Сторінка · с. 4сторінка оригіналу ↗
ZAGRANICZNE UKRAIŃSTWO: 20 MILIONÓW «NASZYCH NIENASZYCH» BRACI
Слово Просвіти, №31 за 2011 рік
W sierpniu, w dniach obchodów 20-lecia niepodległości Ukrainy, w Kijowie odbędzie się V Światowy Forum Ukraińców. Co kilka lat przedstawiciele ukraińskiej diaspory przyjeżdżają tu, aby omówić kwestie współpracy Ukraińców mieszkających w naszym państwie i za granicą. W ramach przygotowań do tego Forum w kijowskiej agencji Ukrinform odbył się okrągły stół „Polityka państwowa Ukrainy wobec zagranicznych rodaków: jaka ma być?” Wydarzenie odbyło się dzięki międzynarodowej organizacji społecznej „Ukraińska Perspektywa Europejska”, której oddział znajduje się w Pradze. Udział wzięli także przedstawiciele ukraińskich wspólnot z krajów Europy, naszych organizacji społecznych.
Petro ANTONENKO, zdjęcia autora
Niestety, i to już w pewnym stopniu charakteryzuje sytuację, uczestnicy spotkania tak i nie doczekali się przedstawicieli struktur władzy, choć zaproszono szereg ministerstw i resortów zajmujących się kontaktami z zagranicą. Wygląda na to, że nie mają nic do powiedzenia w sprawie wielu bolesnych problemów, które od lat nie są rozwiązywane i które zostały poruszone przy okrągłym stole. Otóż państwowy program współpracy z zagranicznymi Ukraińcami, przyjęty za prezydentury Juszczenki i przewidziany na lata 2006–2010, dobiegł końca. I nie przyjęto ani nowego programu, ani nie przedłużono poprzedniego.
Drugi poważny moment to brak w kraju jednego ogólnopaństwowego organu, który prowadziłby pracę na rzecz wspierania Ukraińców za granicą i nawiązywania ich więzi z Ukrainą. Wszystko jest rozproszone po licznych ministerstwach i resortach. Zapominamy, że poza granicami naszego państwa mieszka co najmniej 20 milionów Ukraińców, których los rozrzucił po świecie. I że ta ogromna diaspora z jednej strony potrzebuje wsparcia państwa, z drugiej zaś mogłaby stać się poważnym czynnikiem wspierania interesów Ukrainy na świecie. Cóż zatem przeszkadza w nawiązywaniu wzajemnych związków ukraińskiego świata? Oto jakie problemy nakreślili uczestnicy okrągłego stołu.
Michajło RATUSZNYJ, zastępca przewodniczącego Ukraińskiej Ogólnoświatowej Rady Koordynacyjnej:
— W stosunku zagranicy do Ukraińców dominują dwa podejścia. Jedno to stereotyp czasów radzieckich, że wszyscy, którzy wyjechali, to zdrajcy. Drugie podejście jest czysto konsumpcyjne: od zagranicznych Ukraińców chętnie przyjmuje się inwestycje. Nie jest tajemnicą, że obecnie to główny inwestor, który, w przeciwieństwie do MFW, nie stawia nam żadnych warunków. I dolary, euro od Ukraińców zagranicą są tu chętnie przyjmowane. Były nawet próby ponownego obłożenia ich podatkami. Takie podejścia trzeba kardynalnie zmienić. Koncepcja UVKR jest zupełnie inna. UVKR to wspólna organizacja Ukraińców naszego państwa i zagranicy, diaspory wschodniej i zachodniej. Na wszystkich wcześniejszych Światowych Forach byli przedstawiciele tych diaspor oraz przedstawiciele najwyższej władzy państwowej Ukrainy. Był konkretny dialog. Władza słyszała społeczeństwo, a społeczeństwo słyszało władzę. Warto przypomnieć artykuł 12 naszej Konstytucji, który zobowiązuje państwo do troski o narodowe i kulturalne interesy Ukraińców zagranicą. Liczymy na taki dialog także tym razem. Niestety, obecnie na Ukrainie nie ma programu współpracy z diasporą.
A ona jest wprost potrzebna. Przekonałem się o tym, odwiedzając ukraińskie wspólnoty Federacji Rosyjskiej. W tym kraju nie ma ani jednej szkoły z ukraińskim językiem nauczania. Ale Ukraińcy Rosji wciąż wiedzą, że blisko pół tysiąca ich młodych ludzi miało możliwość zdobywania wykształcenia w ukraińskich uczelniach wyższych, zwłaszcza w Mohylance i Politechnice, na miejscach finansowanych z budżetu. Ten przykład wzięły na sztandary inne państwa. Dajmy na to, Rumunia dziś co roku kształci 5 tysięcy obywateli Mołdawii za pieniądze z budżetu. A my tracimy nawet to, co mieliśmy. Od dawna proponujemy uchwalenie ustawy o migracji zarobkowej. Nie ochronimy praw zagranicznych Ukraińców, dopóki nie zapewnimy im konstytucyjnego prawa wybierania i bycia wybieranymi do organów władzy. W miejskim magistracie Rzymu jest przedstawiciel ukraińskiej diaspory. Włosi pozwalają wchodzić do władz lokalnych nawet osobom, które nie są obywatelami ich kraju. Przedstawiciele ukraińskiej migracji zarobkowej, zostawszy deputowanymi naszego parlamentu, mogliby znacznie skuteczniej bronić swoich interesów, gdyż dobrze znają doświadczenie włoskie, hiszpańskie i portugalskie w zakresie tworzenia prawa. Wiktor HOROBCZUK, przedstawiciel Włoskiego oddziału Międzynarodowej organizacji społecznej „Czwarta fala”: — O tych problemach słyszymy od wielu lat. A kiedy my, Ukraińcy zagranicy, widzimy, że elita władzy przez wszystkie 20 lat nic nie robi w tym kierunku, chce się jej powiedzieć: albo ona pracuje, albo odchodzi. Nie dziwi nas już, że przedstawiciele władzy tutaj nie przyszli. A na kogo czekamy? Kto tu myśli o narodzie? Przecież właśnie w ramach dominującego przez wszystkie ostatnie lata modelu gospodarczego i wy-
Wiktor Horobczuk i Oleksander Szokało: ...to zjawisko — migracja zarobkowa z Ukrainy. Jako konsekwencja polityki kolonialnej. Chociaż co roku dajemy do ukraińskiego budżetu 20 miliardów dolarów inwestycji. Takich inwestycji, takich żywych pieniędzy tu nigdy nie było. Dziś na Ukrainie 40 procent pracujących chciałoby wyjechać za granicę na zarobki. Oto skutki polityki gospodarczej reżimu, który rządzi na Ukrainie już dwie dekady. Pojawia się pytanie: czy Ukraina jest demokratycznym, praworządnym państwem? Dopóki na świecie będzie choć jeden ukraiński zarobkowy nielegał, niewolnik ekonomiczny, państwa nie można uznać ani za demokratyczne, ani za praworządne, europejskie. Nielegał nie ma statusu, praw, nie może głosować. Na ostatnich ukraińskich wyborach na naszą wspólnotę (150 tysięcy Ukraińców Neapolu) MSZ wysłało aż 200 (!) kart do głosowania. Gdyby państwo było praworządne, takie wybory uznano by za nieważne. Mamy kilka milionów Ukraińców, których odsuwa się od wyborów. Jeśli oni będą mogli głosować, zobaczymy inną Ukrainę.
Oleś HORODECKI, przewodniczący Chrześcijańskiego Towarzystwa Ukraińców Włoch: — Włochy to kraj jednej z najmasowszych migracji Ukraińców, jest tu blisko 500 tysięcy naszych migrantów, z których połowa to nielegałowie. Problemów nie brakuje. Na przykład w ukraińskim konsulacie w Neapolu jest tylko dwóch pracowników, i to dla 150 tysięcy naszych obywateli. W Rzymie trzech pracowników, w Mediolanie dwóch. Jak realnie mogą zaspokoić potrzeby naszej wspólnoty? Do naszych konsulatów nawet dodzwonić się prawie niemożliwie. Czy nasze władze w ogóle interesują się migrantami? Jeśli nie, to uznajcie ich za polityczne uchodźców, niech otrzymają status osoby bez obywatelstwa lub obywatelstwo innych krajów. To znacznie ułatwi ich życie. I pewnie naszemu państwu, skoro taka pozycja. Zawsze powołuję się na przykład Włoch. Przeszły one taką drogę, jak Ukraina. Też były podzielone, północni Włosi nawet nie zawsze rozumieli język południowców, był różny stopień rozwoju, różne tradycje. Ale Włosi się zjednoczyli. I w tym roku obchodzą 150-lecie zjednoczenia Włoch. Po wojnie włoska władza dokonała cudu gospodarczego dzięki planowi Marshalla i ogromnym środkom z włoskiej diaspory, zwłaszcza z Ameryki. Bardzo chcę, aby ukraińska władza skorzystała z tego doświadczenia.
Oksana KYCENIUK-REWAHA, sekretarz Towarzystwa Ukraińców „Żurawliny kraj” (Grecja): — Pierwszy problem, na który zwracam uwagę, to brak narodowej edukacji w ukraińskiej diasporze. Tracimy młode pokolenie. Dlatego trzeba natychmiast tworzyć ukraińskie szkoły. Drugie poważne pytanie: Ukraińcy zza granicy powinni mieć prawo przedłużać swój paszport w naszych konsulatach, bo konsulat — to prawnie terytorium Ukrainy. W przeciwnym razie robi się to nielegalnie i za bardzo wysoką opłatą. Tak jak we Włoszech, także w Grecji mamy spore problemy z dostępem do konsulatów. W rezultacie jak grzyby po deszczu rosną wątpliwe biura pośredników, które biorą się za obsługę Ukraińców zza granicy. Brakuje nam należytej ochrony ze strony państwa ukraińskiego. Ciągnie się zawieranie odpowiednich umów międzypaństwowych o ochronie migrantów i ten proces trzeba znacznie przyspieszyć.
Wołodymyr SKRYPNYK, wykonawczy dyrektor Zjednoczenia Ukraińców Kazachstanu: — Nowych migrantów, tzw. czwartej fali, w Kazachstanie prawie nie ma, choć dawna ukraińska diaspora jest spora. Ale w tym roku zakończył się program kształcenia naszych etnicznych Ukraińców w wyższych uczelniach Ukrainy. A studiować jest kim. Mamy 26 ukraińskich wspólnot, tyle samo niedzielnych szkół, w stolicy Astanie działa, przy wsparciu kazachskich władz, ukraińskie liceum. Dla porównania: w tym roku Turcja przydzieliła aż 400 miejsc do nauki u siebie przedstawicielom tureckiej diaspory Kazachstanu, choć jest ona tu niewielka. Chcę podzielić się doświadczeniem ro-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
