mozy pewnego cichego wieczoru leżała sobie zakochana para. Grzecznie wybierając miejsce na miłosne igraszki nieco z boku, — żeby przechodniom nie przeszkadzać. Swoją drogą, homoseksualnych par, o których niderlandzkiej wolności w Ukrainie słyszałam niemało, w Maastricht ani razu nie widziałam. Za to usłyszałam zdecydowaną odprawę gejów na moją prośbę o zatrzymanie się w ich hotelu w Amsterdamie. To już później do mnie dotarło, gdzie nocować się zbierałam, kupiwszy się na internetowe ogłoszenie o „bardzo tanich pokojach dla gości”. Gospodarze hotelu przysłali chłodno-oficjalny list elektroniczny: jeszcze gdyby pani była panem, może i znalazłby się dla pani pokój, a osobom płci żeńskiej dachu nad głową nie udzielamy. Tęczowa flaga wam, chłopcy, w ręce. Wiek nie zapomnę całych 10 nocnych godzin na amsterdamskim lotnisku Schiphol, dopóki czekałam na samolot rodzimych ukraińskich linii lotniczych. W Schiphol porządnemu podróżnemu przenocować nie ma gdzie, chyba że na ławeczce w kawiarni pod dachem lotniska. Tutaj przychodzą nocować miejscowi bardzo schludni bezdomni, którzy nie przypominają krajowych ani z wyglądu, ani z zapachu. I ledwo przyśnił mi się Kijów, jak obok nie wiadomo skąd wzięła się kompania innych bezdomnych, bardzo głośnych, oni głośno wykonywali jakiś tam swój folklor. Na co autorka tych wierszy przez sen zareagowała nie całkiem poprawnym politycznie, lecz wciąż całkiem normatywnym folklorem ukraińskim, coś w duchu „niech was diabli porwą”. Potężna siła naszego słowa — chłopcy zamilkli od razu i tak samo milcząc odeszli od ławeczki na bezpieczną odległość. I ledwo znów przyśnił mi się Kijów, jak grzecznie obudził mnie pracownik w mundurze. On, oczywiście, przeprasza, ale usilnie radzi mi nie spać: „U nas tutaj, w ogóle, jest spokojnie, i my gwarantujemy bezpieczeństwo wszystkim pasażerom, ale na wszelki wypadek… Pani przecież rozumie”. Jeszcze rozumiem, że oszukują ukraińskiego turystę bezbożnie. Na przykład, bajkami o tym, że narodowego holenderskiego bogactwa — tulipanów — z kraju nijak nie wywieziesz. Jeszcze jak wywieziesz — przezroczyste paczki z cebulkami delikatnych roślin można sobie kupić za co najmniej 9 euro za kilka sztuk. Bez żadnej gwarancji, co prawda, że one przyjmą się u was w Ojczyźnie. Albo jeszcze przynęta dla naiwnych — grupa młodych rodaczek o wyglądzie modelek dosłownie przyjęła ogłoszenie: kupujcie towary w Schiphol, a zwrócą wam koszt biletów lotniczych. Potem spuszczone z tonu dziewczyny siedziały nad flakonami perfum i butelkami z whisky i mało nie płakały — żadnej waluty do domu nie zawiozą. A sprzedawcy wyjaśnili: to przecież nie gwarancja wygranej, to tylko loteria. W odpowiedzi dwumetrowa kopia lalki Barbie cedziła przez zęby: — Oszuści bezsumienni, ja przecież cały honorarium u was wydałam! W samolocie Barbie pocieszały przyjaciółki: — Daj spokój, fajny kraj, w zasadzie, nawet jeśli bez pieniędzy. To ten przypadek, kiedy ustami manekinek mówi prawda. Redaktor naczelna Lubow Hołota. Szef-redaktor Pawło Mowczan. Kolegium redakcyjne: L. Hołota, J. Hojan, P. Mowczan, A. Pohribnyj, O. Ponomariw, I. Juszczak. Skład komputerowy: Iryna Szewczuk. S-16 Ludmyła PUSTELNYK, Kijów—Maastricht — Amsterdam—Kijów. Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10-B, Kijów, 01001. Tel./faks 228-01-30. E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://www.prosvita.com.ua Indeks prenumeraty 30617. Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w kombinacie «Presa Ukrajiny». Zam. nr 3301230. Nakład 16 000. Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracyjne KW nr 4066 z dnia 02.03.2000 r. Redakcja prowadzi korespondencję z czytelnikami tylko na łamach gazety i nie zwraca nadesłanych rękopisów oraz fotografii. Zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин