Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 36 (621), 8—14 września 2011
Слово Просвіти, №36 за 2011 рік
7 września ubiegłego roku opinię publiczną zbulwersował antyukraiński projekt ustawy „O językach na Ukrainie”, przedstawiony przez O. Jefremowa (Partia Regionów), P. Symonenkę (KPU) oraz S. Hryneweckiego (Partia Ludowa). Dokument ten stał się przedmiotem wnikliwej analizy nie tylko licznych instytutów naukowo-badawczych Narodowej Akademii Nauk, wyższych uczelni państwowych, znanych polityków, naukowców, pisarzy, działaczy społecznych, ekspertów i analityków, ale także tak autorytatywnych instytucji międzynarodowych, jak Biuro Wysokiego Komisarza ds. Mniejszości Narodowych OBWE oraz Komisja Wenecka Rady Europy, które potwierdziły negatywne oceny, jakie ten projekt ustawy otrzymał na Ukrainie. Regionaliści, zrozumiawszy, że ich dążenie do „legalizacji języka rosyjskiego” za pomocą projektu ustawy koalicjantów, który najwyraźniej zostanie wycofany, jest nieudane, znów „podsujetilis”: dwaj „wielcy uczeni, znający się na językoznawstwie” — S. Kiwałow i W. Kołesniczenko złożyli swój projekt ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej”, który już nawet Przewodniczący Rady Najwyższej W. Łytwyn nazwał „prowokacyjnym”. Ignorując wnioski Wysokiego Komisarza OBWE i Komisji Weneckiej, które ostrzegają ustawodawców przed wadami koncepcyjnymi poprzedniego projektu ustawy, a mianowicie przed nieuprawnionym i nieuzasadnionym wzmocnieniem dominacji języka rosyjskiego ze szkodą dla ukraińskiego jako języka państwowego oraz języków mniejszości narodowych, S. Kiwałow i W. Kołesniczenko proponują projekt ustawy, który będzie rodził napięcia między grupami użytkowników różnych języków i podważał stabilność społeczną na Ukrainie. Deputowani ludowi przeinaczają postanowienia Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych oraz paragrafy Opinii Komisji Weneckiej, nieuprawnienie zniekształcając skład językowy i etniczny ludności, przyznając oczywistą przewagę językowi rosyjskiemu. Powołując się na spis ludności z 2001 roku, autorzy doliczyli się, że język rosyjski może otrzymać status regionalnego w 13 obwodach Ukrainy. A do tego — krymskotatarski na Krymie, węgierski — na Zakarpaciu, rumuński — na Bukowinie. Regionalnymi ogłaszają 18 języków (języki mniejszości narodowych). Nie wiadomo, czy z tym projektem zapoznali się najbardziej zagorzali przeciwnicy języka ukraińskiego w Administracji W. Janukowycza, ale jest całkowicie oczywiste, że jego partyjni koledzy znów wyciągnęli znaczoną kartę językową i mają nadzieję, że jest ona atutowa: przed nami wybory do Rady Najwyższej i dlaczego by nie dodać drożdży do językowego zamieszania na południu i na zachodzie. Ale, jak świadczą protesty rodziców przeciwko optymalizacji-likwidacji szkół ukraińskojęzycznych, ta karta jeśli nawet nie została już rozegrana, to jest dobrze rozpoznawalna i wytarta. Tak samo na próżno S. Kiwałow i W. Kołesniczenko mają nadzieję wprowadzić w błąd wysokie instytucje międzynarodowe oraz naród ukraiński, rewidując artykuły Ustawy Zasadniczej. We Wnioskach Komisji Weneckiej mowa jest o potrzebie najnowszych informacji dotyczących charakterystyki językowej i etnicznej ludności Ukrainy. Jak uważa doktor nauk prawnych Wołodymyr Wasylenko, „kwestie językowe muszą być przedmiotem bacznej uwagi całej opinii publicznej Ukrainy, która musi uświadomić sobie konieczność opracowania koncepcyjnie innego, nowego projektu ustawy językowej, który bazowałby na fundamentalnych zasadach Konstytucji Ukrainy oraz powszechnie uznanych międzynarodowych stan- KATEGORYCZNIE „NIE!” Uważne zapoznanie się z projektem ustawy Kiwałowa-Kołesniczenki nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że prawdziwym celem jego twórców jest dalsza eskalacja na Ukrainie niezgody obywatelskiej, podsycanie wrogości międzyetnicznej, pogłębianie podziału politycznego narodu ukraińskiego, co może doprowadzić do nieprzewidywalnych skutków. Treść projektu ustawy w rzeczywistości skierowana jest nie na zachowanie języków mniejszości etnicznych (krymskotatarskiego, gagauskiego, karaimskiego i in., które rzeczywiście wymagają ochrony), co przewidziano w „Europejskiej karcie języków regionalnych i Kolaż Jurija Petika mniejszościowych”, a na wzmocnienie nowych groźnych tendencji do rusyfikacji Ukrainy. W szczególności istotne zastrzeżenia budzi punkt 1 artykułu 11 wspomnianego projektu ustawy, w którym zaznaczono, że w korespondencji regionalnych organów władzy z organami władzy wyższego szczebla dozwolone jest stosowanie języków regionalnych. W związku z tym urzędnicy państwowi wyższego szczebla, oprócz języka państwowego, powinni doskonale władać wszystkimi językami regionalnymi. W rzeczywistości jednak chodzi tylko o jeden język regionalny — rosyjski, tylko nim biegle włada większość ukraińskich urzędników. Nie mniej dziwne jest określenie języka regionalnego, „który tradycyjnie jest używany w granicach określonego terytorium przez obywateli tego państwa…”. Prawdopodobnie należałoby wyjaśnić, co oznacza „tradycyjnie jest używany”, ponieważ takie tradycyjne używanie, na przykład języka rosyjskiego — to nic innego, jak wynik długotrwałej polityki rusyfikacji wschodu i południa Ukrainy. To znaczy, rusyfikatorska polityka carskiej Rosji i Związku Radzieckiego nie tylko nadal trwa, ale i na nowo jest legitymizowana. Dziwne w projekcie jest także określenie regionu, które prawdopodobnie wymyślili sami autorzy, ponieważ region powinien uwzględniać nie tylko jedność administracyjno-terytorialną, ale także ekonomiczną, geograficzną, historyczno-etnograficzną. W tym aspekcie nie wszystko jest jednoznaczne, w szczególności w odniesieniu do obwodu ługańskiego, którego południe stanowią miasta przemysłowe i Zakończenie na str. 2 dardach. Z uwagi na ogromne znaczenie dla właściwego rozwiązania kwestii językowych wyników przyszłego spisu ludności Ukrainy, jego przeprowadzenie powinno być poprzedzone przejrzystą i wolną dyskusją publiczną na temat kwestii spisu oraz ich fachowym sformułowaniem zgodnie z wymogami Konstytucji Ukrainy oraz kryteriami międzynarodowymi. Nowe ustawodawstwo językowe powinno powstawać przy udziale specjalistów z szerokim zaangażowaniem przedstawicieli organizacji społecznych i stać się potężnym narzędziem zapewnienia praw językowych wszystkich obywateli Ukrainy, stabilności społeczeństwa, jedności państwa ukraińskiego oraz wzmocnienia jego niepodległości”. Dzisiaj przedstawiamy odpowiedź na projekt ustawy-prowokacji działaczy Proświty z Ługańszczyzny, którym, zgodnie z jego postanowieniami, przyjdzie być na wieki rosyjskojęzycznymi.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
