Сторінка · с. 4сторінка оригіналу ↗
Parady nie będzie
Слово Просвіти, №34 за 2011 рік
Dwudziestą rocznicę swojego Państwa pragniesz uczcić, udręczony człowieku, a władza rdzawo zaskrzypiała piórem: „Parady nie będzie!”
Wszystkie oszczędzone z marszów środki władza „pewnie” schowa do budżetowej szuflady, więc każdy odczuje: i maluch, i najstarszy — parady nie będzie!
Kto zaś sprzeciwi się temu buntem, by prostemu ludowi żyło się lepiej i syci? Chciałoby się, rzecz jasna, by rocznica była jak święto. — Parady nie będzie?
Następnie po cichutku z szuflady — bez skrzypienia — z tymi pieniędzmi sobie poradzą. I znów oskubią cię, człowieku, jak lipę — parady nie będzie!
Zatonęła po czubek głowy przeklęta sterniczka w bagnie grzechów politycznego błądzenia: ani tobie żyć, ani tobie świąt — parady nie będzie!
Napełnijmy świątecznością dusze po brzegi w chwalebną rocznicę (a niech ją — tę władzę!) — z wielkim świętem was, drodzy Ukraińcy! Ale… bez parady.
Wołodymyr Pipasz, kandydat nauk historycznych, przewodniczący Zakarpackiego Zjednoczenia „Proświta” im. T. Szewczenki
W dniach 23–25 kwietnia 1991 r., podczas spotkania prezydenta ZSRR M. Gorbaczowa z przywódcami dziewięciu republik, zapoczątkowano „proces nowo-ogariowski” dotyczący zawarcia traktatu związkowego. Aby nie dopuścić do podpisania 20 sierpnia 1991 r. nowo-ogariowskiego wariantu traktatu przez przedstawicieli pierwszych trzech republik, ortodoksyjno-komunistyczne siły w kierownictwie ZSRR, którym ten wariant nie odpowiadał ze względu na zawarte w nim cechy konfederacyjne, 19 sierpnia podjęły próbę zamachu stanu. W całym kraju na pół roku wprowadzono stan wyjątkowy. Prezydenta M. Gorbaczowa odsunięto od władzy, a władza przeszła do utworzonego przez spiskowców Państwowego Komitetu ds. Stanu Wyjątkowego (GKCzP). Jak wynika z dokumentów znalezionych w Komitecie Obwodowym KPZR we Lwowie po fiasku puczu, o wprowadzeniu w ZSRR stanu wyjątkowego od 19 sierpnia KC KPZR poinformował komitety obwodowe KP Ukrainy już 18 sierpnia, zobowiązując je do wspierania puczystów. KC KP Ukrainy wydał także komitetom partyjnym wskazówkę, by uważały „współdziałanie z Państwowym Komitetem ds. Stanu Wyjątkowego w ZSRR” za „najważniejsze zadanie komitetów partyjnych”. W tej niebezpiecznej sytuacji najbardziej zależało od stanowiska kierownictwa Rady Najwyższej Ukrainy. Jednak, jak wspomina L. Tanjuk, przewodniczący Rady Najwyższej Ukrainy L. Krawczuk zajął wyczekującą postawę. W orędziu radiowym i telewizyjnym z 19 sierpnia wzywał on „do spokoju i opanowania”, a pierwszoplanową kwestią nazwał „pomyślne zakończenie zbiorów plonów”, co w pełni odpowiadało wskazówkom zawartym w szyfrogramie nr 14-sz Sekretariatu KC KPU do sekretarzy miejscowych komitetów partyjnych o „zorganizowanym zakończeniu zbiorów plonów”, a także temu, że: „pierwszorzędne znaczenie ma przeciwdziałanie nastrojom ekstremistycznym” oraz że „podejmowane przez kierownictwo kraju środki stabilizacji sytuacji… są zgodne z zasadniczym stanowiskiem Komunistycznej Partii Ukrainy”. Natomiast GKCzP potępili prezydent Rosji B. Jelcyn, przywódcy republik nadbałtyc-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
