Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗

WIEŻOWCE NA ŚWIĘTOŚCIACH

Слово Просвіти, №34 за 2011 рік

— Panie Aleksandrze, niedawno w „Słowie Proświty” (nr 22 z 2011 r.) w publikacji „Hordy Batyja znów szturmują Dziesięcinną” rozmawialiśmy o sytuacji wokół naszej świętości — Cerkwi Dziesięcinnej w Kijowie. Kontynuujmy temat: jak rozwijają się wydarzenia? — Przede wszystkim w kwestii tak zwanej „kapliczki”, a w rzeczywistości sporej budowli cerkiewnej, którą samowolnie wzniósł Patriarchat Moskiewski obok pozostałości Cerkwi Dziesięcinnej. Okazało się, że położone obok Muzeum Historii nielegalnie dostarcza cerkwi prąd elektryczny. Choć muzeum ma umowę z miejskimi energetykami, zgodnie z którą placówka nie może nikomu przekazywać części przydzielonego jej prądu. Zwróciłem się do prokuratury i Głównego Zarządu Kontroli z propozycją wyjaśnienia, czy państwowe zasoby energetyczne nie są wykorzystywane dla tego „monasteru”. Zwróciłem się także do służb energetycznych, aby sprawdziły stan wyposażenia elektrycznego w tej moskiewskiej cerkwi. Okazało się, że nikt w ogóle nie przeprowadzał kontroli stanu przeciwpożarowego cerkwi. I praktycznie nikt nie ponosi odpowiedzialności za stan przeciwpożarowy budowli. A pożar w budynku mogą wykorzystać sami duchowni w celach prowokacyjnych, dla zaognienia sytuacji. Ostrzegłem o tym prokuraturę. Ogólnie rzecz biorąc, w sprawie losów Cerkwi Dziesięcinnej nie podjęto jeszcze żadnych decyzji. Jedyne co zrobiłem, to podniosłem starą decyzję Rady Miasta Kijowa w sprawie ustalenia prawdziwego wieku miasta Kijowa. A bez poważnych badań Góry Starokijowskiej nie da się go ustalić. I to powinno skłonić Instytut Archeologii Akademii Nauk do zintensyfikowania badań zarówno Cerkwi Dziesięcinnej, jak i terenu wokół niej. Dopiero po tym będzie można decydować o dalszym losie cerkwi. Niestety, na razie badania archeologiczne zostały wstrzymane z braku środków. Dziwne, że u nas na finansowanie badań naukowych pieniędzy nie ma, a na jakąś proponowaną „budowę Cerkwi Dziesięcinnej” one się znajdują. — Czym najbardziej musi zajmować się kierowana przez Pana komisja Rady Miasta Kijowa ds. kultury i turystyki? — Zajmujemy się praktycznie wszystkimi problemami tej sfery. Opracowujemy ogromną liczbę wniosków obywateli, przygotowujemy projekty decyzji Rady Miasta Kijowa. Skład komisji jest niejednorodny, co tu mówić ogólnie o korpusie deputowanych Rady Miasta Kijowa. Dlatego rada nie popiera wszystkich naszych pomysłów. W skład Rady Miasta Kijowa wchodzą w większości ludzie, którzy wcześniej popierali Czernoweckiego i zhańbili się jego projektami. Teraz popierają Popowa i Janukowycza. Niestety, korpus deputowanych (a są to przeważnie biznesmeni, mają swoje interesy) właśnie w kwestiach humanitarnych jest bardzo pasywny, nie rozumie znaczenia kultury. Z Kijowską Miejską Administracją Państwową jest inny problem: jest tam bardzo mało ludzi, którzy mają doświadczenie pracy w miastach z kulturalną przeszłością. Na przykład na Szczekawicy, jednej z legendarnych gór, na których założono Kijów, rozpoczęły się nielegalne prace budowlane, postawiono płot, a aktywiści ochrony historycznego Kijowa go zburzyli. A milicja, zamiast zajmować się deweloperami, którzy nielegalnie rozpoczęli prace, zaczęła zajmować się aktywistami. Niestety, dzisiaj nie istnieje państwowe wsparcie dla ludzi, którzy bronią kultury. Odnośnie konfliktu na Szczekawicy zaznaczę: wydzielono tam około 10 arów ziemi pod budowę prywatnego domu. Ale deweloperzy znieśli około jednej trzeciej Szczekawicy. Niedawno udało nam się uzyskać decyzję o wstrzymaniu tej budowy. — Proszę nakreślić kilka najbardziej bolesnych problemów sfery humanitarnej stolicy. — Pierwszy globalny problem — zabudowa Kijowa. Jest ona związana z kilkoma aspektami, w szczególności kulturą, turystyką, ochroną zabytków. Znamy surowe wymagania UNESCO, by zaprzestać zabudowy zboczy Dniepru, historycznego centrum stolicy, niszczenia zabytków. Ale wszystko trwa nadal. Niestety, zarówno ekipa Omelczenki-Kuczmy, która rozpoczynała te procesy, jak i ekipa Czernoweckiego-Juszczenki, która mogła je zatrzymać, nic nie robiły. Obecna ekipa Popowa-Janukowycza kontynuuje niszczenie starego Kijowa. Jednym z przykładów jest budowa na zboczach Dniepru budynku, centrum biurowego lub handlowego, na dachu którego będzie lądowisko dla helikopterów dla prezydenta. I bardzo dziwne, że ziemię pod budowę wydzielono prywatnej firmie, a nie strukturze państwowej. Inny przykład — pod pozorem przygotowań do Euro-2012 niszczą starą kijowską twierdzę. Ale Euro to wydarzenie, które szybko minie, a największa na świecie twierdza ziemna musi pozostać na zawsze. Urzędnicy nie rozumieją, że nie można niszczyć naszych zabytków dla kilku meczów piłkarskich. — Czy nie za często u nas powołują się na Euro-2012 przy wszelkich przekrętach? Co knują w strefie twierdzy? — Mówią, że trzeba tam zrobić jakąś „strefę gościnności” i już prowadzą prace przygotowawcze do budowy. Drugi poważny problem stolicy — stan placówek kulturalnych. Wystarczy zaznaczyć, że w mieście nie ma teatrów, które zostałyby zbudowane w czasach niepodległości, chociaż liczba ludności rośnie. Dzięki przeformatowaniu niektórych kin niby nastąpił wzrost liczby teatrów, ale to po prostu zaadaptowane budynki, w których teatrom trudno funkcjonować w pełni wartościowo. Dzisiaj budują tylko teatr na Podolu. Ponadto niszczy on cały krajobraz Zjazdu św. Andrzeja, a do tego prace trwają latami. A to, że nie ma pomieszczenia dla Muzeum Historii Kijowa, które swego czasu eksmitowano w celu umieszczenia tam sądu! W innych muzeach brakuje należytej ochrony, klimatyzatorów, środków przeciwpożarowych. Niedostateczna liczba pomieszczeń dla bibliotek. Nie ma własnego pomieszczenia biblioteka im. Łesi Ukrainki, centralna biblioteka Kijowa. Magazyny zbiorów rozmieszczone są w różnych budynkach. Budynek centralnego biura dawno sprzedano i tylko sąd nie pozwolił na razie eksmitować biblioteki. Dodam do tego, że już około pięciu lat ani fundusze muzeów, ani fundusze bibliotek nie były uzupełniane kosztem budżetu państwa. Dopiero niedawno bibliotekom wydzielono niewielkie środki. Nie wydziela się ich też na modernizację księgozbiorów. Na świecie biblioteki to nowoczesne centra komunikacyjne, gdzie konsultanci świadczą usługi, gdzie można nie tylko czytać książki, ale i pracować w Internecie. Nasze zaś pozostały na poziomie lat 50. ubiegłego wieku. Niektóre biblioteki są zamykane. Teraz zagrożona zamknięciem jest Biblioteka Muzyczna, która jest w centrum miasta (u nas to jedyna biblioteka muzyczna). Bardzo niska jest pensja pracowników bibliotecznych. — Sporo rozgłosu zyskał zamiar eksmisji kilku muzeów z Ławry. Państwa komisja broniła tych placówek. — I na ten moment podjęto decyzję, że muzea pozostają w Ławrze. Zacznijmy od tego, że te miejskie muzea po przekazaniu ich na własność państwową zostały uznane za nieprofilowe dla Narodowego Rezerwatu. Dlaczego nieprofilowe, nie wiadomo. Ale postanowiono, że trzeba je eksmitować. Rząd stworzył komisję, która miała zajmować się eksmisją muzeów z Ławry. Wchodziłem w skład komisji i, jak wielu ludzi, którym nie jest wszystko jedno, nalegałem na to, że te muzea trzeba przenieść do odpowiednich, przystosowanych dla nich pomieszczeń. Kiedy zaczęto liczyć, okazało się: aby przenieść muzea, potrzeba około dwóch mi- Oleksandr BRYHYNETS — poeta, prozaik, dziennikarz, polityk, radny Rady Kijowskiej z ramienia Bloku Julii Tymoszenko, przewodniczący stałej komisji rady ds. kultury i turystyki. Urodził się w 1962 roku w Kijowie. Ukończył Uniwersytet Kijowski im. T. Szewczenki, wydział dziennikarstwa. Pracował jako dziennikarz, redaktor wydawnictwa, w telewizji, doradca premiera. Autor wielu książek poetyckich, laureat kilku festiwali poetyckich. W 1995 roku stworzył i kierował Agencją Artystyczną „Terytoria A”. Jako autor tekstów piosenek, wspólnie ze znanymi kompozytorami stworzył ponad 100 utworów. miliardów hrywien na budowę pomieszczeń dla nich. Takich środków miasto, oczywiście, nie posiada, a zaadaptowanych pomieszczeń, niestety, również. Dlatego z inicjatywy naszej komisji podjęto decyzję Rady Kijowskiej: eksmisja muzeów jest możliwa tylko pod warunkiem, że będą miały dokąd się przenieść. — Obecnie do dyskusji wniesiono tak zwaną Strategię rozwoju Kijowa do 2025 roku. Jakie są Pana przemyślenia na temat tej Strategii, w szczególności w odniesieniu do sfery humanitarnej stolicy? — Zacznijmy od tego, że obecnie jednocześnie opracowywane są dwa dokumenty: Strategia i Plan Generalny rozwoju miasta. I oto w nich są zdumiewające różnice. Na przykład Strategia przewiduje zwiększenie terytorium placów i dróg Kijowa trzykrotnie, a Plan Generalny — 1,7 raza. Kiedy zapytałem twórców Planu Generalnego, dlaczego nie chcą zwiększyć tej powierzchni trzykrotnie, odpowiedzieli, że to nierealne. Albo co innego. Strategia przewiduje zwiększenie liczby mieszkań w Kijowie 1,5 raza, czyli przez te 15 lat ma „wyrosnąć” jeszcze pół Kijowa. Ale przy tym Plan Generalny przewiduje, że liczba terenów zielonych pozostanie taka, jaka była. Co to oznacza? To, że zabudowę będą prowadzić drogą zagęszczania. Ale już dzisiaj każda budowa związana z takim zagęszczaniem prowadzi do potężnych akcji protestacyjnych. Do jakiego więc stanu doprowadzą miasto w ciągu 15 lat takich „zagęszczeń”? Jeśli natomiast zamierzamy 1,5 raza zwiększyć liczbę mieszkań bez zagęszczeń, po prostu burząc ogromną liczbę „chruszczowek”, to oznacza, że faktycznie powierzchnię mieszkalną trzeba będzie zwiększyć dwukrotnie, bo ten zasób mieszkaniowy „chruszczowek” trzeba będzie przecież odnowić. — Czyli przez półtorej dekady zbudować jeszcze jeden Kijów! Piękne plany… — Są w Strategii i takie dziwne punkty, jak zwiększenie o 20 lat długości życia kijowian. Albo piszą, że znacznie zmniejszy się przestępczość. Choć na razie tego nawet w przybliżeniu nie widać. Jeśli mówić konkretniej o kulturze, to dlaczegoś dla Kijowa, miasta, które szczyci się swoimi malowniczymi wzgórzami, unikalnym krajobrazem naturalnym, program rozwoju ma dziwną nazwę: „kulturalna dolina”. Czy podoba się Panu ten termin? — Dolina — to, oczywiście, bagno. Choć, w końcu, nie chodzi o nazwę? — Ale te procesy, które zachodzą teraz wokół Szczekawicy, Łysej Góry, — to, być może, jest właśnie przekształcanie naszych historycznych wzgórz w doliny. Dalej odnośnie do komponentu humanitarnego Strategii. Oto zapisano, że pięciokrotnie (!) ma zwiększyć się liczba muzeów. Jeśli my przez wiele lat nie możemy znaleźć pomieszczenia dla jednego muzeum, to skąd wziąć zasoby na budowę 150 nowych? Liczbę teatrów planują zwiększyć 2,7 raza! Jak to możliwe, skoro my jeden teatr budujemy 10 lat? Teatr „Kijów” przebudowują z kina również już wiele lat. Bardzo trudno wyobrazić sobie, że biznesmeni będą budować prywatne teatry. Jeśli oni jeszcze mniej więcej budują prywatne kina, to teatrów nie będą. — To co to w ogóle za „strategia”? — Ma ona charakter reklamowy. Wszystko to po to, aby urzędnicy, szef miejskiej administracji zrobili sobie PR razem z prezydentem. Żeby zwykli ludzie byli zachwyceni: patrzcie, mówią, mamy nową strategię. Zamiast tego mamy nowy ból głowy. Oto dla przykładu. Zaplanowano zburzyć pół hektara Ogrodu Botanicznego pod węzeł komunikacyjny przy nowym tak zwanym „moście Kirpy”. Z jednej strony władza chwali się, że oto tam coś zbudowali, a z drugiej, — lepiej, żeby niektórych budowli w ogóle nie było. Ciągle trzeba prowadzić wojny o zachowanie miasta. Oto na ulicy Luteranskiej wycięto drzewa, żeby na części szkolnego terenu postawić budynek. Pozwolenia są wypisane, niby wszystko zgodnie z prawem. Oto ona jest, ta systemowa zabudowa w działaniu. — Panie Aleksandrze, napięta działalność społeczno-polityczna, którą Pan prowadzi, chroniąc miasto, jego dziedzictwo historyczne, zabiera dużo czasu i energii. A chciałoby się przedstawić Pana jako ciekawego poetę, artystę, autora tekstów wielu piosenek. Stworzył Pan tak niezwykle ciekawy projekt, jak Agencja Artystyczna „Terytoria A”. Co on oznaczał dla Pana? — Dzięki stworzeniu „Terytorium A” współczesna ukraińska masowa kultura muzyczna nie została zniszczona. Jeśli spojrzeć na kulturę masową takich rosyjskich satelitów, jak Białoruś, Mołdawia, to zobaczymy, że tam narodowa kultura masowa tak i nie pojawiła się, została zastąpiona albo rosyjską, albo rumuńską. U nas też wszystko szło w stronę dominującej egzystencji wyłącznie masowej kultury rosyjskiej. Dzięki wysiłkom wielu ludzi, w szczególności organizatorów festiwalu „Czerwona Ruta”, udało nam się zaświadczyć o konieczności tworzenia ukraińskojęzycznej kultury masowej. Właśnie wtedy zadeklarowali swoją twórczością I. Biłyk, O. Ponomariow, zespół „WW”, Rusłana, Ani Lorak. Wtedy jeszcze byli oni przeważnie ukraińskojęzyczni. I wszyscy młodzi wykonawcy pragnęli być tacy, jak ci ukraińscy piosenkarze, a nie wszelacy rosyjscy. To tworzenie ukraińskiej gwiazdy było niezwykle ważne. I bardzo źle, że dzisiaj dziada-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин