Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

HOJNA JESIEŃ PRZYBYŁA DO JEGO OGRODU

Слово Просвіти, №37 за 2011 рік

Bohdan NOWOSIADŁY, honorowy członek Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, m. Tarnopol. Moje poznanie tego pełnego życia i mądrego człowieka przypadło na czas nauki w szkole średniej w Bucniowie w pobliżu Tarnopola. Miło, że z biegiem lat nasze drogi się nie rozeszły, a przerodziły w twórczą przyjaźń. Dlatego dzisiaj mam wielką przyjemność i moralny obowiązek opowiedzieć o tym człowieku. Bohdan Hołowyn urodził się 6 września 1926 roku we wsi Złotkowice w rejonie mościskim na Lwowszczyźnie w wielodzietnej rodzinie. Ojciec Bohdana — Petro Hołowyn był działaczem społecznym, z którego inicjatywy we wsi założono czytelnię „Proświty”, spółdzielnię oszczędnościowo-kredytową i sklep spółdzielczy. Aktywna postawa życiowa ojca, jego świadomość narodowa wywoływała wściekłość u polskich szowinistów. Na ich donos na początku I wojny światowej policja wtrąciła go do obozu koncentracyjnego dla przestępców wojennych w austriackim Thalerhofie. Bohdan był zdolny do nauki. Matka Maria widziała w nim przyszłego księdza, lecz początek II wojny światowej przekreślił wszystkie plany. W 1940 roku rodziców jako „burżuazyjnych nacjonalistów” wraz z trojgiem dzieci bolszewicy wysłali na „wieczne osiedlenie” na Syberię. Bohater naszej opowieści podczas okupacji niemieckiej uczył się w Lwowskiej szkole handlowej, a od 1943 roku do końca wojny był na robotach przymusowych w Niemczech. Po jej kapitulacji pracował jako tłumacz z języka niemieckiego w Radzieckiej Administracji Wojskowej w Niemczech. Kiedy organy represyjne dowiedziały się o pochodzeniu i poglądach Bohdana, natychmiast zwolniły go z zajmowanego stanowiska. Po powrocie do Lwowa młodzieniec zmuszony był pójść na zasadniczą służbę wojskową do armii radzieckiej. Wiosną 1952 roku zaocznie wstąpił na wydział historyczny Lwowskiego Uniwersytetu Państwowego. Wkrótce zaczął pracować w zawodzie w szkołach Lwowszczyzny, a w 1954 roku młodego pedagoga już mianowano dyrektorem. Wkrótce Bohdan Hołowyn jako repatriant i bezpartyjny znalazł się pod czujnym nadzorem KGB. Już w 1961 roku zwolniono go ze stanowiska dyrektora szkoły. Dlatego wraz z żoną Iryną Kordubą, nauczycielką matematyki, musiał wyjechać poza granice Lwowszczyzny. …Na Tarnopolszczyźnie pan Bohdan rozpoczął karierę jako dyrektor ośmioletniej szkoły w Proszowej w rejonie tarnopolskim, jednak już w następnym roku obniżono go na stanowisku za… kolędowanie u sąsiadów na Boże Narodzenie. Jednak wkrótce Bohdan Petrowycz jako wysoko wykształcony specjalista został zastępcą dyrektora Tarnopolskiej rejonowej zaocznej szkoły średniej. Lecz miejsca dla znienawidzonego pedagoga nie było i tutaj. W grudniu 1972 roku biuro Tarnopolskiego komitetu rejonowego partii komunistycznej zwolniło kierownika rejonowego wydziału oświaty za rażące naruszenie w pracy kadrowej. Kierownikowi wyrzucano, że jego zastępcą pracował Bohdan Hołowyn — bezpartyjny, pochodzący z nacjonalistycznej rodziny, uczestnik zabójstwa pisarza-komunisty Jarosława Hałana we Lwowie, chociaż w rzeczywistości była to kompletna bzdura. Lecz represyjny mechanizm przeciwko Bohdanowi Petrowyczowi działał bez zakłóceń i już w 1973 roku przeniesiono go do szkoły średniej w Bucniowie niedaleko centrum obwodowego, a w 1982 roku Tarnopolski komitet wykonawczy nawet usunął go z kolejki na otrzymanie mieszkania. W szkołach ogólnokształcących Bohdan Petrowycz aktywnie zajmował się krajoznawstwem. Kierowani przez niego młodzi krajoznawcy-turyści zdobywali miejsca na podium w zawodach rejonowych i obwodowych, w ogólnozwiązkowym konkursie tematycznym. I szefowie rejonowego wydziału oświaty odnotowywali znaczące osiągnięcia kółka turystyczno-krajoznawczego szkoły średniej w Bucniowie, ale zawsze „zapominali” wspomnieć nazwisko jego kierownika. Innym razem rada pedagogiczna tej samej szkoły inicjowała nagrodzenie B. Hołowyna Dyplomem Ministerstwa Oświaty i odznaką „Przodownik oświaty ludowej USRR”, jednak i ten wniosek sprawnie „odrzucono” w rejonie. A żeby już ostatecznie pozbyć się niewygodnego pedagoga, w 1988 roku, pełnego sił twórczych i doświadczenia pedagogicznego, wysłano go na emeryturę. Lecz, pomimo jawnej dyskryminacji, nie tracił ducha. Jego talent i energia organizacyjna nabrały nowego oddechu w okresie narodowo-patriotycznego uniesienia podczas rozpadu byłego Związku. Początkowo Bohdan Petrowycz został członkiem Towarzystwa Języka Ukraińskiego imienia Tarasa Szewczenki, a już w 1992 roku wybrano go na przewodniczącego zarządu Tarnopolskiego rejonowego, a wkrótce — obwodowego zjednoczenia „Proświty”. Za okres pracy B. Hołowyna w obwodowej „Prośvicie” w większości miejscowości Tarnopolszczyzny utworzono lokalne komórki. I nasze obwodowe zjednoczenie pod względem liczby członków „Proświty” zajęło pierwsze miejsce na Ukrainie! A jeszcze Bohdan Petrowycz ma swój udział w napisaniu statutu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”. Dlatego nieprzypadkowo w 1996 roku wybrano go na Honorowego członka Ogólnoukraińskiego Towarzystwa, a już w 75. roku życia — Honorowym przewodniczącym obwodowej „Proświty”. Dzisiaj zasłużony jubilat nie wyobraża sobie życia bez aktywnej współpracy z mediami. Przez ponad pół wieku działalności dziennikarskiej opublikował ponad tysiąc różnorodnych materiałów. Jego pierwsza notatka ujrzała światło dzienne jeszcze w 1948 roku w gazecie wojskowej. Później pisał na tematy oświatowe. Ale i to, według wyznania weterana, nie podobało się. Na początku września niestrudzony działacz społeczno-polityczny Tarnopolszczyzny, aktywny członek „Proświty” Bohdan HOŁOWYN skończył 85 lat!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин