Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗
W WIRZE ŻYCIA Swiatosławowi WASYLCZUKOWI — 70
Слово Просвіти, №38 за 2011 рік
Petro ANTONENKO Zdjęcie autora Od dawna znam Swiatosława Wasylczuka ze wspólnej pracy w Ruchu i Proświcie i zawsze dziwię się jego energiczności oraz nieobojętności. Wspominam dość burzliwe zjazdy Ludowego Ruchu Ukrainy, wtedy jeszcze jednolitego, niepodzielonego, z pierwszej połowy lat 90. Kierując Żytomierską organizacją obwodową LNU, a następnie ruchem delegacji żytomierzan na zjazdach, Swiatosław brał najaktywniejszy udział w ostrych dyskusjach. I przy całej pryncypialności, jasności stanowiska, dominowało u niego nie gołe krytykanctwo, rozpowszechnione wtedy w naszych kręgach, a konstruktywizm. Zawsze był przepełniony pomysłami. I nie były to tylko deklaracje, a sprawdzone w praktyce rzeczy. Bo ciekawych, konkretnych spraw na koncie działacza Ruchu i Proświty było niemało. Współpracowaliśmy także jako dziennikarze nielicznej jeszcze, niestety, prasy narodowo-demokratycznej. Wtedy, w drugiej połowie lat 90., wydawało się, że nasza wspólna sprawa nabiera rozpędu. Wspólna, bo Swiatosław, tak jak ja, ukończył wydział dziennikarstwa Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. T. Szewczenki, wiele lat oddał pracy w gazetach. Bez zbędnej skromności mogę powiedzieć, że my z nim wtedy kierowaliśmy jednymi z najbardziej masowych gazet Ruchu i Proświty na Ukrainie. Nakład czernihowskiej „Siwerszczyny”, gdzie byłem redaktorem, osiągnął 35 tysięcy prenumeraty. W Żytomierzu Swiatosław Wasylczuk wydawał i redagował gazetę „Wicze” z jej 30-tysięcznym nakładem. Najaktywniejszy udział wzięliśmy też w tworzeniu i pracy Stowarzyszenia Prasy Ruchu, które na początku połączyło dziesiątki demokratycznych gazet. W planach była wymiana materiałów, kooperacja we wszystkich sprawach wydawniczych, od poszukiwania reklam po zakup papieru, wreszcie po prostu wymiana doświadczeń z pracy w gazecie. Niestety, z czasem Stowarzyszenie powoli wygasło, jak i ogólnie prasa demokratyczna. Coraz trudniej było wytrzymać konkurencję w przestrzeni medialnej, którą zalały wydania klanów oligarchicznych. Lecz, prawdę mówiąc, i siły narodowo-demokratyczne niedopracowywały w tworzeniu potężnej własnej prasy. Więc dla obu naszych gazet nastały nie najlepsze czasy. W każdym razie energia Swiatosława Wasylczuka znalazła wspaniałe zastosowanie na niwie proświciańskiej. Działacz Proświty od pierwszych, w 2002 roku został przewodniczącym Żytomierskiego obwodowego zjednoczenia WUT „Proświta” im. T. Szewczenki. Trudno wyliczyć wszystkie dobre uczynki członków zjednoczenia, dokonane pod kierownictwem swojego lidera. Żadne przedsięwzięcie, żaden program, akcja o kierunku narodowo-patriotycznym nie odbywają się bez ich udziału. Nie mniej ważne jest to, że przewodniczący zjednoczenia rozumie ważność codziennej czarnej roboty w Towarzystwie. A to i tworzenie nowych ogniw, i rozpowszechnianie prasy narodowej, w szczególności naszej gazety „Słowo Proświty”. Skąd tyle energii, pracowitości na niwie ukraińskiej duchowości? Można śmiało przypuścić, że to wynik potężnego hartu narodowego, niesionego od samego dzieciństwa przez całe życie. A ono było dalekie od idyllicznego dla urodzonego we wsi Antoniwka, w rejonie hoszczańskim na Rówieńszczyźnie. Ojciec Swiatosława, Karpo Ołeksijowycz, zwykły poleski rolnik, odznaczał się pociągiem do wiedzy, niemałym wykształceniem, co zresztą nie było dziwne w ukraińskich wsiach. Głowa rodziny dużo czytał, prenumerował patriotyczne ukraińskie gazety. W tym okresie, w latach 20.—30. XX wieku, ziemie zachodnioukraińskie wchodziły w skład państwa polskiego. Oczywiście sytuacji tutaj nie można było porównać z narodowym upokorzeniem Ukraińców w Związku Radzieckim, ale i tutaj o swoje prawa narodowe trzeba było walczyć. Właśnie dzięki aktywności Karpa Ołeksijowycza wieśniacy dopięli swego, aby dzieci w szkole uczono nie tylko państwowym językiem polskim, ale i ojczystym językiem ukraińskim. Na początku lat 30. Karpo Wasylczuk stworzył we wsi ogniwo OUN. Tragiczny los Ukraińców, Ukrainy, rozdartej między imperiami, pozbawionej państwowości, jak w kropli wody, odbił się na losie tej zwykłej wiejskiej rodziny. Nie tylko za czasów Polski Karpo Ołeksijowycz, wybrany przez ziomków na wójta, czyli wiejskiego głowę, musiał bronić interesów narodowych, praw swoich współmieszkańców. Walczył o to i za nowej władzy „wyzwolicieli” ze wschodu, moskiewskich okupantów. Ludzie znów powierzyli Wasylczukowi stanowisko wiejskiego głowy. Ale tacy patrioci nowej władzy są niepotrzebni i wrodzy. Kiedy radzieckie organy karne wprost zainteresowały się wiejskim ogniwem „Proświty” i jednym z jego kierowników, wiejskim głową Wasylczukiem, temu nie za— PRENUMERATA TRWA Wy jesteście ze „Słowem Proświty”, bo to jest wasza gazeta! Koszt prenumeraty
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
