Сторінка · с. 10сторінка оригіналу ↗
NATALKA KŁAD: «PROFIL POWSTANIA»
Слово Просвіти, №40 за 2011 рік
* * * Krzyczeliśmy: “Święta!..” — i modliliśmy się do niej, my za nią cierpieliśmy i boleliśmy... Wydawało się nam: ten, co z przodu, — swój, on piersią zasłoni ideały...
...Wszystko ciszej — żarliwość, wszystko dalej — echo, przekupiono dusze i mandaty... Ukraińska wolność — pijana ladacznica, jej dawno już pora się spowiadać.
DLACZEGOŚ
I dumny szelest przysiąg, i jęki kieszeni... Wodzowie, apostołowie i ceremoniały... Nie zaszczycił nas uwagą ten dzień, — a i my mu cenę nie dzisiaj ustaliliśmy.
Wędzidło nie dzwoni na słowo niezręczne, nikt nie wpycha się z miarką w duszę... Żywi czy nie? Świat — jak przez sito lodowate. I ludzie — niby zabawki z pluszu.
Dzień przemalowań, ucieczki i intryg. Dzień gwałtów, co rozgrzeją krew zwiędłą... A my śpiewaliśmy ten — ogólnonarodowy — zryw, my nazywaliśmy się dlaczegoś kapłanami ideału.
* * * Straszni nie oni, bo oni — wrogowie. Straszni ci, co przyjaciółmi zwali się wczoraj, a dzisiaj wydają ciebie: giń... Zwały na duszach, zwały!..
Wołasz: “Bracia, przecież prawda – jedna! A zło uderzy i was bumerangiem...” I słyszysz: echo szepcze imiona, i zdrada śmierdzi, niby zacier.
Cito
* Jak ograniczyła się kultura! Rwij się — nie chybić... Konformizm i koniunktura — wyższy pilotaż.
* I nie ma dramatu, i nie ma oleju: jak ona z nami, tak i my z nią...
* I przynieśli ze sobą ducha trucizny oraz noc huli... Oni przyszli zabrać nam Ojczyznę. Oni przyszli...
* * * Stooka, stoucha na oknach pierwiosnek, i trudzą się — mlaskają-szepczą usta... Donosicielska epoka, zdaje się, minęła, ale donosicieli jeszcze — jak mrówków. Siedzą oni wyżej, siedzą oni niżej, rzucają się naraz, ledwie usłyszą: “A tu!..” Jak robaki, podtaczają dusz zgniliznę i robią z tego życia cmentarzysko...
BEZ RUPORÓW L. S. Wszyscy to przechodzą. Ale tylko nie razem. Wszystkich egzaminuje życie. I ody cichną, i głuchną chorały, i tylko westchnienie-wycie samotnego serca, spowitego bólem... Rewizja słońc i wysokości. Tylko telefon niezawodnie z tobą — schował twoją prawdę, niby bunkier. Ahoj, groźna wiosno, taka nieludzka! Zbyt drogo i drogo, — ahoj! Świat podzielił się oczami i drzwiami i głosi chrześcijańską miłość. Ahoj, deputowani ze Świątyni i Przytonu;
ahoj, prezydenci i bracia, — tłustych deklaracji rozrzucono tony, a schronienia nie odnaleźć...
PROFIL POWSTANIA
Tulumbasy jesieni – kasztany. Będzie egzekucja. Będzie ból i żal. I ty ruszysz w pożegnalny taniec, rozmieciwszy złotą woalkę.
I wyrwie się krzyk szaleńczy z kołyszącego się sytego tłumu... To pora ostatni raz pokochać i ukazać rycerkę z niewolnicy.
I zetrzeć makijaż, zerwać maskę i usłyszeć, jak boli granica... Biją, wieszczą zmiany tulumbasy, era śpi na czubku noża.
ISTOTA
Koń, co koło cmentarza pasie się. Jabłka, co sprzedają kobiety. Ziele, co rozgadało serce. Pies, co wyciągnął pysk do ręki...
Nie zabierz, Panie, od ust moich słowa Twego.
Świat, co rozpadł się na kontrasty. Dzień, co sfermentował i zabłądził. Strach, co znów zagania nas w pułapkę. Zew, co nagle duszę przychastował...
I będzie zapisane: w noc, kiedy On modlił się, wy spaliście.
* * * Oto i wszystko. Dzwonnik w dzwon uderzy. Świece — w rząd... Nie sędzia. Ja tylko wskaźnik waszych prawd.
Wschodzi słońce — szaro, przymusowo. Kłótni. Zostawiam przy sobie tylko słowo. Słowo-miecz.
Może, na te nowożytne kraty (mówią, raj). Może, samotnością rozrywać swoją rozpacz.
TRZON
Naznaczeni światłami granic, my staliśmy się inni, i czarno-złoty kondukt przez nasze wiersze leci. Już nie ma żalu, tylko pogarda. I to, czego ja nie odmodlę, — jak wieczne pragnienie, jak palimpsest, co schował nić rodowodu… Leci kondukt pośród łun, epoka brodzi, handluje, niszczy, hoduje, — ogniste granice. Między nimi — duszy gorzki błękit: z grafitu trzon.
Z CYKLU “OZNACZENIA”
* Rześka, i dumna, i wojownicza, odłamek nie stąd ras, dokąd lecisz? dokąd ich wołasz? niby bicz im — twój ekstaz.
Chwiejny żwir, deszcze Pańskie... Wszystko pójdzie w głąb, gdzie pamięć śpi, gdzie, ani gorące, ani zimne, arkanem łowią srebrną chwilę.
* Bezpieczny świat abstrakcji. Ty — na tronie. A my — w niewoli jeszcze, ledwo-ledwo przytomni. Czy Don Kichoci, czy Kulisze, bulgocze burza w każdego duszy. Rozłam przebiegł przez nią tektoniczny: przeszłość z przyszłością, dzień z nocą, i lot, i bój, i wiraże ostre... i za święte — wzięli się nie święci.
* * * Na Michała — biały koń, sto krwawych lamentów. Ja ratuję się — uciekam, — nie goń mnie — spotkaj.
Skazała samotność siedem smutków na usta. Ja wyuczyłam nie od razu siwą azbukę krzyża.
I proroctwa parzystych świec, i totalność sprzeczności... Wstrząśnie się płomień-głos — zatem, ty idziesz naprzeciw.
Ty idziesz, a koń leci. I życie — tylko chwila, tylko chwila. Widzę: na ekranie białym... Nie, jeszcze wcześnie, duszo. Cicho.
* * * Sen ten łaskawy, sen ten bogaty niech nie kończy się: mama stoi przy naszej chacie i uśmiecha się.
W białej chusteczce, w bluzeczce białej, ciała opalona miedź... Mama stoi — i przez wszystkie zawieje mówi oczami: “Przyjedź...”
* * * Pamięci mamy Ług zielony — aż śmieje się (miło-ładnie wszystkim wiosną); koń w ługu napasie się, nagada się z trawą. Powie jej: “Trawko miła, tak mi potrzebna siła...” A trawa powie: “Koniu, napasaj się, ja nie bronię...”
* * * Ja wiośnie wyrzuciłam: — Taka ty smutna, lekko opadły twoje wszystkie kłosy… — I nałożyła na mnie pokutę wiosna, bo cierpliwość, powiedziała, podnosi.
Ja w cierpliwość owinęłam swoje noce i dni i wiośnie wysyłam pamflety... A ktoś kwiat maluje mi na oknie, biały kwiat z obcej planety.
30.VIII Włodzimierzowi
Jeszcze dzisiaj, jeszcze jutro — sierpniowego słoneczka gra; ale gołe ogrody i niwy wzdychają: pora...
Jeszcze dzisiaj, jeszcze jutro, a potem zalegnie słota, i zgarbi się miasto, i zapłacze, niby sierota.
Jeszcze dzisiaj, tylko dzisiaj — a jutro złamie się oś, i powie pobłażliwie wrzesień: “Tylko nie bój się...”
* * * Śpiewa, i nosi naszyjnik, i warzy barszcze smaczne, i w chacie u niej czysto, i dzieci jej nie smutne.
Ale, widzicie, jest wada: wierszuje i ma na wszystko pogląd swój, i wszystkie pouczenia jej — na próżno, i spróbuj taką — ogrzej...
* * * Dlaczego mnie ta kobieta tak boli? Dlaczego mnie ta kobieta — gwóźdź w dłoni? A w pogoni — ryk pogoni, i echa, ostrożne i słone, i zimna nieprzejrzystość obok.
Jak wypatrzeć nimby złote? I jak zapamiętać wieszcze znaki, — kiedy to spojrzenie — bezdomnego psa, i dwa światy między nami — dwie kloaki, i wiek, co, jak woskowa świeca, ściekł?..
* * * W jaskiniach samotności pachnące słowo śpi i śni mnie — tę, która już wszystko poznała. …A ja przysięgam tłumowi. Z tłumu, jak z ropy, wyławia mój dzień do chleba troszkę słoniny i truje się… I krzyczy mi o tej piekącej kobiecie — uciekinierce-arbitrze, — która duszy nie puściła w marność i wygrała straszną — za Słowo! — bitwę.
* * * “Synogarlico-gołąbeczko, ptaszyno jedwabna, tak gruchasz łagodnie, — o czym twoja mowa?”
“O wiośnie i lateczku, co minęły szybko, a tam za ścierniskami już i zimę widać...”
* * * Nie miej urazy na świat ten, bo on taki, jaki jest: bierze ciebie za świadka, a gra za swoje.
Tobie naobiecuje i sławy, i szczodrości; i wyda się: idziesz rajem, — a ty... lecisz na bunkier!..
I czasem — niebo czarne, i nie wyrwać się z obław... .......................................... Ale ileż uciech dla ciebie ten świat przygotował!
* * * Łagodne i pogodne wrześniowe dni, Młodziutka jesień mówi coś mi. “Jesieni, nie słyszę! Ty mów dla wszystkich...” A ona śmieje się — złoty ten śmiech.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
