Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 38 (675), 20—26 września 2012 Chrońmy język — ocalmy Ukrainę
Слово Просвіти, №38 за 2012 рік
Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki zainicjowało przeprowadzenie Forum „Chrońmy język — ocalmy Ukrainę”. Wydarzenie odbędzie się 25 września o godz. 11 w siedzibie Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Do udziału w Forum zapraszane są wszystkie patriotyczne organizacje społeczne, związki twórcze, partie i obywatele, którym nie jest obojętny los naszego państwa. Przedstawiciele komitetu organizacyjnego przeprowadzili konferencję prasową, na której opowiedzieli o czasie, miejscu i celu zgromadzenia. Konferencję prasową rozpoczął przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, deputowany ludowy Ukrainy Pawło MOWCZAN: — Kilka tygodni temu grupa inicjatywna, składająca się z przedstawicieli wielu organizacji społecznych, związków twórczych, partii, wysunęła żądanie konieczności przeprowadzenia Forum sił narodowo-demokratycznych, patriotycznych, aby skoncentrować uwagę na problematyce językowej, która pozostaje na peryferiach procesu społecznego. Implementacja ustawy Kiwałowa—Kolesniczenki trwa. Przeciwko niej odbywają się jedynie sporadyczne akty protestu, w szczególności głodówka metodą zmianową pod Ukraińskim Domem. To za mało. Rozumiemy wagę kwestii językowej dla życia społecznego i przyszłości, wszak bez języka nie ma narodu. Obecnie w kwestii językowej każda siła polityczna nakreśliła swoją linię i prowadzi „małą wojnę pozycyjną”. Nie odzwierciedla to napięcia, które panuje w państwie. Odbywa się atak na naród ukraiński. Przygotowaliśmy Apel do Forum. Na Forum zapraszamy wszystkich, począwszy od wicepremiera ds. humanitarnych Raisy Bohatyrowej, a także wszystkie wyznania, partie, ale rdzeń, komitet organizacyjny, stanowią organizacje społeczne. Forum odbędzie się 25 września w siedzibie NZPU, gdzie kiedyś rodził się Ruch, gdzie rozpoczęły się procesy, które przerodziły się w potężny opór wobec systemu komunistycznego. Najstosowniej byłoby przeprowadzić je w Ukraińskim Domu. Ale odmówiono nam i tam, i w Domu Nauczyciela, i w Domu Artysty, i w innych dużych salach: wszyscy boją się tematu języka. Dziwi, dlaczego tak dzieje się w stolicy, gdzie jest świadoma społeczność, poważny skład Rady Miasta Kijowa. Prezydent wydał polecenie grupie roboczej, do której włączono i mnie, aby do 15 września przygotować dokument, za którym zagłosowałaby cała Rada Najwyższa, w której pracach udziału nie brałem. Zamiast tego przyniosłem na konferencję prasową projekt ustawy Serhija Hołowatego „O funkcjonowaniu języka ukraińskiego jako państwowego oraz trybie stosowania innych języków”, zarejestrowany jeszcze 13 sierpnia. Jest on wyczerpujący pod względem zgodności z 10 artykułem Konstytucji Ukrainy. Serhij Hołowaty ma najwyższy ranking jako prawnik. Rada Europy powierzała mu poważne projekty, łagodzenie różnych konfliktów, w szczególności językowych. Ta ustawa jest niezbędna Ukrainie. Można się z nią zapoznać na stronie internetowej Rady Najwyższej. Każdemu uczestnikowi Forum planujemy dać do zapoznania się płytę z projektem ustawy Serhija Hołowatego, który uważamy za najlepszy. Opowiemy też o innych projektach ustaw. Skutki implementacji ustawy Kiwałowa—Kolesniczenki mogą być bardzo niebezpieczne, mogą spowodować rozpad Ukrainy jako państwa. Nazwałbym go Czarnobylem w sferze duchowej. Obecnie mamy w Komitecie organizacyjnym Forum tej ustawy. Za granicą ostro odczuwają zagrożenie dla tożsamości narodowej i etnicznej. Ukraińcy za granicą — to etniczna mniejszość narodowa. Jednym z głównych elementów jej zachowania jest możliwość nauki w języku ojczystym. Wyraźnie określają to wszystkie umowy międzynarodowe. Jako przewodniczący Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej, nierzadko bywam za granicą. Niedawno byłem w Grecji, Turcji, na Kaukazie. Za granicą wszędzie Ukraińcy otwierają szkoły niedzielne, liczba tych, którzy chcą uczyć się języka ukraińskiego, rośnie. Państwa lepiej lub gorzej gwarantują to prawo. W Kazachstanie, na przykład, 50 % za szkoły niedzielne płaci społeczność ukraińska, 50 % — władze kazachskie. Powstaje paradoks: Ukraińcy za granicą domagają się otwarcia ukraińskich szkół, dopominają się rozszerzenia sfery stosowania języka, a tutaj, na Ukrainie, Ukraińców faktycznie pozbawia się możliwości zdobywania wykształcenia w języku ukraińskim, język jest niszczony na poziomie władzy ustawodawczej i wykonawczej. Wkrótce nie tylko rady obwodowe, ale i wiejskie, nawet komitety uliczne będą podejmować decyzje o stosowaniu regionalnego języka rosyjskiego. Pawło Mowczan na spotkaniu z prezydentem wyjaśniał, do czego to doprowadzi: do fragmentacji Ukrainy, niekierowalności z Kijowa procesami, które już odbywają się poza polem prawnym. Ten proces trzeba zatrzymać. Wchodzimy do komitetu organizacyjnego Forum, przygotowujemy apel do Rady Europy o uciemiężeniu prawa rdzennego narodu — Ukraińców do pełnowartościowego korzystania z języka ojczystego na terytorium Ukrainy. Dla Europy jest paradoksalne, że w warunkach istnienia państwa trzeba walczyć o swoje prawa humanitarne, potrzeby duchowe. Kwestie językowe — to kwestie i tożsamości narodowej, i federalizacji, i ustroju państwowego. Psycholodzy, badając przyczyny depresji, dowodzą: jeśli został złamany kod językowy, odbija się to nawet na zdrowiu psychicznym człowieka. Kiedy w warunkach państwowości niszczony jest drugi pod względem liczebności język słowiański kosztem rusyfikacji, nie możemy pozostawać obojętni. Jestem pewien, że i ten atak na język ukraiński poniesie klęskę. Serhij WUTKE, zastępca przewodniczącego organizacji społecznej „Ukraińska Młodzież Narodowa” wypowiedział się jasno i jednoznacznie: — Reprezentuję szereg młodzieżowych organizacji społecznych: „Ukraińska Młodzież Narodowa”, „Przestrzeń Wolności”, „Nie bądź obojętny”, „Odpór”. Wszystkie patriotyczne młodzieżowe organizacje społeczne występują z kategorycznym potępieniem polityki językowej obecnej władzy. Uważamy, że jest ona antykonstytucyjna, zbrodnicza, prowadzi do wrogości między narodami, niesie zagrożenie dla niepodległości Ukrainy. Właśnie dlatego organizacje młodzieżowe brały, biorą i będą brać udział we wszystkich akcjach w obronie języka ukraińskiego. Uważamy za niedopuszczalne przemilczanie tej kwestii. Wspieramy Forum „Chrońmy język — ocalmy Ukrainę” i będziemy w nim uczestniczyć. Dokończenie na str. 2
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
