Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

Ulrich WALTER: „Ukraina — kosmiczna przyszłość Europy”

Слово Просвіти, №30 за 2012 рік

— Panie Walterze, zgodnie z informacją na stronie NASA, Pana „kosmiczna specjalizacja” to Payload Specialist. Co to oznacza? — Podczas lotów kosmicznych ktoś z członków załogi steruje statkiem, a ktoś wykonuje określone zadania, techniczne lub naukowe. Ja zajmowałem się nauką. W tym celu do statku dołącza się specjalną kabinę — laboratorium kosmiczne, gdzie kosmonauci-naukowcy mogą prowadzić badania. Podczas jednego lotu przeprowadziliśmy 88 doświadczeń! Co to były za doświadczenia? Właściwie ze wszystkich możliwych dziedzin nauki. Fizyka, materiałoznawstwo, biologia, medycyna, astronomia… Zaproponowali je naukowcy z różnych zakątków świata. Nasz lot tak właśnie się nazywał: „Laboratorium kosmiczne” (STS-55). W 1993 roku załoga złożona z siedmiu osób (Niemców było dwoje) wyruszyła w kosmos na promie „Columbia”. Byłem w kosmosie 9 dni. — A jakie dziedziny naukowe interesują Pana osobiście? — Z wykształcenia jestem fizykiem. Dyplom broniłem w Kolonii, potem pisałem pracę naukową z fizyki ciał stałych. Pracowałem w laboratoriach naukowych w Stanach Zjednoczonych. Trudno wyjaśnić prostymi słowami, jakie dokładnie badania prowadziłem w kosmosie, powiem tylko, że chodziło o magnetyki. To, czym zajmuję się teraz, w żaden sposób nie jest związane z tamtymi badaniami. Obecnie nie jestem fizykiem, a inżynierem, wykładam technologie kosmiczne na Uniwersytecie w Monachium na wydziale mechaniki. — Jak naukowcy trafiają w kosmos? Musi być chyba jakaś selekcja? — O, bardzo prosto! Składamy wniosek do NASA, wybierają nas, odlatujemy. Chociaż oczywiście jeszcze długo ustala się, jakie dokładnie doświadczenia będzie przeprowadzał w kosmosie konkretny uczony, potem następuje długi okres przygotowań, w moim przypadku — trzy lata. Proszę sobie wyobrazić, wszystko to — dla tygodnia w kosmosie! Ten tydzień określił moje dalsze życie… — W dzieciństwie marzył Pan o kosmosie? — Oczywiście, że nie. Były lata 60., Niemcy w kosmos nie latali. Na świecie były tylko dwa mocarstwa kosmiczne — Stany Zjednoczone i ZSRR. Nie było nawet o czym marzyć… Ale kiedy usłyszałem, że Niemcy ogłosiły zamiar wzięcia udziału w programie kosmicznym, to jako jeden z pierwszych złożyłem wniosek. Teraz mamy własne Centrum Kosmiczne z oddziałami w Stuttgarcie, Brunszwiku, Getyndze, Kolonii i Oberpfaffenhofen. W Kolonii mieści się Europejskie Centrum Astronautów, utworzone w 1990 roku. A ultranowoczesne niemieckie satelity obecnie wynoszą rakiety ukraińskiej produkcji „Dniepr”. — Wróćmy do Pana dzieciństwa. W tamtych czasach kosmos był dość popularnym tematem. Pierwszy satelita, pierwszy człowiek w kosmosie, pierwsze kroki na Księżycu… Dzieci zachwycały się kosmonautami, chciały być do nich podobne. Obecnie — zupełnie inny obraz. Dlaczego kosmos przestał być modny? — Rzeczywiście, to było coś nowego, to fascynowało. Być może właśnie dlatego kosmonauci mieli wtedy tylu fanów. Obecnie kosmos jest związany z nauką, a nauka to żmudna praca, nie każdemu w duszy gra. Oczywiście, jeśli w najbliższym czasie dolecimy na Marsa, tak jak wtedy, w latach sześćdziesiątych, na Księżyc, to kosmos znów stanie się niezwykle popularny. Nie uważam, że kosmos jest aż tak nieciekawy dla młodzieży. Mam wielu studentów, wszyscy są bardzo zmotywowani, utalentowani i chcą pracować. I ciągle pytają: jak trafić w kosmos? Ktoś powie: przecież to garstka ludzi, co oni mogą? Ale nie potrzeba wielu ludzi, ta właśnie garstka będzie „pchać” branżę do przodu. — Pana udział w projektach Małej Akademii Nauk Ukrainy — to próba zwiększenia zainteresowania dzieci i młodzieży branżą kosmiczną, odrodzenia dawnego zachwytu odwagą kosmonautów. Dobrze rozumiem? Dlaczego zgodził się Pan wziąć udział w tym projekcie? — Odkąd zostałem kosmonautą, uważam za swój obowiązek pracę z dziećmi, dawanie im podstaw, by interesowały się kosmosem. A projekt wymyślony przez ukraińskich kolegów w istocie zmierza do tego samego, więc całkiem naturalne, że połączyliśmy siły. Muzeum Niemieckie — największe muzeum nauki w Europie, Oberpfaffenhofen — bardzo ciekawe centrum kosmiczne; pokazanie dzieciom, które jeszcze nie zdecydowały, kim będą, jaką ścieżką pójdą, tych dwóch, bez przesady, naukowych pereł — to wielka i potrzebna sprawa. Zwłaszcza dla Ukrainy, której mieszkańcy, niestety, nie mogą pochwalić się wielkimi możliwościami podróżowania po świecie. Całkiem możliwe, że ta wycieczka określi dalszy los dzieci i ktoś z nich zostanie kosmonautą albo będzie pracował w branży lotniczo-kosmicznej! Tym bardziej, że to utalentowane dzieci, które pisały prace z fizyki, matematyki, innych nauk ścisłych. Dla nich to naprawdę wielka szansa. Bardzo szanuję Małą Akademię Nauk Ukrainy za tę pracę. — Kiedyś Ukraina była ważną częścią kosmicznego supermocarstwa — ZSRR. Tutaj projektowano i budowano rakiety oraz satelity, tutaj rodzili się przyszli konstruktorzy i kosmonauci. Obecnie udział Ukrainy w światowej branży kosmicznej jest bardzo nieznaczny. Czy wystarczy Ukrainie sił, Pana zdaniem, by odzyskać utracone pozycje? — Oczywiście, jeszcze bardzo mało wiem o Ukrainie, ale moje doświadczenie dowodzi, że w krajach, które mocno stają na nogi — powiedzmy, w Indiach i Chinach — branża kosmiczna rozwija się i zajmuje jedno z priorytetowych miejsc. Dlatego jeśli Ukraina chce być szanowanym na świecie państwem, będzie zmuszona pójść tą samą drogą. — Jakie państwo, Pana zdaniem, jest obecnie „najbardziej kosmiczne”? — Bardzo ważne, aby narody świata patrzyły naprzód, w przyszłość, aby wierzyły w lepszą przyszłość. Właśnie takie narody, takie państwa mogą nazywać się „kosmicznymi”. Rozejrzyjmy się, jakie kraje przyszłości zobaczymy? To przede wszystkim Stany Zjednoczone, Chiny oraz Indie. — A Unia Europejska? — Niestety, jeśli nie liczyć Ukrainy, europejskie narody się starzeją. A starych ludzi przyszłość nie interesuje. Bardziej martwi ich przeszłość. Właśnie w tym, moim zdaniem, Ukraińcy bardzo różnią się od innych Europejczyków. Wy patrzycie w przyszłość, w lepszą przyszłość. Obserwowałem to podczas obron prac badawczych uczniów — członków MAN. — Zatem, podsumowując, czy można powiedzieć, że Ukraina — to przyszłość Europy… przynajmniej w branży lotniczo-kosmicznej? — Tak! Rozumiecie, nawet w tak technologicznie rozwiniętym państwie jak Niemcy, choć jest wystarczająco dużo zmotywowanych studentów do rozwoju branży lotniczo-kosmicznej, to jednak reszta społeczeństwa jest obojętna wobec kosmosu. A na Ukrainie są i zmotywowane dzieci, młodzież, i wielki ogół ludzi, którym nie jest wszystko jedno. Podróże kosmiczne — to sprawa młodych. Rozmawiał Iwan RIABCZIJ 1 2 0 3 0 Przyznajcie: nieczęsto Ukrainę odwiedzają zagraniczni kosmonauci. Zazwyczaj spotkania i negocjacje dotyczące branży lotniczo-kosmicznej odbywają się za zamkniętymi drzwiami, a dziennikarze i opinia publiczna otrzymują jedynie starannie wyważone okruchy informacji. W tym sensie mieliśmy ogromne szczęście: rozmawialiśmy z prawdziwym zagranicznym kosmonautą w nieformalnych warunkach. Pan Ulrich Walter to jeden z niewielu kosmonautów pochodzenia niemieckiego. Mieszka i pracuje w Monachium. W kosmos leciał jako naukowiec tylko raz — w 1993 roku, ale w branży kosmicznej pracuje już ponad dwie dekady. Do Ukrainy pan Walter przyjechał na zaproszenie Małej Akademii Nauk Ukrainy w ramach rozwijania ambitnego dwustronnego projektu — Niemiecko-ukraińskiego dziecięcego uniwersytetu lotniczo-kosmicznego. Dzieci w wieku 13—16 lat, które wykazały szczególne zdolności w matematyce i naukach przyrodniczych, otrzymają możliwość odwiedzenia centrów kosmicznych i muzeów naukowych Niemiec i Ukrainy, porozmawiania z rówieśnikami o podobnych zainteresowaniach, a także spotkania z kosmonautami i naukowcami. Ze strony ukraińskiej projekt patronuje członek Rady Nadzorczej MAN, pierwszy ukraiński kosmonauta Leonid Kadeniuk, ze strony niemieckiej — Ulrich Walter.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин