Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

«BEZ UKRAINY ZBUDOWANIE NOWEJ EUROPY PO PROSTU NIEMOŻLIWE»

Слово Просвіти, №32 за 2008 рік

i ochronić się przed możliwym w przyszłości bezpośrednim zagrożeniem militarnym. — Zatem z jakiejkolwiek strony byśmy nie spojrzeli, czy członkostwo Ukrainy w NATO jest korzystne? — Jako członek NATO Ukraina w pełni włączy się w system zbiorowych wysiłków na rzecz likwidacji zagrożeń, jakie stwarza niekontrolowana migracja. Dziś jest to bardzo poważne nowe wyzwanie i zagrożenie dla wielu państw, w tym także dla Ukrainy. Główny strumień nielegalnych migrantów pochodzi z krajów azjatyckich. To ludzie o innej kulturze, innych tradycjach, innej mentalności. Niekontrolowana migracja stanowi również niebezpieczeństwo rozprzestrzeniania broni, terroryzmu, różnych nietypowych chorób. Ukraina leży w takim położeniu geograficznym, że te szlaki w dużej mierze przebiegają przez nasze terytorium i sami nie poradzimy sobie z tym problemem. Pamiętajmy, że nasze wschodnie granice są otwarte. Rosja zaś jest zainteresowana nieuregulowaniem granic z Ukrainą, aby nie zatrzymywać niekontrolowanego strumienia migracji na swoim terytorium, lecz kierować migrantów na nasze. Po wejściu w życie umowy z UE o readmisji niekontrolowana migracja stała się realnym zagrożeniem dla naszego kraju. Nie wolno zapominać także o współczesnych wojnach informacyjnych, zwłaszcza o tak zwanych „cyberatakach”. Coraz więcej pieniędzy i towarów na świecie przepływa kanałami obsługiwanymi na bazie globalnych sieci informacyjnych. Wystarczy zablokować systemy informacyjne państwa, aby sparaliżować zwykły rytm życia kraju, a nawet spowodować upadłość całych gałęzi gospodarki. Widzieliśmy już takie próby wobec Estonii, kiedy Rosja zorganizowała ataki hakerów na systemy informacyjne tego kraju. „Cyberataki”, podobnie jak międzynarodowy terroryzm i niekontrolowana migracja, to najnowsze globalne wyzwanie, na które można znaleźć odpowiedź jedynie w systemie ścisłej współpracy międzynarodowej. Przy okazji, NATO utworzyło w Estonii centrum, którego zadaniem jest opracowywanie systemów ochrony przed takimi atakami. — Zapewne we współpracy z NATO i UE Ukraina będzie zmuszona grać według ich reguł? — Jeżeli Ukraina stanie się członkiem NATO, a później także Unii Europejskiej, to będzie zmuszona przyjąć europejskie reguły gry zarówno w polityce, jak i w gospodarce, w sferze społecznej, ekologicznej, kulturalnej, informacyjnej i bezpieczeństwa. I jest to w interesie Ukraińców. Władza będzie zmuszona liczyć się z tym czynnikiem zewnętrznym, z europejskimi regułami gry. Wreszcie prawo będzie jedno dla wszystkich. Produkt krajowy brutto będzie wytwarzany i dzielony w interesie możliwie najszerszego kręgu naszych obywateli, a nie jedynie w interesie niewielkiej garstki oligarchów. Kto zaprzeczy, że potrzebujemy takiego modelu gospodarki, w którym główną część produktu gospodarczego stanowiłoby wynagrodzenie pracujących, a sam produkt dzielił się między większość obywateli i w ten sposób formował się „средній klasa”? To ludzie ekonomicznie niezależni od władzy, ludzie, którzy są nosicielami demokracji, tradycji narodowej i prawa narodowego. Zatem gdy Ukraina stanie się członkiem NATO i UE, przyjmie system reguł, które są ukierunkowane nie na zapewnienie wystawnego życia niewielkiej garstki oligarchów i wysokich urzędników, lecz na zapewnienie godnego ludzkiego życia przeważającej części społeczeństwa. Ukraina otrzyma także możliwość obrony swojej tożsamości narodowej, przekształci się z przedmiotu w podmiot polityki europejskiej. — Czy uważa Pan, że Ukraina bez członkostwa w tych organizacjach nie może podnieść poziomu życia? — Obecnie na świecie konkurują i walczą o rynki, zasoby, technologie, wreszcie o swój sposób życia i swoją tradycję nie poszczególne kraje, lecz całe grupy państw, działające solidarnie jako regionalne cywilizacje. Jedną z takich grup stanowią kraje członkowskie UE, Kanada i USA. Można wyodrębnić także grupę państw muzułmańskich, grupę państw Azji Południowo-Wschodniej. Osobno stoją takie giganty jak Chiny i Indie. I jeśli chcemy przetrwać w tej walce i zająć godne miejsce w globalnej konkurencji o „miejsce pod słońcem”, to musimy przybić do jakiegoś brzegu. Tu zasada „moja chata z kraju” nie działa, bo każdy wie, że w historycznych burzach i kłopotach pierwszy płonie właśnie ten dom, który stoi „na skraju”. Zupełnie oczywiste jest, że miejsce Ukrainy jest we wspólnocie narodów europejskich i w euroatlantyckich strukturach integracyjnych. — Dlaczego zatem Rosja jest przeciwna temu, by Ukraina weszła do NATO? — Ukraina, w porównaniu z Rosją, wybrała inny wektor rozwoju. Choć powoli, Ukraina konsekwentnie zmierza drogą euroatlantyckiej integracji, drogą demokracji. W Rosji natomiast umacnia się kurs na autorytaryzm. Zatem nasze wektory rozwoju są różne. Rosyjscy przywódcy szukają dla Rosji jakiejś szczególnej cywilizacyjnej drogi i w tym celu świadomie przeciwstawiają siebie Europie. A przy okazji kuszą i podburzają również Ukrainę do tej konfrontacji. Rosja boi się europeizacji Ukrainy, boi się jej demokratyzacji. Jednocześnie członkostwo Ukrainy w NATO pozbawi Rosję fantomowego imperialnego bólu za utraconą kolonią. Dopiero przystąpiwszy do NATO, Ukraina wejdzie w etap stabilnego demokratycznego rozwoju oraz stabilnych i równoprawnych stosunków z Rosją. — Ale z Rosji zapewniają nas, że wstąpienie Ukrainy do NATO zagraża jej. — To, że Rosja tak zdecydowanie sprzeciwia się członkostwu Ukrainy w NATO, ma bardzo mało przyczyn, rzeczywiście związanych z jej bezpieczeństwem. Na przykład rosyjskie władze twierdzą, że wstąpienie Ukrainy do NATO to przybliżenie NATO do granic Rosji. Ale Rosja od dawna ma wspólne granice z krajami NATO — z Norwegią, Polską, Litwą, Łotwą i Estonią. Poza motywami imperialnymi w stanowisku Rosji widoczna jest zazdrość wobec Ukrainy jako konkurenta. Na przykład Ukraina i Rosja oferują NATO swoje lotnictwo do przewozu ładunków wojskowych. Zatem Rosja jest zainteresowana tym, aby wyeliminować ukraińskie wojskowe lotnictwo transportowe jako konkurenta, a w tym celu trzeba oddalić Ukrainę od NATO. Członkostwo w NATO stworzy również możliwości przenikania ukraińskich opracowań z dziedziny wojskowej na zachodnie rynki, a zatem znacząco zwiększy konkurencyjność ukraińskich przedsiębiorstw zbrojeniowych wobec rosyjskich. Dlatego zrozumiałe jest, że Rosja nie potrzebuje takiego konkurenta jak Ukraina. Chcę, abyśmy wreszcie obalili mity stworzone wokół wstąpienia Ukrainy do NATO. — I pierwszy z nich, prawdopodobnie, ten, że NATO skłóci nas z Rosją? — Nie skłóci. Tak jak Rosja nie skłóciła się z żadnym z krajów członkowskich NATO. Ponieważ Rosja sama znalazła się wobec bardzo poważnych wyzwań i zagrożeń. Podobnie jak Zachód, Rosję zagraża niekontrolowana migracja, międzynarodowy terioryzm i fundamentalizm muzułmański. Tych zagrożeń nie zdoła odwrócić bez szerokiej współpracy z NATO i strukturami europejskimi. Równie dobrze nie poradzi sobie samodzielnie także z „cyberatakami”. Istnieje wiele czynników, które nie pozostawiają Rosji alternatywy poza ścisłą współpracą z NATO. Są to m.in. zarówno technologiczne zacofanie Rosji, jak i wyzwanie dla niej, wywołane dynamicznym rozwojem Chin. Rosja jest skazana na bardzo ścisłą współpracę z krajami zjednoczonymi w NATO. Jestem przekonany, że bez głębokiej współpracy z Sojuszem Rosja nie będzie w stanie zagwarantować sobie bezpieczeństwa i integralności terytorialnej. Członkostwo Ukrainy w NATO jedynie sprzyjać będzie normalizacji stosunków z Rosją, która w końcu przestanie zamachiwać się na Ukrainę i skupi się na rozwiązywaniu własnych problemów. — Bardzo często słyszymy, że Ukraina, wstępując do NATO, odrywa się od słowiańskich korzeni. Czy to prawda? — To kolejny mit. Idąc do NATO, Ukraińcy nie odrywają się od świata słowiańskiego, jak również od prawosławnego. Członkami NATO są takie państwa prawosławne jak Bułgaria, Grecja i Rumunia. Co zaś do narodów słowiańskich, to w NATO nie jest ich jeden czy dwa — to Polacy, Czesi, Słowacy, Słoweńcy, Bułgarzy i Chorwaci. Zatem nie odrywamy się od kontynentu słowiańskiego, lecz go poszerzamy w ramach NATO. I to trzeba uświadamiać sobie. — Proszę wyjaśnić sytuację, dlaczego społeczeństwo jest niedostatecznie informowane o kwestiach bezpieczeństwa, w tym o NATO. Nawet za prezydenta Kuczmy było więcej informacji o NATO. — Są ku temu kilka powodów. Po pierwsze, takie wiodące siły polityczne jak Partia Regionów, BJuT i, do pewnego stopnia, „Nasza Ukraina” nie są partiami ideologicznymi, lecz raczej holdingami biznesowymi. Zazwyczaj reprezentują interesy wielkiego kapitału, który zwykle nie ma przejrzystych źródeł pochodzenia. Znaczna część tego kapitału narodziła się w środowisku kryminalnym i obecnie nastawiona jest na uzyskiwanie nadmiernych zysków. Właściciele takiego kapitału nie chcą wstępować do NATO, ponieważ zdają sobie sprawę, że znajdą się pod działaniem europejskiego prawa i będą musieli liczyć się z wartościami, które wyznaje Europa. Integracja Ukrainy z euroatlantyckimi strukturami położy kres „dzikiemu kapitalizmowi” i panowaniu „prawa dżungli”, które powodują masowe grabieże obywateli Ukrainy. Dlatego przedstawiciele wielkiego biznesu najmują różnych Witrenków, Morozów, Symonenków, płacą mediom, by kształtowały te stereotypy i odwodziły naród ukraiński od wyboru europejskiego. Oni nie myślą o perspektywach narodu i państwa. Jednak ostatecznie także wielki biznes będzie musiał zgodzić się na wstąpienie Ukrainy do NATO. Bo dla ich biznesu nastawionego na eksport potrzebne są potężne rynki zewnętrzne. Pojemność rynków UE to biliony dolarów, a nie setki miliardów, jak rynek Rosji. Na razie u właścicieli kapitału przeważa siła przyzwyczajenia i, do pewnego stopnia, nienasycenie i żądza. Ale z czasem odczują potrzebę integracji właśnie z zachodnimi rynkami krajów UE i NATO. Warunkiem dopuszczenia na te rynki jest natomiast gotowość kraju do podzielania wspólnych wartości i życia zgodnie z zasadą zbiorowej solidarności z państwami, które je ukształtowały. — Jakie inne przyczyny istnieje blokada informacyjna wobec NATO? — Nasza władza i polityka wciąż są bardzo podatne na wpływy zagraniczne. Nieliczne są przypadki, gdy człowiek jeszcze wczoraj był obywatelem innego państwa lub nawet pracownikiem zagranicznej służby specjalnej, a teraz już zasiada w ukraińskim parlamencie albo na wysokim stanowisku w egzekutywie. Wpływ takiej agentury jest bardzo duży. Jeśli chodzi o Partię Regionów, to bez wątpienia kontroluje ją obecnie radykalne skrzydło „jastrzębi” na czele z Janukowyczem, które są zorientowane prorosyjsko. Bardziej dbają o rosyjskie interesy niż o interesy Ukrainy. Gdy siła polityczna w swojej działalności przechodzi na pozycje radykalne, miejsca na umiarkowanie i rozsądek nie pozostaje. Czy zatem zdejmą blokadę informacyjną wobec NATO w kontrolowanych przez siebie mediach? Nie są zainteresowane prawdą o NATO także siły lewicowe, zwłaszcza komuniści — ci wieczni „zawodowi bojownicy” o interesy pokrzywdzonych. W warunkach pobytu Ukrainy w NATO i UE komunistom po prostu nie pozostanie miejsca. Wtedy bowiem na Ukrainie ukształtuje się masowa „klasa średnia”, znacząco zmniejszy się ubóstwo i wzrosną standardy socjalne. W takich warunkach nie będzie miejsca na demagogię socjalną, na której pasożytują komuniści. W końcu nie wszyscy przedstawiciele demokratycznej koalicji, niestety, uświadamiają sobie naglącą potrzebę wstąpienia Ukrainy do NATO jako sposobu zagwarantowania bezpieczeństwa narodowego i głębokiej modernizacji kraju. — Jak Pan/Pani widzi miejsce NATO we współczesnym świecie? — Jeśli w przeszłości NATO było blokiem wojskowym, który przeciwstawiał się siłom Układu Warszawskiego, to sam Sojusz i jego rola na świecie intensywnie się zmieniają. Cały świat znajduje się obecnie w warunkach głębokich przemian, które dotyczą większości instytucji międzynarodowych. Powszechnie uznana potrzeba reformy ONZ powoduje, że reformowane są także międzynarodowe struktury bezpieczeństwa. W szczególności NATO przekształca się z bloku wojskowego w system międzynarodowego zbiorowego bezpieczeństwa, który odpowiada na różnorodne współczesne zagrożenia nie tylko na terytorium państw członkowskich NATO, lecz także w innych regionach świata. Widzimy to na przykładzie sankcjonowanej przez ONZ misji NATO w Afganistanie. Wspólnie z NATO aktywnie działają tam takie neutralne państwa europejskie jak Finlandia i Szwecja. Co więcej, NATO wspierają odległa Australia i Rosja, która udostępnia dane wywiadowcze, przestrzeń powietrzną do przewozu wojskowych ładunków to-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин