Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗
Miłość wśród kwiatów
Слово Просвіти, №38 за 2012 рік
Walery Franczuk i jego nauczyciel Tymofij Laszczuk. Mykoła TABORYT wdzięczność tej, której zawdzięczamy nasze istnienie na grzesznej ziemi. Walery Franczuk zawsze był niedoścignionym mistrzem żywego, uduchowionego pejzażu. No bo kto, powiedzcie, nie widział „mglistych” pejzaży u innych malarzy? U niego zaś „Wisi mgła” — to nie drzewa z czapami kudłatych chmurek w wierzchołkach, nie przebłyski wodnych lusterek wśród trawy, to żywi ludzie, dalecy i bliscy, pochyleni w głębokiej zadumie przeżytych lat. To los całej skrzywdzonej wiejskiej Ukrainy. Ale nie pesymizmem i zwątpieniem wieje od nich, w tym smutku i żalu pulsuje siła i wiara w życie… Obrazy Walerego Franczuka — to bogaty i wyrazisty język artystyczny, który pulsuje głęboko filozoficzną myślą. Autor osiąga taki efekt nie tylko fabułą, rysunkiem, rozwiązaniem kolorystycznym czy grą światłocienia. Tajemnica jego prac leży w innej płaszczyźnie, którą widz zazwyczaj nazywa energetyką płótna. Sam jubilat kilka dni wcześniej wrócił z podróży do rodzinnych stron — wsi Zełena, co na Chmielniczyźnie. Taka okazja nieczęsto się zdarza: stołeczna metropolia dyktuje swój rytm życia. I za każdym razem z uradowaną, a jednocześnie rozjątrzoną duszą wraca do Kijowa. A jeszcze — z nowymi myślami, obrazami, zamysłami, ideami. Po wędrówce do rodzinnego gniazda, szczerych rozmowach ze starą mamą i sąsiadami, nie zdążywszy przekroczyć progu, spragniony spieszy usiąść za sztalugą. Oto i na tej wystawie przedstawił dwie najświeższe prace, na których jeszcze farba nie wyschła: „Ciche doliny” i „Wisi mgła”. Te pejzaże rodzinnych stron w żaden sposób nie dysonowały z kompozycjami kwiatowymi, przeciwnie, dopełniały i rozszerzały główny temat wernisażu — miłość do życia, zakochanie w pięknym i Ulana WOŁYKOWSKA Zdjęcie autora Wielki Salon Rzeźby można uważać za tradycyjny projekt artystyczny, który odzwierciedla ewolucję różnorodnych kierunków i technik we współczesnej rzeźbie, jednocząc znanych ukraińskich i zagranicznych artystów w Mysteckim Arsenale. Jeśli poprzedni salon był skoncentrowany na klasycznej plastyce, to w tym roku prace ukraińskich autorów reprezentują współczesną wizję rzeźbiarską, ucieleśnioną w formach przestrzennych, na przecięciu obiektu i instalacji, performansu, połączeniu z elementami medialnymi itp. — Przestrzeń i skala Mysteckiego Arsenału dają możliwość skupienia uwagi na projektach specjalnych, zróżnicowania tendencji, które istnieją we współczesnej plastyce: od tradycyjnej do współczesnej rzeźby, która odeszła od klasycznych form i rozwija się jako sztuka przestrzenna, gdzie pojawia się wiele elementów syntetycznych — opowiedział kurator projektu Ołeksandr Sołowjow. Po raz pierwszy można tu zobaczyć wystawę brytyjskiego artysty Cadoca Ben-Davida. Stworzył on trójwymiarową instalację, której skala zachwyca. Pierwsza kompozycja „Ewolucja i teoria” składa się z 250 czarnych rzeźb wyciętych z aluminium. Te obrazy zeszły na piasek z ilustracji czasopism naukowych i podręczników XIX wieku. A pomiędzy nimi błądzą symboliczne figury małpoludów. Piasek — również Tamtego wieczoru Dom Aktora był przepełniony kwiatami. Cieszyły one różnorodnością barw i kompozycji oczy licznych gości ze wszystkich czterech ścian sali wystawowej, żywymi bukietami czerwono-gorących róż leżały na pianinie, na stolikach, mieniły się tęczowymi kolorami jesiennych astrów w rękach szczerych wielbicieli talentu artysty. Tak już nie po raz pierwszy, z inicjatywy kierownictwa Domu Aktora, świętują wernisażem artystycznym dzień urodzin laureata Nagrody Szewczenkowskiej Walerego FRANCZUKA. Artysta Tymofij Andrijowycz Laszczuk, którego Walery Ołeksandrowycz niezwykle szanuje jako jednego ze swoich najbardziej ulubionych nauczycieli, gratulując jubilatowi, jako ilustrację do optymizmu Franczuka wspomniał jego obraz na temat Hołodomoru „A oni jeszcze śpiewają”: — Kobieciny siedzą, wychudzone, poczerniałe od żalu twarze, boleśnie pochylone głowy, może z głodu jutro umrą, ale — śpiewają. Optymizm — to nie tylko cecha charakterystyczna narodu ukraińskiego, to cząstka duszy każdego z nas, kto nie wyparł się swojego ukraińskiego praojcowskiego korzenia, i istota twórczości Franczuka. Ale nie o żalu i nieszczęściu mowa była na wernisażu. Bo co można czuć, kiedy zewsząd strumieniuje energia, a wzrok chłonie piękno luksusowych, wypisanych w stylu Franczuka delikatnych lilii, jaskrawo-atrakcyjnych maków, słonecznikowych słoneczników itp. Artysta ma szczególną pasję do kwiatów, szczególnie lubi, jak wyznaje, malować tradycyjnie nasze, ukraińskie: malwy, aksamitki, które tak przejmująco przypominają nam o rodzinnych obejściach. „Chociaż każdy kwiat, bukiet, kompozycja, jeśli umiesz odkryć jego duszę, pokazać prawdziwe żywe piękno, nie może nie być piękny” — przekonuje. Na każdej jego wystawie za każdym razem nowy motyw, wyrafinowanie barw, jakaś szczególna głębia myśli, — powiedziała jedna z gościń. — To ta sztuka, która rzeczywiście jest piękna, ale pojmujesz ją nie od razu, bo jest ona wielościenna, wielouczuciowa. Jego prace znajdują wdzięczny oddźwięk nie tylko u starszego pokolenia, ale i u młodych. A obecnie to najbardziej wymagający koneserzy. Piosenkarz, kompozytor, laureat Międzynarodowej Nagrody Literacko-Artystycznej imienia Hryhorija Skoworody Petro Prystupow, który obecnie mieszka i pracuje w Niemczech, również zawitał na wernisaż. Całe życie oddał, jak mówi, „Ogrodowi boskich pieśni” Hryhorija Skoworody. I właśnie wędrowny filozof zapoznał go z Walerym Franczukiem. Było to na jednej z wystaw w Kijowie, gdzie artysta prezentował cykl skoworodyński. Prystupow był zachwycony współbrzmieniem motywów płócien Franczuka z poezjami Skoworody. Przejąć się duchem innego wymiaru czasowego, przedstawić go innymi środkami artystycznymi — to jest podległe talentowi rzeczywiście jasnemu, niepowtarzalnemu, nieprzeciętnemu. O tym mówił też kijowski artysta Ołeksandr Smolin, który z kolegą pracuje nad projektem skoworodyńskim (W. Franczuk pomógł im z rozwiązaniem typograficznym, nawet nie widząc ich pracy). Na wernisażu energię piękna, dobra i miłości promieniowały nie tylko obrazy Walerego Franczuka. Rozkwitała ona na ludzkich twarzach, rozgrzewała ich dusze, przelewała się w uczucia szczerej miłości i szacunku dla talentu artystycznego Franczuka. A artysta ludowy Ukrainy, mistrz belcanta Ihor Borko wzmocnił ją, śpiewając jubilatowi „Mnoga leta”!
wystawy olbrzymia naturalistyczna metalowa kobieta Wiktora Sydorenki ofiarnie wyciąga ręce przed siebie, a w jednej z sal wita nas metalowa „Babcia z wózkiem” Hanny Kisełowej, która wywołuje uśmiech. Patrząc na „krople rosy” Kateryny Buczackiej, przypominające talerze UFO, oraz lśniące „kostiumy” Wołodymyra Bowkuna, szukasz skojarzeń z kosmosem. Prace z łańcuchów Dmytra Iwa z cyklu „Odrętwienie” budzą zachwyt, zwłaszcza „Łańcuchowy pies”. Z charakteru to zapewne bliski krewny mitycznego Cerbera. Mykyta Zi hura zaprezentował projekt „Nadzorcy”, u którego podstaw leżą obrazy niezrozumiałego świata, który ludzie nazywali bogami. A projekt „Po dzisiejszym dniu” Jehora Zihury to swoista refleksja poświęcona tematowi człowieka we współczesnym zurbanizowanym świecie. W żadnym wypadku nie można pominąć rzeźby, która symbolizuje dziecięce marzenia. To pomalowane źrebiątko „Nadzieja”: na nim barwna tęcza, na którą mogą wspiąć się mali urwisy, olbrzymie kwiaty, słoneczko i chmurka, które potrafią rozmawiać… Słowem, w zaprezentowanych dziełach ponad czterdziestu czołowych ukraińskich rzeźbiarzy ucieleśnione jest to, co ziemskie i pozaziemskie, oczywiste i paradoksalne, surowe i żartobliwe, dorosłe i dziecięce… Warto tylko dać upust fantazji!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
