Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗
TRZEŹWOŚĆ CZY „KULTURALNE PICIE”?
Слово Просвіти, №32 за 2007 рік
Mykoła CYWIRKO
Przeglądając strony historii Towarzystwa „Proświta”, natrafia się na fakty zorganizowanego udziału członków Proświty z Zachodniej Ukrainy w ruchu na rzecz trzeźwości. To osobny temat, któremu warto poświęcić jeśli nie cały numer gazety, to przynajmniej dużą publikację badawczą. Ale i w środowisku członków Proświty — oczywiście już współczesnych — pojawia się wątpliwość: czy o trzeźwość trzeba walczyć, czy o to, żeby Ukraińcy, pijąc, znali umiar, spożywali alkohol KULTURALNIE? Czym jest alkoholizm? „Chorobą!” — powie medyk. „Stałe i nadmierne spożywanie napojów alkoholowych” — to już punkt widzenia nie tylko prawnika czy funkcjonariusza organów ścigania, ale i przeciętnego obywatela. Zaznaczmy od razu, jest on błędny. Przecież każdy lekarz-narkolog udowodni wam, że dawka wypitego alkoholu nie ma tu nic do rzeczy. Można być gorzkim, nieprzesychającym pijakiem i jednocześnie nie być alkoholikiem. A można, obrazowo mówiąc, powąchać — i… Alkoholizm to stan, w którym odczuwacie potrzebę wypicia. Kiedy nie wyobrażacie sobie swojego życia bez piwa, wódki czy wina. Ukraiński narkolog Serhij Harnicki, który, niestety, tragicznie zginął w latach 90. ubiegłego stulecia, zaczynał profesjonalną rozmowę z pacjentem od prostego pytania: „A po co pan pije?”. Uwierzcie, szczerze i, co najważniejsze, rozsądnie odpowiedzieć na to pytanie jest bardzo trudno. Bo jakakolwiek byłaby wasza odpowiedź, nieuchronnie zostanie zadane drugie pytanie: „A co, do kontaktów z przyjaciółmi, bliskimi jest wam koniecznie potrzebny doping? Jesteście tak duchowo ubogim, nieciekawym człowiekiem, że nie wypiwszy choćby łyka, nie potraficie podtrzymać treściwej rozmowy?”. Jeśli zaczęliście zastanawiać się, po co spożywacie wino (wódkę, piwo, gin z tonikiem, rum z colą itp.), to istnieje prawdopodobieństwo, że wejdziecie na drogę trzeźwości. Tak, właśnie trzeźwości. Bo pojęcie „kulturalne picie” wymyślili ci, którzy ukrywają swoją słabość za pseudonaukowymi teoriami, zaczynając od interpretacji znanego, przypisywanego księciu Włodzimierzowi powiedzenia o „wielkiej wesołości”, a kończąc na najnowszych odkryciach o korzyściach alkoholu w walce z chorobami układu krążenia, nerwowymi, onkologicznymi i innymi. Jeszcze jeden wariant odpowiedzi przekonanego zwolennika kulturalnego picia: „W ten sposób zdejmuję stresy. Przecież życie jest takie nerwowe!”. A co, nie ma innego sposobu na zdejmowanie stresów? „Kulturalni” pijacy mówią tak (jeśli oczywiście nie kłamią), bo po prostu nie wiedzą z obiektywnych przyczyn, czym jest TRZEŹWOŚĆ. Zwróćmy się do przykładów. Swego czasu akademik Landau zauważył, że sto gramów najbardziej niewinnego wytrawnego wina wyprowadza go z formy na dwa miesiące. Postarajcie się zrozumieć, że uczony ma na myśli nie stan kaca. Jaki może być kac po takiej dawce? Chodzi o wpływ alkoholu na najdelikatniejsze, najbardziej złożone funkcje mózgu. Grupie kontrolnej studentów dano wypić trochę naturalnego wina. Inni młodzi ludzie pozostawali całkowicie trzeźwi. Ci, którzy byli pod wpływem, czuli się bardziej rozluźnieni i dlatego nie szukali w kieszeni formuł odpowiedzi do łatwych zadań i łamigłówek. Ich trzeźwi rówieśnicy tutaj przegrywali właśnie przez większą sztywność. Ale kiedy przyszła kolej na zadania o podwyższonym stopniu trudności, które wymagały znacznego napięcia intelektu, studenci, którzy łyknęli winka, okazali się całkowicie bezradni. „Suche” głowy długo łamali, aż pot z nich spływał, ale rozwiązali swoje zadania. Analizując gorbaczowowską kampanię przeciwko pijaństwu w latach 1985—1987, powołują się nie tylko na wycięte na Krymie unikalne winnice (jakby nie można było przerabiać tych jagód Dionizosa na zwykły sok!).
Wystarczy podać jedną cyfrę — zmniejszenie śmiertelności mężczyzn w tym okresie o 7 milionów osób na obszarach konającej już radzieckiej imperium. Wszyscy wstydliwie nie łączą w jeden łańcuch antyalkoholowej kampanii (mimo przegięć z wyciętymi winnicami, wystarczająco konsekwentnej), tak zwanej pieriestrojki w ZSRR i rozpadu tego ostatniego pod naciskiem potężnych ruchów narodowowyzwoleńczych. A niech ktoś przekonująco zaprzeczy, że trzeźwość (oczywiście względna) stała się jednym z czynników przebudzenia narodowej samoświadomości u obywateli ZSRR. Nie absolutyzujemy tego czynnika, ale jesteśmy gotowi dowodzić tej prostej prawdy, że poważne, doniosłe sprawy robią ludzie z jasnym i czystym rozumem — w sensie akademika Landaua, choć przeważająca większość z nas nie jest akademikami. Członkowie Proświty XIX wieku… Wyobraźmy sobie tych ludzi. Oddanych Ukrainie, jej narodowemu odrodzeniu. Czyżby walczyli nie o rozjaśnienie głów swojego wielce doświadczonego narodu, a jedynie o to, żeby „umiał pić”, „pił kulturalnie”? Nie klei się tutaj coś, panowie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
