Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗
WRÓŻKA MI WRÓŻYŁA, czyli BIZNES NA ZAUFANIU
Слово Просвіти, №38 за 2011 рік
Natalia ANTONIUK WRÓŻKI MAJĄ DOBRE ŻNIWA „Spadkowa jasnowidzka Eleonora przepowiada los z fusów kawowych i dawnych kart tarota. Zdejmie urok, wieniec bezżeństwa. Sprowadzi z powrotem ukochanego, naprawi relacje rodzinne za pomocą starodawnych zaklęć i modlitw” — właśnie takimi ogłoszeniami obfitują stołeczne bezpłatne wydawnictwa. A metro to prawdziwa cieplarnia dla ich biznesu: oszustki w każdym wagonie starannie „rozsadzają” swoje ogłoszenia i czekają na dobre żniwa. Dla stworzenia aury tajemniczości i lepszego zapamiętania wróżki wymyślają sobie „pseudonimy”, z reguły są to tylko imiona, takie jak: Taisija, Wioleta, Lilija, Eleonora, Anika itp. Stołeczne wróżki mają standardowe cenniki swoich usług: średnio biorą 50—200 hrywien za sesję. Ale za zdjęcie uroku, wieńca bezżeństwa, złego oka i przestrachu „taryfa jest droższa”: od 500 hrywien i powyżej średniej pensji kijowianina. Czasami wróżki u łatwowiernego klienta znajdują tyle „czarnej nieczystości”, że jedna procedura nie pomoże: wysysanie środków może trwać miesiącami. Obecnie wiele wróżek ma własne sekretarki, które odpowiadają na telefony i szukają wolnego „okienka” na przyjęcie. Właśnie tak — dzwonimy do jasnowidzki Oksany, a sekretarka odpowiada: „Wszystko jest rozpisane na tydzień do przodu. Mogę zapisać dopiero na przyszły poniedziałek”. W „urodzajny” dzień wróżki mają z dziesięciu klientów. Biznes kwitnie… Najaktywniejszy punkt w stolicy — rejon sołomiański, osiedle Nowokarajewych dacz. Na trzech ulicach Nowopolowa, Karpacka i Paustowskiego jest największa liczba ogłoszeń stołecznych wróżek. Przyjmują w sektorze prywatnym obok siebie, tworząc swoisty „Trójkąt Bermudzki”. Tutaj, w szczególności, pracuje Nina. Jej sekretarka opowiedziała, że wróżka „dawno pracuje, jest miejscowa. Ma bardzo wielkie talenty”. Jej usługi — od 50 hrywien. A Wioleta z tego samego „Trójkąta Bermudzkiego” bierze już 70. Wybrałam Taisiję Mychajliwnę z tego rejonu. Mieszka w pięknym białym dwupiętrowym domu. Na podwórku czysto, trawnik, ani jednego kwiatka. Do drzwi prowadzą szerokie schody. Taisija od razu budzi we mnie niezrozumiałą sympatię. Rozmawiamy w pokoju, gdzie jest idealnie posprzątane, na stole leżą karty tarota, jakaś książka, świece. Naprzeciwko nas — lustro. Taisija rozmawia po rosyjsku. — Chcę dowiedzieć się o przyszłości — zaczynam ostrożnie. Ona, rozłożywszy zatłuszczone karty, mówi do mnie, niezamężnej dziewczyny: — O, widzę, jest wielbiciel. Uważnie obserwując moją reakcję, dodaje: — Między wami jakieś przeżycia. Wróżka informuje o czarnowłosej kobiecie, która robi przeciwko nam bardzo złe rzeczy. — Znasz taką? — tajemniczo pyta. — Nie. Ona dalej rozkłada karty, mówiąc, że jednak jest niedobra brunetka w moim życiu. Potem wróżka mówiła o jakimś sądzie, więzieniu, wielkiej miłości wielbiciela, trudnościach między nami i tajnym spisku mojej przyjaciółki. — Jeśli chcesz zachować relacje, trzeba pilnie postawić ochronę. Przyjdź do mnie, zdejmiemy urok — 860 hrywien. — A jak moja działalność zawodowa będzie się rozwijać? — zmieniam temat rozmowy. Taisija powiedziała, że żadnych zmian nie widzi. A potem nagle zapytała: — A gdzie ty pracujesz? Odpowiedziałam, że w gazecie. Wróżka zaczęła nerwowo zbierać karty i mówić, że nie ma już czasu. Na całe to widowisko poszło piętnaście minut. Nic ciekawego Taisija mi nie odkryła: ogólne frazy o banalnych problemach młodej dziewczyny. Wróżka mi wróżyła, // Wróżka mi mówiła, // Wróżka mi wróżyła, // Żebym nie kochała chłopców, — przypomniały się słowa ludowej piosenki. Inna wróżka była bardziej szczera i poinformowała, że ma pięciodniowy tydzień pracy, zresztą, jak inne jej koleżanki. „W sobotę chodzimy do świątyni”, — opowiedziała przez telefon znachorka Hanna Mykołajiwna i kategorycznie odmówiła przyjmowania w weekendy. Zadzwoniłam do jeszcze jednej wróżki i rozczarowałam się już od pierwszych sekund. Zamiast sygnału w słuchawce rozbrzmiały zapalne rytmy „popowej” piosenkarki. „A co z wizerunkiem? To powinny być tajemnicze mantry lub afrykańskie zaklęcia”, — pomyślałam. Oczywiście, zagadkowość rozwiała się jak dym. Nadija Andrijiwna, która „pomaga naprawić biznes i odszepcze alkoholizm” opowiedziała, że jest doświadczona — wróży od 20 lat. 35-letnia kobieta mieszka w wielopiętrowym budynku na prospekcie Nauki. Nie pracuje w sobotę i niedzielę. Wróżki — to dobre menedżerki PR. Tworzą falę informacyjną, pewne grono znajomych, którzy rozpowszechniają o nich pozytywne opinie. Potrafią pracować nad swoim wizerunkiem — dają ogłoszenia w mediach i na nośnikach reklamy zewnętrznej, pojawiają się w różnych programach telewizyjnych, promują się podczas wyborów prezydenckich, a nawet mają własny program telewizyjny — na kanale „Tonis”. Oczywiście, wraz z wypracowaniem pozytywnego wizerunku rośnie zaufanie do ich działalności. Przypomnijmy choćby Pawła Globę: rozreklamowany, ale naukowo udowodniono, że dokładność jego prognoz jest skrajnie niska. Ten „biznes” — to „biznes na zaufaniu”, przebiegłe wróżki nie są ścigane za swoją działalność, więc w stolicy powstaje coraz więcej „Trójkątów Bermudzkich”. Tego zła nie można ani odszeptać, ani wykorzenić. JAKO BONUS — BUKIET PROBLEMÓW PSYCHOLOGICZNYCH Idąc do wróżki, chcemy zdjąć z siebie odpowiedzialność za niepowodzenia we własnym życiu: mówiąc, że to nie ja, a los mam nieszczęśliwy. Wróżka tylko wzmocni tę myśl. I zamiast rozwiązywać problemy, mamy nadzieję, że wróżeniem złapiemy szczęście w swoje sieci. „Naprawiaczka losów” zniszczy ostatnie okruchy wiary we własne siły. Czasami wróżka może znaleźć twój „obiekt nieprzyjemności” — zazdrosną sąsiadkę, nieszczerą przyjaciółkę, złą teściową. To rodzi złość i nieufność. A czasami chęć zemsty przyćmiewa zdrowy rozsądek: ludzie chodzą do wróżki, żeby dokuczyć złoczyńcy. Znowuż, naglące problemy są spychane na dalszy plan, wróżka „gra” na słabościach człowieka. Wszystko kończy się smutno: relacje z bliskimi zepsute, czas stracony, problemy nie rozwiązane, a na duszy — wstyd i wyrzuty sumienia. Czasami ludzie idą do wróżki, żeby usłyszeć słodkie kłamstwo. Jak w ludowej piosence: „Żeby nie bolało mnie serce // I nie mijały daremnie dni, // Kłam, wróżko, że wróci // Mój książę na białym koniu… Przyjemniej wierzyć w to, co dobre i radosne. I niech wróżka sto razy powie nieprawdę — człowiek jest zadowolony.
jak najmniej precyzyjnie formułować swoje odpowiedzi. Dzięki takiej „obłości fraz” porady wróżek można wykorzystać dla wszystkich, nawet zupełnie przeciwnych sytuacji. Pewne informacje niewerbalne dostarcza sam klient — obrączka, szczegóły ubioru itp. Tymi detalami wróżka podbudowuje własną przenikliwość. A czasami ludzie sami wyjawiają pewne dane, nie zauważając tego. Przecież człowiek w kontakcie z wróżkami zazwyczaj się denerwuje. One też starają się wywołać u odwiedzających stan lekkiego stresu, ponieważ emocjonalnie pobudzony człowiek traci zdolność racjonalnego myślenia, można nim manipulować”. Wróżki to niezłe psycholożki! Potrafią skanować człowieka, widzieć jego problemy i na tej podstawie dawać ogólnie dopuszczalne rady. A w procesie wieloletniej pracy stykają się z wieloma sytuacjami, dlatego też proponują typowe sposoby rozwiązywania problemów. Starszy pracownik naukowy Instytutu Psychologii Społecznej i Politycznej NAPN Ukrainy, kandydat nauk psychologicznych Ołeksandr Pluszcz zwraca uwagę na osobliwości naszej mentalności: „Żyjemy w dobrotliwym stosunku do świata zewnętrznego, jesteśmy ufni. W głębokiej naturze Ukraińca jest zakodowane, że świat jest dobry”. Dlatego też przyjmujemy słowa wróżki „na wiarę”. Kompleksy niższości, utrata wiary we własne siły, świadomość nieuchronności, wypaczone wyobrażenie o dobru i złu, stracony czas — czyż nie jest to zbyt wysoka cena za wizyty u wróżki? JEŚLI NIE IDZIECIE DO NIEJ, TO ONA PRZYJDZIE DO WAS Nawet jeśli zdecydowaliście, że nigdy nie pójdziecie do szarlatanek, one mogą znaleźć was. Kobiety w obfitych spódnicach mogą wyłowić was z tłumu. Wróżki zauważają ludzi zaniepokojonych, przygnębionych, nieuważnych, czyli tych, u których zawężony jest krąg. Co może być bardziej szkodliwe niż człowiek, który posiada wiedzę z najtrudniejszych nauk, ale nie ma dobrego serca? O to pytał Hryhorij Skoworoda. A ci ludzie, posiadając skomplikowaną technikę manipulowania świadomością, często nie mają ani dobrego serca, ani sumienia. Dzisiaj będziemy mówić o „poskramiaczkach losów” — wróżkach: jakie psychologiczne techniki wykorzystują i jak nie wpaść w ich sidła. A także na przykładzie stolicy rozważymy, jak udany biznes można stworzyć na ludzkim nieszczęściu i zaufaniu. Działalność wróżek bardzo trafnie opisał w „Eneidzie” Iwan Kotlarewski: „Na świecie wszystko ja już znam, // Choć nigdzie nawet nie wychodzę, // I ludziom w potrzebie pomagam, // I im na gwiazdach wróżę: // Komu czy dreszcze odgonić, // Od świnki czy poszeptać, // Albo i włosy wygnać; // Szeptam — uroki odpędzam, // Przestrach wylewam, // Żmije umiem zaklinać”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
