Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗

«…JAŚNIE WIELMOŻNE WOLA I MIÓD…»

Слово Просвіти, №30 за 2011 рік

Bohdan SMOLIAK Dobra liryka jako czynnik wewnętrznego, głębinowego oświecenia, który omija zmysłową niedostateczność i zmierza od żywego istnienia do żywego istnienia. I zbędne jest mówienie o jej konkretnej tematyce, bo ona sama jest życiem. Znany poeta-członek Związku Pisarzy i bard-autor piosenek ze Lwowa Ołesj Diak zadeklarował swoją poetycką konkretność tak: „…jaśnie wielmożna wola i miód…” Minęły, mijają lata, a ta formuła, od początku estetyczna, wciąż go nie opuszcza. Choć teraz może oznaczać znacznie więcej — powiedzmy, konieczność dobrej woli i dojrzałego miodu… Urodziwszy się Ukraińcem — odczuwać, myśleć, wypowiadać się i działać w czysto rodzimym wymiarze, on zawsze pragnie być sobą. Jest to bardzo widoczne. To, co rodowe, w poetyckim, jak i piosenkarskim losie Ołesia przeważa, a to, co nabyte z latami, nie znalazłszy swojego nowoczesnego wyrazu, układa się w wspomnianą ponadczasową formułę „woli i miodu”. Dziś zauważona przez krytykę „bartka” jego obyczajowości i światopoglądu przede wszystkim przypomina samego poetę, ponieważ — pora spełnić dawno obiecane („nie bój się obudzić złego — by wyzwać na pojedynek”), piękno u niego coraz stanowczej staje się prawdą, którą, by przenieść na płaszczyznę artystyczności, nie raz trzeba po prostu uznać: jeszcze wczoraj z dobrym rankiem witała — zasnęła krew w rzekach snu-ziela. Można powiedzieć, że cytowany tu trzynasty tomik Ołesia — „Rosa pierwozdanna” (2010) — to nowa utalentowana próba estetyzacji osobistej serdecznej straty. (Poprzedzał go dwunasty — „Biała miłość”, 2008). Tu niby nie ma mowy o słowach na temat formy poetyckiej, ale przecież ona jest — tak tradycyjnie ołesiowa. Kilka wersów czy półwersów, zdolnych przyciągać los i niedolę, wybrał on jeszcze dwadzieścia lat temu, teraz zaś jakby nimi oddycha. Bezwarunkowo — więc nie przestrzegam poety. Tak, zapewne musi być. Jednak nie powstrzymam się od przypomnienia o japońskich trzywersowych haiku, które dają dobry przykład przekształcenia bólu poety w sferę żywej przyrody, tym samym go łagodząc. Ołesь, zwalczając pokusę zamykania męki tylko w sobie, tworzy nietradycyjne, już w ogólnoliterackim planie, wersy z imiennym — ku pamięci nieskończenie utalentowanej poetki, artystki i naukowca Ruty Witer — nagromadzeniem obrazu wiatru („…a może // pszczółka wiatru// zabrzęczy”, „…tylko wspomnień // w sercu // wietrzyk”, „w sercu wiatr // fale podnosi…”). I wreszcie: trzymał wiatr za gałąź powietrza i myślał długo — w i t y (rozbicie — moje) czy gniazdo. A to już, mniemam, poezja takiej dobrej woli, której nie zakażemy żyć i nadawać życia nawet w najtragiczniejszych okolicznościach życiowych. Nawet wtedy, gdy miody stają się piołunem.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин