Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Europejskie podejście do przeprowadzania kampanii rekrutacyjnej oraz organizacji procesu nauczania

Слово Просвіти, №35 за 2017 рік

Jurij TESLA, Julia CHLEWNA W tym roku emocje związane z rekrutacją były na ustach wszystkich. Kandydaci na studia do ostatnich dni pracy komisji rekrutacyjnych martwili się: czy dostaniemy się na studia stacjonarne, czy wystarczy limitu miejsc, czy znów czegoś nie zepsuje Jednolita państwowa elektroniczna baza ds. edukacji (JPEBE). Na łamach prasy było niemało informacji o pracy komisji rekrutacyjnych. Strony internetowe uniwersytetów nie nadążały za wirującym strumieniem informacji o rekrutacji. Szczególnie często „niezłym cichym słowem” wspominano JPEBE. Ale kampania rekrutacyjna jest już za nami, zakończyła się sukcesem, a miejsca z zamówienia państwowego otrzymali najbardziej godni kandydaci. Media nie pominęły uwagą także Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki. Oczywiście informacje są bardzo różne, ale KNU jest na pierwszym miejscu wśród placówek edukacyjnych Ukrainy pod względem liczby złożonych podań. Do nas przychodzą po wiedzę, kwalifikacje, po perspektywy w życiu, w tym także na najmłodszy wydział uniwersytetu — wydział technologii informacyjnych (FTI). Wydział ma zaledwie trzy lata. Nie ma jeszcze ani jednego rocznika absolwentów studiów licencjackich. Nie ma absolwentów, którzy na terenie Ukrainy i za granicą popularyzowaliby go. Ale mimo to, pod względem liczby podań wydział technologii informacyjnych zajął czwarte miejsce na uniwersytecie (4600 podań), ustępując jedynie popularnym wydziałom i instytutom (filologicznemu, ekonomicznemu oraz stosunków międzynarodowych), znacznie wyprzedzając wydziały pokrewne, takie jak wydział cybernetyki (2900 podań), mechaniczno-matematyczny (743 podania) oraz wydział radiofizyki, elektroniki i systemów komputerowych (1118 podań). Na FTI otwarto pięć specjalności, które są reprezentowane w 8 programach edukacyjnych: 121 „Inżynieria oprogramowania”; 122 „Nauki komputerowe” — Pani Oksano, a Pani jak widzi naszą ukraińską edukację? — Kiedy słyszę rozmowy o edukacji, to sprowadzają się one do jednego: podwyższenia pensji nauczycielom. Te rozmowy brzmią obecnie z ust niemal każdego urzędnika. Widocznie uważają, że wszyscy myślą uszami, a nie głową. I chociaż pensja to poziom egzystencji, to jednak powinniśmy mówić przede wszystkim o jakości edukacji. Tym bardziej, że tegoroczne ZNO (zewnętrzne niezależne ocenianie) z języka ukraińskiego i literatury pokazało bardzo niski, w istocie katastrofalny poziom wiedzy z języka ojczystego i literatury. 8% kandydatów nie przekroczyło progu. A to 17 tysięcy absolwentów. I tylko pięcioro otrzymało najwyższą ocenę. Straszne… U nas od samego początku powstania państwa stosunek do literatury jest powierzchowny. To tylko ludzie zaślepieni przeszłością dowodzą, że z tym wszystko jest w porządku. A w rzeczywistości płyniemy od jednego brzegu do drugiego — i niczego istotnie nie zmieniliśmy. — Dlaczego? — Bo zawsze oglądaliśmy się na kogoś. Na przykład, co nam powiedzą, kiedy będziemy omawiać „Marię” Ułasa Samczuka, „Sad Getsemański” Iwana Bahrianego, „Aś i Oś” Stepana Wasylczenki czy „Stryboży dar” Lesia Martowycza? A twórcy innych programów z jakiegoś powodu nie bali się wprowadzić do nich najlepszych dzieł literatury rosyjskiej i światowej. Jedynie autorzy programu z ukraińskiej, niwelując proces literacki, co roku skracają go, wykastrowując najlepsze dzieła… Odnosi się wrażenie, że w wysokich fotelach oświatowych siedzą ludzie, którzy niczego nowego nie potrafią zaproponować… — Czyżby tylko najwyższych foteli to dotyczyło? — Chodzi nie tylko o najwyższy szczebel. Znam dyrektorów, którzy przez całe swoje życie niczego nie czytali, którzy nie znają historii, którzy są słabo zaznajomieni z metodyką i psychologią. Ale oni są przodujący, wzorowi. Przede wszystkim dlatego, że zbudowali przytulne toalety, pomalowali fasadę, z korzyścią dla siebie „uszlachetnili” pomieszczenia piwniczne, przygarniając tam prywatne struktury. Zrozumiałe, że i to jest potrzebne. Ale to jest ziemia pod nogami. A gdzież niebo nad głową? Ja dla wszystkich kierowników różnych szczebli wprowadziłabym także coroczne testy na poziom intelektu. A co najważniejsze — na znajomość swojego przedmiotu — zarządzania placówką edukacyjną. Warto byłoby to wprowadzić także dla innych specjalistów-przedmiotowców. — Swoją drogą, a nauczyciele w jakim wieku przeważają? — Wiek nauczycieli-przedmiotowców to kolejny problem. Teraz, kiedy podwyższono pensje, nikt nie śpieszy się odchodzić ze szkoły. Rozumiem: emerytury są nędzne. Ale jest też druga strona medalu — w tym roku utworzono nowe szkoły-gimnazja. Oczywiście udaje się je stworzyć głównie tym dyrektorom, którzy są blisko władzy. Ale tam pozostają pracować także ci, którzy już przestali rozumieć prawdziwe zadania, którzy dawno już wyczerpali swój zasób nauczyciela. A jeszcze w tak zwanych gimnazjach, gdzie uczniów należy uczyć kilku języków, wykorzystując nowe metodyki, uczyć ich będą także ci, którzy wykładali rosyjski, a potem — w rok czy pół roku — przekwalifikowali się na angielski… Dlatego też poziom wyników ZNO i z („Nauki komputerowe”, „Zarządzanie projektami” (studia magisterskie), „Analityka informacyjna i wpływy” (studia magisterskie), „Programowanie stosowane”); 125 „Cyberbezpieczeństwo”; 172 „Telekomunikacje i radiotechnika”; 126 „Systemy i technologie informacyjne”. Warto zaznaczyć również wysoki próg punktowy przy rekrutacji na wskazane specjalności FIT. Jedynie na specjalnościach „Inżynieria oprogramowania” oraz „Nauki komputerowe” wyższy próg punktowy był tylko u naszych kolegów z wydziału nauk komputerowych i cybernetyki, a z angielskiego bardzo niski. — A czyż nie przeprowadza się przerejestrowania nauczycieli? — Właściwie powinno się to odbywać w Instytutach Oświaty, w centrach metodycznych. Ciekawe, dlaczego nikt nie analizuje pracy obwodowych instytutów oświaty i centrów metodycznych? Jak wykorzystują granty? Jaki jest poziom nauczania dla nauczycieli na kursach podnoszenia kwalifikacji? Czy te instytuty i centra metodyczne nie są miejscem, gdzie przesiadują dożywotnio te czy inne osoby? Jaki jest ich współczynnik użyteczności? Te pytania powinny być badane gruntownie. One również są jednym z punktów kompleksowego podejścia do edukacji. A młodzi z jakiegoś powodu do szkoły nie idą. W końcu nie mają jak przyjść, bo miejsca są zajęte przez tych szanownych. — Być może i szanowni to rozumieją — i uczą się nieco tego, co jest niezbędne w nowym, naszym czasie… — Pozostaje chyba mieć nadzieję… I jeszcze jeden problem: kto wstępuje na wydział filologii ukraińskiej? Kiedyś wstępowali ci, którzy dużo czytali, którzy potrafili sami pisać wiersze czy opowiadania. A teraz nawet na tak szanowny wydział we Lwowskim Narodowym Uniwersytecie imienia Iwana Franki przyjmują wszystkich, którzy mają najniższe wyniki z „języka i literatury ukraińskiej”, a powinien być wyznaczony próg na podstawie wyników ZNO od 175—180 punktów. Wtedy znajdą się dla szkoły twórczy, energiczni, erudyci, wykładowcy, którzy będą zainteresowani pracą w szkole. Zrozumienie życia przyszłych obywateli zaczyna się od nauczyciela. A co mamy obecnie? Wielu nastolatków, kiedy wezwać ich na rozmowę, twierdzi: to, czego się uczą, nie jest dla nich interesujące. Więc na jakich utworach wychowujemy patriotę, inteligenta i po prostu Człowieka? Już o tym mówiłam… Z programu języka i literatury ukraińskiej wykastrowujemy wszystko, co się da, i nie szukamy nowego. Można tylko się dziwić, dlaczego usunięto z programu niektóre utwory Tarasa Szewczenki, Łesi Ukrainki, Maksyma Rylskiego, Wołodymyra Wynnyczenki. Dlaczego dobrodzieje od nauki zdecydowali, że „Mnie wszystko jedno” T. Szewczenki — to zbyt patriotyczne dla tych, którzy będą zdawać ZNO. Ta ne odnakowo meni, Jak Ukrajinu zliji lude Pryspiat, łukawi, i w wohni Jiji, okradenuju, zbudiat… Och, ne odnakowo meni. Czyż nie są aktualne te słowa duchowego ojca narodu? Czy przypadkiem usunięto ten utwór z programu? — Kiedy odpowiedzialni ludzie przeczytają naszą rozmowę, być może się zastanowią? — Chciałoby się w to wierzyć. Chociaż… Obecnie, kiedy Ukraina jest w ogniu, kiedy za granicę wyjechała ta część ludzi, która powinna budować i tworzyć nowe, my, niestety, mamy w najwyższych szczeblach władzy tych, którzy nie pamiętają, jaką uczelnię czy wydział ukończyli, jaką dysertację napisali. A na pytanie dziennikarzy, co czytali, skromnie, spuszczając oczy, odpowiadają, że nie pamiętają utworu… — …ale dość często wspominają Bułhakowa. — Tak, wspominają, choć jestem pewna, że „Mistrza i Małgorzatę” oni również nie czytali. Oto mamy odpowiedni stosunek do języka i literatury, do edukacji w ogóle, do państwa. Dlatego też giną ci, którzy zaznali triumfu na światowych scenach, którzy czytali dużo i znają historię swojego narodu, dla których nie jest pustym dźwiękiem słowo Ojczyzna. I ostatni problem: szkoła nie wychowuje patrioty. Na Ukrainie prawie nie bywa w szkołach wydarzeń, lekcji, na których brzmiałyby patriotyczne pieśni, poezje, fragmenty utworów prozatorskich. Moim zdaniem, poezją „Kochajcie Ukrainę” Wołodymyra Sosiury i skróconym wariantem „Wpatruję się w twoje źrenice” Wasyla Symonenki patriotyzmu nie wychowasz. Wymyślcie: skróconym!.. Właśnie tak zdecydowali układający program ZNO: bo po co przeciążać absolwentów? A stąd i brak szacunku do hymnu — i państwowego, i kościelnego, stąd utrata przez człowieka samego siebie… Tacy ludzie w masie swojej stają się straconym pokoleniem, ludźmi, którzy się nie spełnili. — Słowem, mimo wszystkich deklaracji czy reform, my, czyli szkoła, niedopracowujemy… — To jeszcze łagodnie powiedziane. W istocie wychowujemy niewolnika, któremu potrzebne jest jedzenie, praca i duchowa pustka… Ale tli się jeszcze pewna iskierka nadziei, że coś istotnego zacznie się na Ukrainie zmieniać. Rozmawiał Bohdan ZALIZNIAK, członek NSPU i NSJU, kandydat nauk filologicznych. Mamy nadzieję, że Ukraina zwycięży! „Nasza edukacja wyższa i średnia niepokoi społeczeństwo oderwaniem od realnego życia”, — konstatuje minister edukacji i nauki Lilija Hrynewycz. Spróbujmy przeanalizować, jak przygotowują w szkole obywateli i patriotów, w rozmowie ze lwowską nauczycielką-metodykiem Oksaną STEFAK.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин