Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗

Misja Salomei Kruszelnickiej

Слово Просвіти, №38 за 2012 рік

Myrosława ZAJKO, członkini NVMS, m. Zaleszczyki. O żadnej śpiewaczce operowej nie ma tyle wysoce profesjonalnych, zachwyconych recenzji światowych muzykologów, co opinii i wspomnień o Salomei. XIX—XX wiek — epoka oper. Miejska młodzież czerpała duchową, twórczą inspirację oraz idee z wątków operowych, w teatrach. A młodzież wiejska — z amatorskich, samorzutnych przedstawień teatralnych na tołokach, w stodołach. Oświatowe znaczenie zyskiwały ukraińskie jubileuszowe koncertowe szewczenkiady oraz inne jubileusze. Salomea od dzieciństwa czuła i rozumiała swoją oświatową misję. Uczyła się śpiewu u ojca-księdza (solfeż), w wiejskim chórze, w tarnopolskim chórze „Ukraińska Besida”. W podaustriackiej Galicji rozpowszechniona była w celach oświatowych sztuka chóralna. Studiując historię ojczystą i światową, literaturę, Salomea zdobyła taką wiedzę, że w konserwatorium zwolniono ją z przedmiotów ogólnych, a ten czas poświęcała doskonaleniu śpiewu operowego i ludowego. Podczas nauki w Konserwatorium Lwowskim śpiewaczka była uczestniczką chóru akademickiego oraz dobrowolnego chóru „Bojan” pod dyrekcją D. Siczyńskiego, O. Nyżankowskiego. Jest ona częstym gościem koncertów oświatowych. Razem z innymi studentami wystawiała na scenie konserwatorium ukraińskie opery: „Kupało” A. Wachnianyna, „Zaporozec za Dunajem” Hułaka-Artemowskiego, „Noc wigilijna” M. Łysenki, wykonywała główne partie. Często zaznaczała: „Chciałam udowodnić galicyjskim pesymistom, że ukraińska dusza jest zdolna osiągnąć szczyty artyzmu i tym pociągnąć za sobą innych”. Wbrew mieszczańskim zwyczajom, Salomea za pożyczone przez ojca pieniądze jedzie do Mediolanu uczyć się śpiewu, bo „samymi zdolnościami szczytów nie osiągniesz”, trzeba włożyć wielką, pełną poświęcenia pracę. Uzyskawszy prywatnie wykształcenie wokalno-sceniczne we włoskim Mediolanie, koncertując na podstawie kontraktów, występując w najbardziej prestiżowych salach Europy, Ameryki z wielkimi triumfami, będąc primadonną oper warszawskiej i petersburskiej, Kruszelnicka nie traciła więzi ze swoją rodzinną podaustriacką Galicją. Interesuje się stanem politycznym swojego zniewolonego kraju, pomaga finansowo radykalnej partii I. Franki, M. Pawłyka, L. Martowycza, pomaga rodzinie spłacić długi, organizuje młodszej o 15 lat siostrze Hannie naukę wokalną w Mediolanie oraz płatne występy kontraktowe w operach. Często przyjeżdża Salomea do rodzinnej wsi Biała, bierze udział w corocznych Akademiach Szewczenkowskich we Lwowie, koncertuje z recitalami w Tarnopolu, Czerniowcach, Stanisławowie (Iwano-Frankiwsku) i w miastach powiatowych Galicji. Swoimi koncertami budzi i podtrzymuje ducha narodowego ludności. Śpiewa pieśni, romanse M. Łysenki, D. Siczyńskiego, M. Werbyckiego, W. Matiuka i inne do słów ukraińskich poetów. Włącza do repertuaru ideowo-treściowe, dramatyczno-liryczne pieśni, bohaterskie ballady. Nawet w pieśniach obyczajowych znajduje głęboki podtekst, potrafi go wyrazić środkami artystycznymi: czysta intonacja, wyrazista dykcja, odpowiednia mimika, głęboka szczerość itd. Marzyła po odeskich występach śpiewać w Kijowie, poznać ukraińską społeczność i Łysenkę, ale kijow... Liliana CHOMYSZYN, m. Donieck. Chór imienia Łysenki założył w 1996 roku wielki Ukrainiec, muzykolog, kompozytor, śpiewak operowy, urodzony w mieście Dolina na Iwano-Frankowszczyźnie, Myrosław Antonowycz. Chłopiec już od dzieciństwa był zakochany w muzyce, właśnie dlatego studiował nauki muzyczne i śpiew we Lwowie oraz występował w różnych operach. Ukończył naukę na Uniwersytecie w Utrechcie i obronił dysertację pod kierunkiem profesora doktora A. Smeijersa. Spod pióra M. Antonowycza wyszły prace o muzyce wschodnio- i zachodnioeuropejskiej. W międzynarodowych wydawnictwach muzycznych publikowano jego artykuły. Czytał również wykłady na kongresach muzykologów w Utrechcie, Oksfordzie, Salzburgu, Nowym Jorku. Był dyrygentem chórów, w których śpiewał. Miłość do Ukrainy, jej kultury i melodyjnych pieśni przepełniała go. Właśnie dlatego podczas studiów na Uniwersytecie w Utrechcie, kiedy w Holandii zakończyło swoją działalność Ukraińskie Katolickie Seminarium Duchowne, doktor Myrosław Antonowycz postanowił stworzyć chór wyłącznie z Holendrów-mężczyzn, który śpiewałby na nabożeństwach w języku ukraińskim w obrządku bizantyjskim. Stąd nazwa „Chór Bizantyjski”. Celem jego stworzenia było otwarcie przed Holendrami piękna obrządku wschodniego i kultury narodu ukraińskiego. 28 lutego 1951 roku odbyła się pierwsza próba, a już po 2 miesiącach chór odśpiewał w kaplicy szpitala św. Antoniego w Utrechcie pierwszą Mszę Świętą. Wieść o chórze szybko rozeszła się w Holandii i poza jej granicami. Podbijał swoim śpiewem publiczność Europy Zachodniej, USA, Kanady. Gdziekolwiek chór holenderskich kozaków (tak też nazywają ten zespół) występował — witano go z otwartym sercem. Pod kierownictwem Myrosława Antonowycza chór dał ponad 3000 koncertów, a w 1990 roku śpiewacy po raz pierwszy odwiedzili Ukrainę — Ojczyznę założyciela. Po sześciu latach M. Antonowycz zebrał już mieszany zespół śpiewaków, aby wspólnie z Chórem Bizantyjskim wykonać jeden koncert na rzecz Międzynarodowego Funduszu Rodziny Łysenków w Kijowie. Koncert odbył się w maju 1997 roku w kościele św. Jakuba w Utrechcie i miał nadzwyczajny... Obchodzimy 140-letni jubileusz sławnej światowej śpiewaczki operowej Salomei Kruszelnickiej. Tarnopolska społeczność oraz Obwodowy Fundusz Salomei Kruszelnickiej ze środków społecznych wznieśli konkursowy artystyczny pomnik Salomei Kruszelnickiej naturalnej wielkości.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин