Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗
W JEDNOŚCI CZASU, PRZESTRZENI I DZIAŁANIA
Слово Просвіти, №33 за 2011 рік
Julia ZAKUTNIA, Łuck Zdjęcia Dmytra HOROSZKI Ziemia wołyńska miała szczęście dać światu wybitną osobowość — Łesię Ukrainkę. Artystkę, której realną postać oddalają od nas lata, tradycyjnie czci się na początku sierpnia w Neczymnym, które rzekomo zostało opisane w „Pieśni leśnej”. Właściwie stulecie od czasu powstania dramatu-feerii świętowano 7 sierpnia. „To wydarzenie pomogło wielu Ukraińcom przypomnieć sobie o Łesi Ukraince, dotknąć dębu, podejść do jeziora — jak powiedziała na święcie poetka Inna Snarska, członkini białoruskiego i połtawskiego Związku Pisarzy — i poczuć jej duszę”. W tym roku las w rejonie kowelskim zgromadził ludzi zatroskanych ze wszystkich zakątków Ukrainy, a także białoruskich i polskich gości. Polanę, na której już kolejny raz ustawiono scenę i miejsca dla gości, otaczają odwieczne ukraińskie amulety — ręczniki, a także stoiska z książkami, suszone zioła i wyroby ze słomy, symbolicznym kręgiem jakby zamykając drogę wszystkiemu, co ciemne i negatywne, na niedzielne święto. Przed rozpoczęciem widowiska ludzie spacerują po lesie, gdzie niegdyś snuła swoje myśli Łesia Ukrainka, podchodzą do dębów zasadzonych przez wybitnych Ukraińców, jeziora Neczymne, odwiedzają muzeum „Pieśń leśna”. Ale zapanowała cisza i nad polaną rozbrzmiewa głos kowelczanki Tetiany Wydnyk, otulając duszę szczerością ludowej pieśni. Nie na darmo powiedział pisarz Wasyl Hej, jeden z prowadzących widowisko: — Odczuwam szczególne wzruszenie duszy, kiedy wykonują autentyczny ludowy folklor. Może dlatego, że to ukraińska pieśń, którą słyszałem w dzieciństwie, a może dlatego, że naprawdę mamy jeszcze jeden ogromny cud, który trzyma nas na tej ziemi — ukraińską pieśń ludową. Przedstawiciele obecnej władzy Borys Klimczuk, przewodniczący Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej, i Wołodymyr Wojtowycz, przewodniczący rady obwodowej, podkreślili w swoich wystąpieniach potrzebę pamiętania o czynie Łesi Ukrainki i brania za wzór genialnej wołynianki. Nie ominęli też bardziej przyziemnych spraw, takich jak problemy oczyszczenia jeziora, któremu grozi ostateczne zarośnięcie. Neczymne ma nie tylko wartość historyczną i przyrodniczą, ale także ważną ze względu na lecznicze warstwy na swoim dnie. Jednak nasi włodarze nie wspomnieli o jednej rzeczy — 16 milionów na oczyszczenie jeziora chce przekazać portugalska ekologiczna organizacja społeczna. To jak wyrzut dla nas, Ukraińców, przede wszystkim dla obecnej władzy, która nie zdołała dotąd odrodzić jeziora Łesi. Nawet samą nazwę, czym przejmuje się Olesia Kowalczuk, zasłużona nauczycielka Ukrainy, pisarka i działaczka społeczna, nieco przekręcono. I rdzennie ukraińskie „zdowowlje”, „Worochomle” powinno brzmieć „Neczymle”, a nie „Neczymne”. Po rozmowach o „doczesności” goście przenoszą się o stulecia, a nawet tysiąclecia w przeszłość, kiedy rusałki, mawki i leszy byli w świadomości naszego narodu o wiele bardziej żywi niż wszystkie chimery współczesnego wieku. Łukasz oczarowuje Mawkę muzyką fujarki, a w górze synchronicznie z nim wiatr gra liśćmi dębu — to występuje młody zespół Wołyńskiego Obwodowego Teatru Lalek. Właściwie tego dnia na scenie stało wiele mawek. Później ciekawym nakryciem głowy bohaterki, a także improwizacją z „dekoracjami” na polanie zadziwiała gości inscenizacja Lwowskiego Teatru im. M. Zańkowieckiej, a także cieszył występ aktorów Wołyńskiego Teatru Dramatycznego. I zamierało serce ludowej artystki Łarysy Kadyrowej, która swego czasu też grała Mawkę. Przeczytała natchniony fragment z „Pieśni leśnej” i kolejny raz na święcie poruszyła problem związku czasów: „Nie ruszcie go, pamiętajcie, bo życie zmarłych żyje w naszej pamięci. I dopóki pamiętamy, dopóki kochamy, to będzie z nami i to będzie znane tym, którzy będą po nas”. Po inscenizacji teatralnej występowali goście i gospodarze. W szczególności Anatolij Kyczynski, znany poeta z Chersońszczyzny, poruszył problem ukraińskości na Ukrainie. Właściwie jedność, która dokonała się na święcie, udowodniła jeszcze raz: Ukraina jest całościowa pod względem ducha i terytorium. Zgodnie z klasycystyczną zasadą trzech jedności — działania, czasu i przestrzeni, tutaj odbyło się święto prawdziwego ukraińskiego ducha. Tę jedność podkreśliła Nina Horyk, a także zademonstrowali uczestnicy Małej Akademii Nauk. Uczniowie z całej Ukrainy odpoczywają w letnim obozie nad Świtezią i wspólnie przyjechali na święto pamięci wybitnej wołynianki. Petro Zasenko, członek Rady organizacji pisarskiej Ukrainy, wspomniał: nie tylko nasze regiony łączy Łesia Ukrainka, ale i cały świat z nami, ponieważ ona „należy do tego świata”. Swoje wiersze darowali gościom białoruski pisarz Mykoła Senkewycz, goście z Rówieńszczyzny Lidija Rybenko, Mykoła Tymczak, Julija Bondjuczna, a także wołyńscy poeci Nadija Humeniuk i Ołena Krysztalśka. A po zakończeniu nagradzano honorowymi dyplomami i biblioteczkami tegorocznych zwycięzców zaocznego konkursu młodych literatów Wołynia. Występowali też znani artyści Iryna Kotłyćka, Hałyna Danyłowa, Switłana Myrwoda, Ludmyła Prychodko. Kierownika zespołu z Kiwerców Wołodymyra Martyniuka tego dnia witano z okazji urodzin. Na egzotycznym instrumencie — fletni Pana zagrał Tymofij Muzyczuk. Radowali swoim śpiewem Hanna Slipczuk, trio „Dywostruny”, a bogactwem głosów i ukraińskich strojów — ludowe zespoły ze Skulina, Bilina, Chołodnyci, zespół „Polisiany”. Wśród najmłodszych uczestników był Sasza Szewczuk, pięcioletni śpiewak z bilińskiej śpiewającej rodziny, oraz młoda mawka Anastasija Huszczyna. Ogółem wszyscy uczestnicy święta dołączyli do wyprowadzenia wizerunku Łesi Ukrainki poza ramy stereotypowej historii. Dało to możliwość poczuć osobowość pisarki, zobaczyć jedność Ukrainy, która panowała w rodzinie Łesi, i w jednej wielkiej rodzinie gości Neczymnego. „Często ze wspomnienia nie pozostaje obraz, tylko słowa” — napisał kiedyś Borges. Mądremu Argentyńczykowi udało się wyodrębnić cechę charakterystyczną dla naszej pamięci: po wielu opowiadaniach tego samego wydarzenia formuje się, jak lubi mawiać Oksana Zabużko, „story”, a uczucia zacierają się. A jeśli obiektem „story” jest konkretny człowiek, oddalony od nas o stulecie? Same wrażenia w takim przypadku rodzą się z biografii osobowości, cudzych wspomnień, uroczystości ku czci pamięci… Fujarkarze z Kiwerców pod kierownictwem Wołodymyra Martyniuka
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
