Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗

Текст пошкоджено під час розпізнавання — читайте сторінку оригіналу

«Patrzę w niebo i myślę sobie…»

Слово Просвіти, №31 за 2012 рік

Ludmiła Ołeksandrowa położyła jego słowa na muzykę (później opracowaną przez kompozytora V. Zarembę), i wiersz „orłem bystrolotnym w niebo polnął” na zawsze pozostał w wysokim rejestrze ukraińskiej pieśni! Bo ta pieśń ponad czasem, ale zawsze w przestrzeni duszy Ukraińców. Pieśń „Patrzę w niebo” drukowano niezliczoną ilość razy na Ukrainie, w Rosji, za granicą, szczególnie w Australii, Kanadzie, USA, gdzie jest wielu ukraińskich emigrantów. Najlepsi śpiewacy: Modest Mencyński, Michał Mykysza, Iwan Kozłowski, Anatol Sołowianenko, Dmytro Hnatiuk, Borys Hmyria, Wołodymyr Hryszko i niezliczeni inni uważali za zaszczyt mieć ją w swoim repertuarze. Pieśń stała się ludowa, znana każdemu, a o jej autorze — Michale Petrence — prawie zapomniano. Ukraińska Encyklopedia Radziecka z 1963 r., napisawszy o nim kilka wierszy, nawet podała, że data jego śmierci jest nieznana… Często pytają: dlaczego M. Petrenko tak szybko zakończył swoją działalność literacką? Powiedzmy, co kiedyś usłyszano w radiu. Petrenko był członkiem romantyczno-poetyckiego kółka w Charkowie, gdzie studiował. Należeli do niego Izmaił Sriezniewski (1812—1880), Lewko Borowykowski (1806—1889), Ambrosij Metłyn- …ski (1819–1870), inni. Ci wówczas jeszcze młodzi literaci przesłali swoje utwory najbardziej znanemu w carskiej Rosji krytykowi, Wissarionowi Bielinskiemu. Ten, ujrzawszy wiersze w języku ukraińskim, „nieokiełznany Wissarion” ostro je potępił i życzył młodym poetom, by albo zaprzestali wierszowania, albo pisali po rosyjsku. Bardzo wrażliwy Michajło Mykołajowycz całkowicie przestał pisać po takim surowym wyroku. Tak oto brat-demokrata z carskiej Rosji jednym ruchem zgładził twórczość M. Petrenki, choć ten napisał zaledwie 19 wierszy, a trzy z nich stały się pieśniami ludowymi („Wziąłbym ja bandurę”, „Fala chodzi po Oskole”)! Zważywszy na obojętność społeczeństwa, szczególnie cenna jest praca rodaków Michajła Mykołajowycza nad badaniem jego biografii. W 1985 roku nauczycielka W. Niesteleva otworzyła izbę-muzeum Michajła Petrenki najpierw w szkole nr 15, a potem w liceum pedagogicznym w Słowiańsku. Obecnie uczniowie Słowiańska i innych miast przyjeżdżają do muzeum, aby więcej dowiedzieć się o poecie. Wielu znanych ludzi odwiedziło muzeum Petrenki. Oles Honczar przesłał krajoznawcom swoją książkę z dedykacją: „Wszystkim nam przynosi zaszczyt, że czcicie swojego sławnego rodaka, klasyka ukraińskiej pieśni”. Dwa- ...bohater Związku Radzieckiego, lotnik-kosmonauta Pawło Popowycz wzruszony powiedział: „Pieśń »Patrzę w niebo« porusza filozoficznymi rozważaniami o Wszechświecie, jego nieskończoności. Wykonując ją, jakby nabywasz skrzydeł, pojawia się pragnienie, by być pożytecznym ludziom i Ojczyźnie”. Nawet przebywając w kosmosie, Pawło Popowycz śpiewał wersy tej pieśni: „I w górze poznałem, że tylko jedna — dalekie niebo — jest moją stroną”. Z okazji 170. rocznicy urodzin poety na budynku miejskiej biblioteki w Słowiańsku odsłonięto pamiątkową tablicę. A w czerwcu 2012 roku w miejscu, gdzie rzeka Bakaj wpada do Kazennego Torca i gdzie kiedyś znajdowała się siedziba Pietrenków, ustawiono pamiątkowy znak ku czci 150. rocznicy śmierci śpiewaka. Jest to granitowy kamień z napisem, ozdobiony u góry sokołem-marzycielem, który rwie się ku nieosiągalnym niebiosom. Wielu słowiańszczan dobrze się przyłożyło do jego odsłonięcia. Inicjatorami byli: nauczyciel O. Tarasenko, piosenkarz W. Antonenko, mistrz kamieniarski W. Kwitnicki, przewodniczący obwodowej organizacji krajoznawców W. Romaszenko, burmistrz Słowiańska N. Sztepa. Sprawa upamiętnienia pamięci wybitnego donbasowca dopiero się zaczyna. Mamy nadzieję, że imię Michajła Pietrenki wkrótce stanie się szeroko znane, podobnie jak jego niezapomniana pieśń.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин