Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗
Ze swoją falą na swój brzeg
Слово Просвіти, №30 за 2012 рік
Nadiya KYRYAN Zdjęcie autorki. W Hadziaczu głęboko szanują wybitną patriotyczną rodzinę, tutaj ustawiono znak pamięci z płaskorzeźbami znanego działacza społecznego, publicysty, historyka, literaturoznawcy Mychajła Drahomanowa, jego siostry Olhy Drahomanowej (po mężu Kosacz) — Oleny Pcziłki oraz Łesi Ukrainki. Miejskie gimnazjum wywalczyło prawo nazywania się imieniem Oleny Pcziłki, szkoła nr 2 nosi imię Mychajła Drahomanowa, przygotowują dokumenty, aby szkoła nr 4 otrzymała imię Łesi Ukrainki, w mieście są biblioteki, ulice nazwane na cześć przedstawicieli sławnej rodziny, znaki pamięci wybitnych rodaków. W dniu urodzin Oleny Pcziłki w Hadziaczu tradycyjnie odbywa się szereg ciekawych wydarzeń kulturalnych. Oto i tym razem do miasta przybyły delegacje z Kijowa — z wydawnictwa „Weselka”, Instytutu Literatury im. T. H. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, naukowcy Połtawskiego Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. W. H. Korolenki, pracownicy naukowo-metodyczni Połtawskiego Obwodowego Instytutu Kształcenia Podyplomowego im. M. W. Ostrogradskiego, deputowani Rady Obwodowej w Połtawie, krajoznawcy, nauczyciele ogólnokształcących placówek oświatowych rejonu hadziackiego. Goście miasta odwiedzili Muzeum Literackie rodziny Drahomanowych, wzięli udział w czytaniach historyczno-literackich oraz uroczystym wręczeniu nagrody im. Oleny Pcziłki tegorocznym laureatom, a także w obwodowym święcie literacko-artystycznym w Zielonym Gaju przy pomniku Łesi Ukrainki. Przewodniczący Hadziackiej Rejonowej Administracji Państwowej, deputowany Rady Obwodowej w Połtawie, zasłużony pracownik oświaty Ukrainy Wołodymyr Beseda uważa, że zjednoczyć rodaków, pomóc zrealizować ich potencjał twórczy można tylko na podstawie wartości duchowo-kulturowych, dlatego tutaj wielką wagę przywiązują do nauki historii regionu, czczenia wybitnych rodaków. Tak uważają również Ołeksandr Miniajło, przewodniczący Rady Rejonowej w Hadziaczu, i Tetiana Sawczenko, mer Hadziacza, a także całe kierownictwo miasta i rejonu. Otwierając czytania historyczno-literackie „Olena Pcziłka: przez stuletnie spojrzenie”, Wołodymyr Beseda opowiedział, że w mieście stworzono muzeum historyczno-krajoznawcze, gdzie prowadzona jest znacząca praca badawcza, w szczególności w kierunkach „Hadziacz — stolica hetmańska”, „Rodzina Drahomanowych”, „Park Krajobrazowy Hadziacki”. W ubiegłym roku obchodzono 170. rocznicę urodzin Mychajła Drahomanowa, uporządkowano uroczysko „Zielony Gaj”, gdzie mieszkali członkowie rodziny, wyremontowano bibliotekę, szkołę muzyczną. W tym roku kończy się rekonstrukcja nowego pomieszczenia na muzeum krajoznawcze, wydzielono środki na odrodzenie stawu w Zielonym Gaju, zaplanowano zorganizowanie przejażdżek konnych, które tak kochała Łesia Ukrainka. Obecne wydarzenie to nowy szczebel w miejskich działaniach. Na czytania historyczno-literackie przygotowali ciekawe i wszechstronne referaty naukowcy Połtawskiego Uniwersytetu Pedagogicznego: kandydat nauk historycznych, kierownik katedry prawoznawstwa Tamara Nahorna „Olena Pcziłka: człowiek-bojownik, człowiek-kosmopolita, człowiek-epoka”; kandydat nauk filologicznych, profesor katedry dziennikarstwa Switłana Semenko „Publicystyczne horyzonty Oleny Pcziłki”; kandydat nauk filologicznych, docent, kierownik katedry literatury ukraińskiej Wira Meleszko „Temat inteligencji w dorobku twórczym Oleny Pcziłki”; naukowcy instytutu im. M. W. Ostrogradskiego, rektor instytutu Witalij Zeliuk „Olena Pcziłka i ukraiński ruch narodowy na Ukrainie XIX w.”; metodycy wydziału dyscyplin humanistycznych Olha Kowalenko oraz Iryna Miszczenko „Poglądy pedagogiczne Oleny Pcziłki” oraz „Działalność oświatowa Oleny Pcziłki”. Akademik NAN Ukrainy Mykoła Żulynski, podsumowując wystąpienia prelegentów, zauważył: „Bardzo dobrą macie tradycję kulturowego pojmowania fenomenów duchowych. Organicznie żyjecie w tym materiale, przeżywacie, przewartościowujecie powiedziane. Widzę, że wychwytujecie główną tendencję, którą wprowadzacie poznaniem literackiej i społecznej działalności Oleny Pcziłki. To formowanie ukraińskiego społeczeństwa jako fenomenu kulturowego, co jest niezwykle aktualne obecnie. Nasze porażki w znacznej mierze tłumaczą się tym, że u nas czynnik polityczny wychodzi na pierwszy plan, on nie jest produktem rozwoju kulturowego. Dzisiaj Olena Pcziłka daje nam kolosalną pożywkę do przemyśleń i możliwość przemyślenia poważnych problemów, które współbrzmią z obecnymi wydarzeniami. Nasza sytuacja, być może, jest jeszcze bardziej zagrażająca, bo dodają się problemy globalizacji, które noszą charakter niekontrolowanej niwelacji, której trudno się przeciwstawić. Najpoważniejszy problem — wytworzyć powłokę narodową, która będzie chronić i przepuszczać, jak warstwa ozonowa, tylko niewielkie części „globalnego promieniowania”, które wchodzi w naszą atmosferę. Trzeba pamiętać, że będziemy interesujący dla świata, kiedy zachowamy swój narodowy obraz”. Chce się dodać kilka cytatów z książki, napisanej prawie sto lat temu, które zadziwiająco kojarzą się z dzisiejszymi problemami: „Wyrastaliśmy pod wpływem dwóch nurtów: ukraińskiego, prostego ludowego, i rosyjskiego. Pańskiego. Ukraiński nurt — to było nasze naturalne otoczenie od najmłodszych lat: to były nasze nianie, cała nasza dworska czeladź i jej dzieci, a także cała ta hadziacka i powiatowa ludność, która miała relacje z naszą rodziną czy z naszym dworem. Język ukraiński i, tak by rzec, ukraińska etnografia były naszym wrodzonym nurtem. A połtawska... Nagrodę literacką im. Oleny Pcziłki założyło wydawnictwo „Weselka” w 1991 roku, a po raz pierwszy otrzymała ją doktor nauk filologicznych, profesor Olena Tałanczuk za przygotowanie i uporządkowanie książki utworów dla dzieci „Dość, dzieciaczki, wam spać” tej pisarki, proświtanki, członka-korespondenta Wszechukraińskiej Akademii Nauk. Od tego czasu nagrodę otrzymały dziesiątki autorów. Od 2008 roku w związku z kryzysem nagrody nie przyznawano. Obecnie nagrodę odrodzili kijowscy wydawcy i literaci przy pomocy Hadziackiej Administracji Państwowej, Rady Rejonowej oraz miejskiego kierownictwa Hadziacza. Wręczano ją w gimnazjum im. Oleny Pcziłki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
