Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

LIDERZY ŚWIATOWEGO UKRAIŃSTWA NA ŁUGAŃSZCZYŹNIE

Слово Просвіти, №38 за 2011 рік

odbyła się w Ługańsku, dokąd przyjechali na zaproszenie delegata V Światowego Forum Ukraińców, przewodniczącego obwodowego zjednoczenia „Proświty” Wołodymyra Semystiahy. W sali proświtańskiej Ukraińsko-Kanadyjskiego Centrum „Odrodzenie” czekała na nich ługańska społeczność, w większości proświtańcy. Świadczyło to o niekłamanym zainteresowaniu świadomych Ukraińców centrum obwodowego (a także wielu mieszkańców innych miejscowości) kontaktami z liderami ukraińskiej diaspory oraz ogólnoukraińskich sił patriotycznych. Na początku spotkania, po odczytaniu przez proboszcza parafii „Króla Chrystusa” UKGK, która znajduje się w Ługańsku, proświtańskiego aktywistę ks. Mychajła Juszychyszyna modlitwy „Ojcze nasz”, głos zabrał Stefan Romaniw. Zwięźle scharakteryzował on rolę i znaczenie ŚKZ na współczesnym etapie, podkreślając, że dzisiaj chodzi o szeroki dialog z Ukraińcami południa, centrum, wschodu i zachodu Ukrainy, a nie o udzielanie członkom patriotycznych zjednoczeń na Ukrainie gotowych rad w każdej konkretnej sytuacji politycznej. Kolejno wystąpili jego współpracownicy — lider ruchu związkowego „Solidarność Narodowa” Ołeksij Klasztornyj, redaktor naczelny ogólnoukraińskiej gazety „Szlak Zwycięstwa” Wiktor Roh, dyrektor wykonawczy Centrum Odrodzenia Narodowego Taras Rondzistyj, a także przewodniczący Młodzieżowego Kongresu Nacjonalistycznego Serhij Kuzan oraz przedstawiciel Ukraińskiej Służby Informacyjnej Andrij Walczyszyn, z których każdy z pozycji określonego kierunku wspólnej pracy narodowej wyraził swój pogląd na wydarzenia, które dzisiaj mają miejsce na Ukrainie, oraz rolę i miejsce w nich zorganizowanego ruchu patriotycznego narodu tytularnego. Wszyscy mówcy byli zgodni co do tego, że teraz, jak nigdy dotąd, potrzebna jest jedność w szeregach świadomej ukraińskiej społeczności, która w warunkach prześladowań politycznych, jakie znów rozpoczęły się w naszym państwie, wreszcie powoli się wyłania. Po wystąpieniach wysokich gości głos zabrali sami ługańszczanie, którzy poruszali najbardziej aktualne problemy społeczne i polityczne. W szczególności przedstawiciel Starobielskiego Rejonowego Komitetu Oporu przeciwko Dyktaturze Wołodymyr Wynnyk wygłosił oświadczenie, w którym m.in. zwrócił się do rządów państw zachodnich z propozycją zamrożenia rachunków bankowych obecnych ukraińskich możnowładców w związku z ograniczaniem przez nich demokratycznych zasad życia naszego państwa. W imieniu naukowców głos zabrała profesor katedry historii Ukrainy ŁNU imienia Tarasa Szewczenki, doktor nauk historycznych Olha Borysowa; podkreśliła ona konieczność ścisłych więzi naukowców i przedstawicieli twórczej inteligencji Ługańszczyzny z Ukraińcami światowej diaspory. Ta propozycja wzbudziła zainteresowanie gości. Sekretarz odpowiedzialna Ługańskiego Obwodowego Zjednoczenia Towarzystwa „Proświta” Dora Tymoszewska zaznaczyła, że przestrzeń informacyjną trzeba zdobywać własnymi siłami, z większą inicjatywą i wykorzystywać już istniejące kontakty ze społecznością, przede wszystkim Rosji, Australii, Kanady (podała przykłady konkretnych wspólnych działań obwodowej organizacji Związku Ukrainek Ukrainy ze Związkiem Ukrainek Australii). O ciekawych sprawach Ukraińców Australii mówiła też przedstawicielka, a bojowo witają swojego Patriarchę”. Niewątpliwą ozdobą święta byli liczni „kozacy” w świątecznym umundurowaniu — z czerwonymi lampasami, gwiazdkowymi pagonami i jaskrawymi orderami, ustawieni na pierwszym planie. A także całe wyższe kierownictwo miasta i obwodu — w szczególności Ługański mer Serhij Krawczenko, przewodniczący ŁOGA Wołodymyr Prystiuk i przewodniczący Rady Obwodowej Ługańska Wałerij Hołenko. A jeszcze — sam Ołeksandr Jefremow, który dla oddania honorów wysokiemu moskiewskiemu gościowi porzucił swoje państwowotwórcze sprawy w Kijowie i przyjechał w rodzinne strony. BEZAWARYJNI MAŁOROSJANIE Ługańska władza zrobiła wszystko, co możliwe i niemożliwe, aby wizyta wysokiego gościa była udana. Początkowo obwodowa państwowa (!) telewizja ideologicznie „obrobiła” ludność kilkoma filmami dokumentalnymi, wśród których — film o RKP reżysera Nikity Michałkowa i film „Trzy siostry” reżysera Wiaczesława Matwiejewa (nawiasem mówiąc, ten obywatel Rosji dzisiaj pracuje jako generalny producent Ługańskiej Obwodowej Państwowej Kompanii Telewizyjno-Radiowej, chociaż takie stanowisko nie jest przewidziane w jej etacie); a producentem tego filmu jest Rodion Mirosznyk, pełniący jednocześnie funkcję dyrektora generalnego tej samej kompanii. Jak się domyśliliście, trzy siostry to Ukraina, Rosja i Białoruś, które „na wieki” połączyło prawosławie. Wszystko, co nie wpisuje się w prawosławną paradygmatykę, jego autorzy tłumaczą jako moralne zboczenie (przykłady — Szuchewycz, Bandera, Szeptycki). Film obliczony jest na nieoświeconych ludzi choćby dlatego, że „świadek” wydarzeń w Babim Jarze, które miały miejsce jesienią 1941 roku, twierdzi, że radzieckich marynarzy prowadzono na egzekucję boso w 37-stopniowy (to we wrześniu!) mróz, a ubrani w czarne niemieckie mundury żołnierze rozmawiali w języku ukraińskim (aluzja do tego, że byli to upowcy, ale przecież UPA utworzono w 1942 roku!). Jako bezpośredni uczestnik liturgii na placu, twierdzę, że ludzi zebrało się tam nie mniej niż 10 tysięcy. Byli też prawdziwi wierzący — ludzie z rozpromienionymi oczami, byli aktywnymi uczestnikami liturgii. Ale większość obecnych wcale nie znała modlitw i nawet nie umiała (lub nie chciała) się żegnać. Ciągle rozmawiali między sobą, niektórzy podśmiewali się z niezrozumiałych starosłowiańszczyzn w rodzaju „paki”, „hłaholi”, „rci”. Jak się okazało, wśród takich było bardzo wielu ługańskich studentów z różnych uniwersytetów i uczelni, których specjalnie w tym celu zwol- Związku Organizacji Ukraińskich Australii Nadia Romaniw. Szanowani goście przywieźli do Ługańska duży zestaw literatury z zakresu ideologii ukraińskiego nacjonalizmu, historii ruchu narodowowyzwoleńczego oraz życiorysy poszczególnych jego działaczy, z których część została podarowana bibliotece „Proświty” centrum „Widrodżennia”, a reszta była rozprowadzana wśród obecnych aktywistów, ciesząc się znacznym popytem. Po zakończeniu spotkania z ukraińską patriotyczną społecznością centrum obwodowego, którego organizatorem był przewodniczący Ługańskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Wołodymyr Semystiaha, przedstawiciele Światowego Kongresu Ukraińców, zostawiwszy wpisy w księdze gości honorowych centrum „Widrodżennia”, odjechali do Stachanowa. Tam przywitali ich chlebem i solą, wręczyli kwiaty członkowie „Proświty”, członkowie stowarzyszeń społecznych i politycznych, ukraińscy kozacy, pedagodzy (kierownicy szkół), przedstawiciele biznesu, emeryci, kierownicy przedsiębiorstw, uczniowie starszych klas, studenci z miast Stachanow, Brianka, Ałczewsk, Popasna, Lisiczańsk, Ługańsk, rejonu nowopskowskiego. Większość obecnych była w wyszywankach. W swoim wystąpieniu Stefan Romaniw podkreślił: „Musimy iść do ludzi, rozbudowywać ruch społeczny, wpływać na świadomość społeczną, docierać swoimi argumentami do dusz Ukraińców, zapalać ich serca swoim przykładem. Czujemy odpowiedzialność przed Ukrainą i musimy być godni ofiarnego czynu jej bohaterów”. Stachanow zadziwił gości szczerością młodzieży oraz jej pewnym zabobonnym nastawieniem (w jej świadomości wciąż funkcjonuje błędny mit, że Stepan Bandera to przestępca kryminalny, z rąk którego zginęło wielu niewinnych ludzi; a także o tym, że rzekomo Hołodomor 1932—1933 lat na Ukrainie — to nie ludobójstwo narodu ukraińskiego, ponieważ głód był i w Rosji, i w Kazachstanie, i na Kubaniu). Padła też krytyka pod adresem gości. Miejscowi przedsiębiorcy, zauważając nieco ogólny charakter wystąpień kierowników ŚKU, zaproponowali plany konkretnej współpracy gospodarczej z zagranicznymi Ukraińcami. Przewodniczący Ługańskiego Obwodowego Zjednoczenia „Proświta” Wołodymyr Semystiaha wręczył odznaczenia „Proświty”: medale „Budowniczy Ukrainy” — przewodniczącej Stachanowskiego Miejskiego Zjednoczenia „Proświty” Ninie Hejko oraz atamanowi „Wschodniego Kozactwa Ukrainy” Serhijowi Borysence, List Pochwalny — redaktorowi ługańskiego czasopisma „Kozacka warta” Wiktorowi Kozłowowi, a także pozdrowił nagrodzonych i wszystkich obecnych w imieniu deputowanego ludowego Ukrainy, przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Pawła Mowczana. Nasi goście znaleźli czas także na złożenie kwiatów pod pomnikiem Tarasa Szewczenki w Ługańsku. Nawiasem mówiąc, ługańszczanie są wdzięczni Światowemu Kongresowi Ukraińców za wielkie wsparcie finansowe, którego udzieliło światowe ukraiństwo w 1998 roku podczas budowy pomnika Kobziarza w naszym centrum obwodowym. Nakreślono konkretne plany dalszej współpracy społeczności Ługańszczyzny ze Światowym Kongresem Ukraińców oraz innymi ogólnoukraińskimi stowarzyszeniami patriotycznymi. Wizyty w Doniecku, Makiejewce, Zaporożu, Dnieprze, Krzywym Rogu dla naszych gości będą wzmocnione pozytywnymi wrażeniami i emocjami ze spotkań na Ługańszczyźnie. Centrum Prasowe Ługańskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. (...) od zajęć. Sama słyszałam, jak oburzali się tym, że zobowiązano ich do bycia tutaj. Zablokowano ruch na kilku centralnych ulicach miasta; stało tam nie mniej niż sto dużych autobusów pasażerskich ze wszystkich miast i rejonów obwodu ługańskiego, na których przednich szybach naklejone były emblematy Cyryla. Porozmawiawszy z pasażerami tych autobusów, dowiedziałam się, że na to wydarzenie przywieziono pracowników budżetówki — pracowników systemu ochrony zdrowia, edukacji, urzędników państwowych. A ponadto władze lokalne na czas pobytu Cyryla w Ługańsku dla „ochrony porządku publicznego i zdrowia obywateli” oraz w celu „bezpieczeństwa narodowego” zmobilizowały cały ługański garnizon milicji, cały personel aparatu obwodowego MSW, żołnierzy wojsk wewnętrznych MSW Ukrainy (jednostka wojskowa 3035) oraz formacje WWS „Tajfun” i „Ven Best”. Według moich obliczeń tych „stróżów prawa” na placu było około dwóch tysięcy — zarówno milicjantów, jak i ludzi w kamizelkach kuloodpornych, oraz krótko ostrzyżonych, silnych młodzieńców w cywilu z radiostacjami. Oni, zarówno pojedynczo, jak i grupami po 5—7 osób, przemykali w tłumie, przyglądając się i przysłuchując każdemu. W przeddzień przedstawicielom wielu partii władze lub sąd zabroniły protestować przeciwko przyjazdowi Cyryla w sposób pokojowy: plakatami i rozwijaniem flagi narodowej. Przypomniało mi się, jak w ciągu ostatnich lat te same władze wielokrotnie spędzały mieszkańców Ługańszczyzny na wiece poparcia Partii Regionów lub osobiście W. Janukowycza. A także — jak w dalekiej przeszłości byłych aktywistów komsomolskich i sekretarzy (a wśród nich byli i Jefremow, i Hołenko, i Krawczenko, i Prystiuk) również zwożono na święta religijne autobusami do świątyń, aby stali w kordonach, nie wpuszczając tam młodzieży, aby wyganiali stamtąd ludzi. A ich starsi towarzysze, sekretarze kompartii, zwalniali z pracy ludzi i usuwali studentów z uczelni, jeśli ci odważyli się chrzcić swoje dzieci lub brać ślub w cerkwi. A ponadto na ich polecenie zamykano lub nawet niszczono cerkwie, chociaż nie tak masowo, jak czynili to ich poprzednicy — komuniści lat 20.—60. ubiegłego stulecia. Ktoś z „przemalowanych” powiedział, że tylko głupcy nie zmieniają swoich przekonań. A nasi etatowi eks-komuniści i komsomolcy to ludzie rozsądni. Jedni z nich zamienili komunistyczną ideologię na „ruski mir”, a inni — na ukraiński nacjonalizm. Ale jeśli wierzyć Biblii, Chrystus bardzo nie lubił handlarzy i zawsze wyganiał ich ze świątyni...

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин