Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

MIŁOŚĆ, NADZIEJA, ROZCZAROWANIE?..

Слово Просвіти, №35 за 2011 рік

Petro ANTONENKO Zdjęcia autora Leitmotywem wszystkich poprzednich Forów był temat sytuacji w samej Ukrainie, a już od niej zależy wszystko inne, w szczególności współpraca z zagranicznym ukraiństwem. A czy władza chce poważnej analizy tej sytuacji? I to jeszcze przed przedstawicielami światowej społeczności? Zatem, przeprowadzać Forum się nie chciało, nie przeprowadzić było niemożliwe, wszak to jeszcze jeden cios w wizerunek kraju. Do tego, co 5 lat i właśnie na Forach odbywają się wybory UWKR — Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej, najwyższego jednoczącego organu społecznego światowego ukraiństwa. Jeśli chodzi o skalę zgromadzenia, wystarczy porównać dwie liczby: na poprzednim IV Światowym forum w 2006 roku było 1500 delegatów i gości. Podczas tego planowano jedynie 300 delegatów i 50 gości, z których nie przyjechało ponad 20 delegatów, a połowę gości zaproszono w ostatniej chwili. Warto dodać, że na poprzednie Forum, na jego uroczyste otwarcie i pierwszy dzień plenarny przybyły 2 tysiące zaproszonych z Ukrainy — przedstawiciele narodowo-demokratycznych partii i organizacji społecznych. Wszak ludziom chciało się poczuć atmosferę Forum, porozmawiać, zwłaszcza z gośćmi z zagranicy. I dla całego tego ogromu ludzi znalazło się miejsce, wszak wszystkie poprzednie Fora odbywały się w głównej sali państwa — Narodowym Pałacu „Ukraina”. Na posiedzeniu grupy roboczej ds. przygotowania Forum w Ministerstwie Kultury (a właśnie na nie nałożono całe przygotowanie zgromadzenia) byli przedstawiciele kilku ministerstw i resortów. I nikt z przedstawicieli władzy na 8 dni przed Forum (!) nie mógł dokładnie powiedzieć, gdzie odbędzie się jego otwarcie, pierwszy dzień plenarny. Zrozumiałe tylko, że nie w „Ukrainie”. A gdzie? Główna wersja — Narodowa Opera, ale tam nagle wszczęto remont. Proponowano różne, czasem dziwaczne warianty: właśnie od pomieszczenia zależała liczba uczestników, a to, oprócz delegatów, także goście, przedstawiciele społeczności z Ukrainy i zagranicy, dziennikarze. I dopiero pod koniec narady poinformowano nas: V Forum otworzy się w Narodowej Operze. Na pytanie, dlaczego na wszystkich poprzednich Forach świętowanie Dnia Niepodległości nie przeszkadzało w przeprowadzaniu akcji w Pałacu „Ukraina”, odpowiedzi nie otrzymaliśmy. Pytano również, czy delegaci Forum mogą również być na owym uroczystym posiedzeniu? Na to przedstawiciel jednego z ministerstw odpowiedział, że dla delegatów planowano wydzielić około 70 miejsc. Prawda, potem kwota zaczęła zmniejszać się do 40 miejsc. W głównej sali kraju na ponad 3 tysiące miejsc nie znalazło się sto-dwieście miejsc dla Ukraińców z zagranicy, tak samo, jak i dla przedstawicieli sił narodowo-demokratycznych, którzy wywalczyli naszą niepodległość. I rzecz nie w możliwościach finansowych naszego państwa, a w tym, że władza nie miała nic do powiedzenia światowemu ukraiństwu. Nie tylko o wewnętrznej sytuacji w Ukrainie, ale i o licznych problemach relacji naszego państwa i Ukraińców z zagranicy. W poprzednich numerach nasza gazeta szczegółowo o nich pisała. Krótko przypomnimy, że przestał funkcjonować program współpracy państwa ze światowym ukraiństwem, przyjęty za prezydentury Juszczenki. Ustało kształcenie młodzieży z ukraińskiej diaspory na naszych uczelniach na zasadach budżetowych. Liczne problemy w ochronie prawnej i socjalnej naszych rodaków — migrantów zarobkowych. Prezydent Janukowycz na Forum nie przybył. Znowuż, stało się to po raz pierwszy w całej prawie 20-letniej historii Forów. Jeszcze jedno pytanie, kto będzie witał i błogosławił zgromadzenie w imieniu Cerkwi? I to, że Forum pobłogosławił Patriarcha Filaret, zaświadczyło: władza pragnęła wszelkimi sposobami zdystansować się od Forum. Jedynym mówcą z kierownictwa państwa był minister spraw zagranicznych Kostiantyn Hryszczenko. Odczytał on lakoniczne powitanie W. Janukowycza dla uczestników Forum, a już potem mówił jako minister. Prezydent wykonał efektowny, na pierwszy rzut oka, ruch: obiecał wznowić program współpracy z zagranicznym ukraiństwem; utworzyć organ państwowy ds. pracy z diasporą, najprawdopodobniej — w formacie komitetu państwowego; uchwalić ustawę o statusie zagranicznych Ukraińców. Wszystko to — sprawy, bez wątpienia, pilne. U władzy pojawiła się możliwość zademonstrowania, że oto my, powiedzmy, robimy to, czego nie zrobiła władza poprzednia. Jeśli chodzi o „wystąpienie Janukowycza-Hryszczenki”, to był to pokaz samoraportowania: jak wszystko jest wspaniale w naszym demokratycznym państwie i jak burzliwie idą reformy. Na tym tle zimnym prysznicem było współsprawozdanie prezydenta Światowego Kongresu Ukraińców Jewhena Czolija (Zob. „SP”, nr 34). Była to poważna analiza współczesnej sytuacji w Ukrainie i tego, jak patrzy i reaguje na tę sytuację świat. Szkoda, że nie wyróżniały się taką analizą ani sprawozdania kierownictwa UWKR, ani wystąpienia na posiedzeniu plenarnym delegatów Forum. Zresztą, przeważały właśnie wystąpienia Nadija KYRIAN Ukraińcy w Rosji — jedna z najliczniejszych diaspor. Według różnych danych, w Rosji mieszka około 5 mln Ukraińców. Najwięcej ich jest w Moskwie, Petersburgu, w rejonach Kurska, Woroneża, Saratowa, Samary, Astrachania, Władywostoku, Kubania, Donu, od Orenburga do Oceanu Spokojnego, w obwodzie zakaspijskim, w Kraju Nadmorskim, w obwodzie amurskim (Zielony Klin). Na sekcji Forum „Ukraińcy w Rosji” przedstawiciele różnych obwodów omówili warunki zamieszkania, zadania i perspektywy dla zachowania tożsamości narodowej. Zauważano, że warunki dla rozwoju Ukraińców w Rosji i Rosjan w Ukrainie kardynalnie się różnią. Na przykład, Ukraina wydaje na edukację w języku rosyjskim 3 miliardy hrywien, a Rosja na edukację w języku ukraińskim — 0. Właśnie edukacja w języku ojczystym — to to, co w największym stopniu może zahamować asymilację Ukraińców, która odbywa się bardzo szybko. W ciągu 13 lat liczba Ukraińców w Rosji z uwzględnieniem przepływu migracyjnego zmniejszyła się o 33%. Naturalne procesy asymilacyjne nie mogły być tak intensywne. Przy tym w różnych regionach Federacji Rosyjskiej warunki dla rozwoju Ukraińców nieco się różnią. W Baszkortostanie, na przykład, istnieje pełna baza prawna o językach narodów Baszkortostanu, ustawy są wykonywane. Na V Światowy forum Ukraińców przyjechali przedstawiciele z 40 państw, z jasnymi pozycjami politycznymi i szerokim spektrum pytań do władzy; oczekiwano, że usłyszą Prezydenta i on ich również usłyszy. Ale Wiktor Janukowycz do Narodowej Opery nie przybył. Ukraińska Światowa Rada Koordynacyjna, którą po Dmytro Pawłyczce objął Mychajło Ratusznyj, na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego prezydium sporządziła strategiczny plan pracy na rok i skonstatowała, że bez komunikacji z władzą pełnowartościowej pracy z zagranicznym ukraiństwem nie będzie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин